АР-м иминистрэхэм я Кабинет изичэзыу зэIукIэ Адыгеим и ЛIышъхьэу, партиеу «Единэ Россием» и Адыгэ шъолъыр къутамэ и Секретарэу КъумпIыл Мурат къыщигъэуцугъэ пшъэрылъхэр зэпхыгъэхэр лъэпкъ проектхэм ыкIи къэралыгъо программэхэм, «Единэ Россием» ипартийнэ проектхэм япхырыщын. Унэжъхэм цIыфхэр къачIэщыжьыгъэнхэмкIэ ыкIи кIэлэцIыкIу ибэхэм, ны-тыхэр
зышъхьарымытыжьхэм зычIэсыщтхэ унэхэр ятыгъэнхэмкIэ IофшIэнэу агъэцакIэрэм шъхьафэу тегущыIагъэх.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, кIэлэцIыкIу ибэхэм зычIэсыщтхэ унэхэр ятыгъэнхэм пае респуб­ликэ бюджетым къыхагъэкIырэр илъэс къэс нахьыбэ ашIы. 2024-рэ илъэсым къэралыгъо программэм къыдыхэлъытагъэу кIэлэцIыкIу ибэ 150-мэ фэтэрхэр аратыгъэх, 2025-рэ илъэсми ащ фэдиз. АР-м псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ-коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Лафышъэ Рэмэзан къызэриIуагъэмкIэ, мы илъэсым кIэлэцIыкIу ибэхэм ыкIи ны-тыхэр зышъхьарымытыжьхэм ара­тыщт унэхэм сомэ миллион 340-рэ апэIуагъэ­хьагъ, ащ щыщэу республикэ бюджетым къыхагъэкIыгъэр миллион 300. А ахъщэмкIэ кIэлэцIыкIу ибэ 96-мэ зычIэсыщтхэ унэхэр аIэкIагъэхьащтых. АР-м и ЛIышъхьэ ипшъэрылъэу фэтэри 150-м нахь мымакIэу илъэс къэс къафыхэ­гъэ­кIыгъэным епхыгъэр гъэцэкIагъэ хъуным пае а гухэлъхэм апэIухьащт ахъщэр гъэнэфэгъэнымкIэ лъагъэкIотэщт. Непэ­кIэ пшъэрылъэу къэуцугъэр зэпхыгъэр илъэсэу блэкIыгъэхэм зэтырихьэгъэ чэ­зыур мы илъэс благъэхэм щымыIэжьэу шIыгъэныр ары. Ащ дакIоу Адыгеим и ЛIышъхьэ кIэлэцIыкIу ибэхэм ыкIи ны-тыхэм анаIэ зытемытыжьхэм япхыгъэ IофыгъохэмкIэ комиссиехэм зэшIуахырэр нахьыбэ ашIынэу пшъэрылъ афишIыгъ.

«Илъэсэу блэкIыгъэхэм зэтырихьэгъэ чэзыур щымыIэжьыным ыкIи кIэлэцIыкIу ибэхэм зычIэсыщт унэхэр ятыгъэнхэм апае макIэп аужырэ илъэсхэм зэшIуа­хыгъэр. А лъэныкъомкIэ шIэгъэн фаер зэкIэ лъыдгъэкIотэщт. Ау джыри мэхьанэшхо зиIэ лъэныкъо а IофшIэнымкIэ щыI. ЗэкIэ кIэлэцIыкIухэр насыпышIохэу, ни, ти зыщыряIэ унэгъо тынчхэм ащы­псэунхэмкIэ амалхэр икъоу ядгъэгъотыныр типшъэрылъ», — къыIуагъ Къум­пIыл Мурат.
Ащ нэужым дзэкъулыкъушIэхэм ыкIи ахэм яунагъохэм чIыгу Iахьхэр ятыгъэн­хэм иIофыгъо хэплъагъэх. Мылъку зэфы­щытыкIэхэмкIэ АР-м и Комитет итхьа­матэу Ирина Бочарниковам къызэри­IуагъэмкIэ, 2026-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м ехъулIэу Адыгеим чIыгу Iахьи 169-рэ щаратыгъ, ахэм ащыщэу 74-р — хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм, Iахь 95-р — ахэм яунагъохэм арысхэм. Адыгеим и ЛIышъхьэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ икъоу агъэцэкIэнхэу пшъэрылъ афишIыгъ.

Лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэм къыди­лъытэрэ Iофтхьабзэхэм къапкъырыкIырэ нэмыкI пшъэрылъ заули ащ афишIыгъ. Ахэм ащыщ жъы хъугъэ унэхэм цIыфхэр къачIэщыжьыгъэнхэр. АР-м псэолъэ­шIынымкIэ и Министерствэ къызэритыгъэмкIэ, ащ фэдэ унэжъхэм цIыфхэр къачIэщыжьыгъэнхэм ишъолъыр программэ Адыгеим щаухэсыгъ. 2025 — 2026-рэ илъэсхэм ателъытагъэу сомэ миллион 60,9-рэ ащ къыфыхагъэкIыгъ, чIыпIэхэм яхэхъоныгъэкIэ Фондым икъэ­кIуапIэхэм къахагъэкIыгъэри зэрэхэтэу. Ащ амал къытыгъ Тэхъутэмыкъое ыкIи Теуцожь районхэм ащ фэдэ унэжъхэу арытхэм ащыщэу квадрат метрэ 684-мэ цIыфхэр къачIащыжьынхэу. 2025 — 2026-рэ илъэсхэмкIэ агъэнэфагъэр ипIалъэм къыпэу зэшIуахыгъ. 2026 — 2027-рэ илъэсхэм пэшIорыгъэшъэу къызэрэра­дзагъэмкIэ, а Iофхэм сомэ миллиони 104-рэ апэIуагъэхьащт. Ащ амал къытыщт унэжъ квадрат метрэ 870-м фэдизмэ цIыфхэр къачIащыжьынхэу. Лафышъэ Рэмэзан къызэриIуагъэмкIэ, 2026-рэ илъэсым къыхагъэкIыгъэ ахъщэмкIэ Шэуджэн районым ит унэжъи 6-мэ ахэт фэтэр 17-мэ цIыфхэр къачIэщыжьыгъэнхэу ыкIи къуаджэу Тэхъутэмыкъуае иунэжъхэм ащыщэу фэтэри 10 хъурэм чIэсхэр гъэкощыгъэнхэу ра­хъухьагъ.

Лъэпкъ проектэу «ЩыIэныгъэм пае инфраструктурэр» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ гъогузекIоныр щынэгъончъэнымкIэ Iофтхьабзэхэм япхырыщын лъагъэкIотэн алъэкIы. А IофшIэным илъэныкъо шъхьа­Iэхэм ащыщ гъогузекIонымкIэ шапхъэу щыIэхэр зыукъохэрэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ ыкIи гъогухэм къатехъухьэрэ тхьамыкIагъохэм япчъагъэ къыкIегъэчыгъэнымкIэ зишIуагъэ къэкIорэ, джырэ уахътэм диштэрэ пкъыгъохэу ахэм алъыплъэгъэнымкIэ агъэуцухэрэр нахьыбэ шIыгъэнхэр. 2025-рэ илъэсым ащ фэдэу алъыплъэхэзэ къыхагъэщыгъэхэм тазырэу къарагъэтыгъэр сомэ миллиард 1,6-м шIокIыгъ. 2026-рэ илъэсыр къызихьагъэм къыщегъэжьагъэу камерэхэр агъэфедэхэзэ шапхъэхэр зыукъуагъэхэм тазырэу атыралъхьагъэр сомэ миллион 80 фэдиз хъугъэ. Камерэхэр ахэгъэуцогъэнхэмкIэ IофшIэнхэр лъэкIуатэ. 2025-рэ илъэсым сомэ миллион 48-рэ зытефэгъэ камерэ 32-рэ агъэуцугъ. 2026-рэ илъэсым кIэу 16-м нахь мымакIэу гъогухэм атырагъэуцощт. Транспортэу гъогум рыкIохэрэм яонтэгъугъэ шыгъэнымкIэ джыри зы пункт ашIынэу агъэнэфагъ. Ар Красногвардейскэ районым итыщт, шъолъыр гъогоу «Некрасовскэр — Хьатикъуай» зыфиIорэм дэжь. Мы илъэсым сомэ миллион 99,5-рэ а пунктым ишIын пэIуагъэхьанэу рахъу­хьагъ. Гъогухэр щынэгъончъэнхэм пае Мыекъуапэ игупчэ ахъщэ зыпылъ транспорт уцупIэхэр щышIыгъэнхэм иIофы-гъуи хэплъэнхэу, автомобилыр зыда­гъэуцун фэе чIыпIэм зымыгъэуцухэрэми зэралъыплъэщтхэ камерэхэр ахагъэуцонхэу АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ.
Социальнэ псэуалъэхэм ягъэцэкIэжьын
АР-м иминистрэхэм я Кабинет изэ­хэсыгъо социальнэ псэуалъэхэм яшIын, гурыт еджапIэхэмрэ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэмрэ ягъэцэкIэжьын япхыгъэ Iофыгъохэми щатегущыIагъэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ, Урысые политическэ партиеу «Единэ Россием» ишъолъыр къутамэ и Секретарь агу къыгъэкIыжьыгъэх мы лъэныкъом Iофхэр щыгъэлъэшыгъэнхэмкIэ пшъэрылъэу Владимир Путиным бэмышIэу КъумпIыл Мурат дыриIэгъэ зэIукIэгъум къыщигъэуцугъэхэр.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ республикэм исоциальнэ инфраструк­турэ изегъэушъомбгъункIэ Iофэу ыпэкIэ рагъэжьагъэхэр лъыгъэкIотэгъэнхэ, ащ дакIоу лъэпкъ проектхэр, къэралыгъо программэхэр, «Единэ Россием» ипартийнэ проектхэр гъэцэкIэгъэнхэ зэрэфаер.
«Проектышхохэм яухынкIэ, «Единэ Россием» инароднэ программэ игъэцэкIэнкIэ республикэ бюджетым мылъкоу къыхэдгъэкIырэм мы аужырэ уахътэм хэдгъахъоу едгъэжьагъ. Джащ фэдэу муниципалитетхэми социальнэ псэуа­лъэхэм ягъэцэкIэжьынкIэ ямылъку тедзэ къызфагъэфедэн фае. Лъэныкъо пстэури къыдалъытэзэ, социальнэ инфраструктурэм изегъэушъомбгъун епхыгъэ Iофыгъохэр зэшIохыгъэнхэм мэхьанэшхо иI. Псэуалъэ горэ агъэцэкIэ­жьынэу е ашIынэу зыфежьэхэкIэ, кIуа­чIэу, амалэу яIэр зэкIэ рахьылIэн, ищыкIэгъэ IофшIэнхэр зэшIуахынхэ, социальнэ учреждениехэр нахь гуIэтыпIэ шIыгъэнхэм гъунэ лъафын фае», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.
Шъугу къэтэгъэкIыжьы федеральнэ гупчэм иIэпыIэгъу хэлъэу мы аужырэ илъэсхэм республикэм еджэпIэ 11, кIэ­лэцIыкIу IыгъыпIэ 18, фельдшер-мамыку IэзэпIэ, амбулаторие пчъагъэ зэрэщагъэпсыгъэр, сымэджэщыбэмэ, культурэм иучреждениябэмэ гъэцэкIэжьын Iоф­шIэнхэр зэрарашIылIагъэр.

АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу Евгений Лебедевым къы­зэриIуагъэмкIэ, 2027-рэ илъэсым нэс гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ организацие 33-мэ япсэолъэ 30 республикэм щагъэ­цэкIэжьынэу рахъухьэ. Мыгъэ еджэпIи 7-мэ, кIэлэцIыкIу IыгъыпIи 6-мэ ягъэцэкIэжьын фежьэщтых. Адыгеим и ЛIышъхьэ унашъо афишIыгъ агъэкIэжьырэ псэуалъэхэм террористическэ актхэр ащызэрамыхьанхэм, чIыпIэхэм язэте­гъэпсыхьан анаIэ атырагъэтынэу. КIэлэегъаджэхэм яIэпэIэсэныгъэ зыкъегъэ­Iэтыгъэным, зэрэрагъэджэрэ тхылъхэр икъоу еджапIэхэм яIэнхэм япхыгъэ Iофыгъохэми шъхьафэу атегущыIагъэх.
Спорт инфраструктурэм изегъэу­шъомбгъун тегъэпсыхьэгъэ проект заули республикэм щыпхыращы. ГущыIэм пае, джырэ шапхъэхэм адиштэрэ спорт комплексыр Лъэустэнхьаблэ щагъэпсы. АР-м физическэ культурэмрэ спортым­рэкIэ и Комитет итхьаматэу Дэгужъые Мурат къызэриIуагъэмкIэ, псэолъэшIын IофшIэнхэм япроцент 80-м ехъур зэшIуа­хыгъах. Электричествэмрэ вентиляциемрэ япхыгъэ IофшIэнхэм джыдэдэм апылъых. Мы тхьамафэм псэолъэшIхэр фэбэпIэ блочнэ пунктым игъэпсын фежьэщтых. Ащ къыпэIулъ чIыпIэр зэрэзэтырагъэпсыхьащт проектым фашIыщт зэхъокIыныгъэхэри къыдыхэлъытагъэу IофшIэнхэр зэкIэ гъэмафэм ехъулIэу аухынхэ фае. Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ Лъэустэнхьаблэ изэтегъэпсыхьан нахь лъэшэу анаIэ тырагъэтынэу, чIыпIэрысхэр мы Iофым къыхагъэлэжьэнхэу, Iофыгъохэр зэрэзэшIуахыщт шIыкIэм зэдеусэнхэу, псэу­пIэм игъэкъэбзэн фежьэнхэу. КъумпIыл Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, псэу­пIэ пстэухэмкIи мыхэр зигъо Iофыгъоу щытых. Къызэрэфэбэжьэу ищыкIэгъэ Iофтхьабзэхэр муниципалитетхэм нахь чанэу ащызехьэгъэн, шIыхьафхэр ащызэхэщэгъэн фае.
Мыекъуапэ икъэлэ парк дэт бассейныр зэрагъэкIэжьырэми зэхэсыгъом щытегущыIагъэх. Инвестиционнэ проектэу «Развитие майкопской рекреационной зоны как центра притяжения» зыфиIорэм диштэу IофшIэнхэр гъэрекIо мыщ щырагъэжьагъэх, сомэ миллион 450-рэ хъурэ казначейскэ чIыфэр ащкIэ къызфагъэфедэ. Мыекъуапэ имэрэу Геннадий Митрофановым къызэриIуа­гъэмкIэ, апэрэ чэзыум къыдыхэлъытэгъэ IофшIэнхэр зэшIуахыгъэх: псэолъэжъхэр зэпкъырахыжьыгъэх, пкъэухэр хатIагъэх, чапэхэр агъэпытагъэх. Джащ фэдэу бассейным къыпэIулъ чIыпIэм псыунэрэ канализационнэ насос станциерэ ща­гъэуцугъэх. ЯтIонэрэ чэзыум къыдыхэлъытагъэу псыIыгъыпIэ, псыутхэ, лъэс­рыкIо лъэмыджыр, дэкIояпIэхэр агъэ­псынхэу, чIыпIэр зэтырагъэпсыхьанэу рахъухьэ. БлэкIыгъэ илъэсым икIэух къэралыгъо экспертизэр гъэхъагъэ хэлъэу акIугъ. Проект-сметэ документацием тетэу къызэрэщыдэлъытагъэмкIэ, IофшIэнхэм сомэ миллиарди 2,7-рэ апэIухьащт. Мылъкур къызыхэкIыщт къэкIуапIэхэм ягъэнэфэн джыдэдэм
ыуж итых.
«Къэлэдэсхэр мы псэуалъэм къызэрежэхэрэм епхыгъэу шIокI имыIэу IофшIэнхэр лъыдгъэкIотэщтых. Урысые Федерацием и Правительствэ мы Iофыгъом тыщытегущыIэщт. Охътэ благъэм Сбербанкым тыригъусэу проектым мылъку къыфэтIупщыгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм тахэплъэщт», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.
Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ
Тхьаркъохъо Сафыет, ЛIышэ Саныет.