Урысые Федерацием и Президент и Пол­но­мочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым видеокон­ференцие шIыкIэм тетэу УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ Федеральнэ шъолъырым щыIэм дэжь щызэхэщэгъэ Советым изэхэсыгъо зэрищагъ.

Ащ хэлэжьагъэх Урысыем ошIэ-дэмышIэ IофхэмкIэ и Министерствэ, Урысыем тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ и Министерствэ ялIыкIохэр, Къыблэ федеральнэ шъолъырым хэхьэрэ субъектхэм япащэхэр.
Адыгеир къыгъэлъэгъуагъ республикэм и ЛIышъхьэу, Урысые политическэ партиеу «Еди­нэ Россием» ишъолъыр къутамэ и Секретарэу КъумпIыл Мурат. Джащ фэдэу зэхэсыгъом хэлэжьагъэх федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, АР-м ихэбзэухъумэкIо, иуплъэ­кIокIо къулыкъухэм япащэхэр, министрэхэм я Кабинет хэтхэр.
МашIом зыкъымыштэнымкIэ, псыхъохэр къызыщиун ылъэ­кIыщт лъэхъаным ошIэ-дэмы­шIагъэ зыхэлъ тхьамыкIагъохэр нахь макIэ хъунхэмкIэ амал те­дзэу зэрахьащтхэм зэхэсы­гъом щатегущыIагъэх.
Владимир Устиновым зэхэсыгъор къызэIуихи, машIом зы­къымыштэнымкIэ Iофтхьабзэ­хэр, 2026-рэ илъэсым псыр къимыуным тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр Къыблэ федеральнэ шъолъырым исубъектхэм ащызэрахьанхэм мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ.
«Урысые Федерацием и Президентэу Владимир ­Путиным мызэу, мытIоу хигъэунэфы­кIыгъ цIыфхэр ошIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ тхьамыкIагъохэм икъоу ащыухъумэгъэнхэ, зэрар зыхьыхэрэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэн зэрэфаер. Шъо­лъырхэм япащэхэм мы лъэныкъор ренэу янэплъэгъу рагъэтын фае», — къы­Iуагъ Владимир Усти­новым.
УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэм зэ­рэхигъэунэфыгъэмкIэ, гъэрекIо машIохэм бэрэ зыкъаштэгъагъ. Мэзхэм процент 30-кIэ на­хьыбэу машIо къащыхъугъагъ. Адыгеимрэ Севастопольрэ ахэмытэу, мэз фондхэм ячIыгухэм пчъагъэрэ машIом за­къыщиштагъэу агъэунэфыгъ. Илъэсым къыкIоцI Къыблэ федеральнэ шъолъырым гъогогъу мин 36-рэ машIом зыкъыщи­штагъ, нэбгырэ 604-рэ ахэм ахэкIодагъ. МэшIогъэкIосэ къулы­къухэм шапхъэхэр гъо­гогъу мини 4,5-рэ аукъуагъэу къыхагъэщыгъ. ИщыкIэгъэ Iоф­тхьабзэхэр икъоу зэрэ­зэрамы­хьа­­гъэхэм ахэр ишыхьатых.
Шъолъыр мэшIогъэкIосэ къулы­къухэм тапэкIэ зягъэушъомб­гъугъэн, къэбарлъыгъэIэс-пэшIорыгъэшъ IофшIэныр гъэлъэшыгъэн зэрэфаер Владимир Ус­тиновым къыхигъэщыгъ.
НэмыкI Iофыгъошхоу щытхэм ащыщ цIыфхэр псыкъиуным щыухъумэгъэнхэр. Росгидрометым къызэритыгъэмкIэ, псыхъо заулэмэ псэу адэтыр шапхъэхэм ашъхьадэкIыгъ. Ар къяпIолIэн плъэкIыщт псыхъохэу Шъхьэгуа­щэрэ Пшызэрэ. ПсэупIэ 900-м ехъоу нэбгырэ мин 900 фэдиз зыщыпсэухэрэм псыр къа­кIэоным ищынагъо ашъхьарыт. Ахэр икъоу ухъумэгъэнхэм пае къулыкъу пстэуми зэдырагъа­штэу Iоф ашIэн фае. Псыр къи­мыунымкIэ пшъэрылъ шъхьаIэу агъэцэкIэн фаехэр Владимир Устиновым къыгъэнэфагъэх. Ростехнадзорым пшъэрылъ фа­шIыгъ шъолъырхэм ягъусэу гидротехническэ псэуалъэхэм язытет зэрэлъыплъэхэрэр нахь агъэлъэшынэу, псыр къызыкIэон ылъэкIыщт чIыпIэхэм псэуалъэ­хэр ащыгъэпсыгъэнхэмкIэ шапхъэу щыIэхэр къыдалъытэнэу.
Iофыгъо зэфэшъхьафхэм язэшIохынкIэ псэупIэхэм япащэхэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр афашIыгъэх.
Бэдзэогъу, шышъхьэIу мазэ­хэм Адыгеим лъэшэу щыфэбэнэу, машIом зыкъыштэнымкIэ ятфэ­нэрэ классым хэхьэрэ щынагъо щыIэн ылъэкIынэу къырадзэ. 2026-рэ илъэсым иуахътэу ма­шIом зыкъыштэным ищынагъо зыщыщыIэщтыр нахь щынэгъончъэу ихыгъэнымкIэ амалэу, кIуачIэу яIэхэр ауплъэкIух. Мы лъэныкъомкIэ къулыкъухэм язэ­пхыныгъэ нахь агъэлъэшынэу рахъухьагъ. Мэзхэм къащыхъурэ машIохэр гъэкIосэжьыгъэнхэмкIэ, мэкъумэщ псэуалъэхэм машIом закъыщимыштэнымкIэ гухэлъхэмрэ гъогу картэхэмрэ агъэхьазырыгъэх, АР-м имэшIогъэкIосэ къулыкъу ищыкIэгъэ техникэри къащэфынэу рахъу­хьэ. Ащ пае 2026-рэ илъэсым сомэ миллион 20,8-рэ респуб­ликэ бюджетым къыхагъэкIыгъ.
Псыр къызыщиун ылъэкIыщт лъэхъаным нахь макIэу тхьамы­кIагъохэр къэгъэхъугъэнхэм те­гъэпсыхьэгъэ амалхэр рес­публикэм щызэрахьэх. Росгидро­метым къызэритыгъэмкIэ, хэгъэгум зэлъиубытырэ чIыпIэхэм азыныкъо нахьыбэмэ шапхъэ­хэм ашъхьадэкIэу ощх къащещхыгъ, ос къащесыгъ. Мэзаем ыкIэхэм, гъэтхапэм Урысыем иевропейскэ Iахь температурэм псынкIэу закъыщызэблихъун, псыхъохэм псэу адэтым ащ зыкъаригъэIэтын ылъэкIыщт. Псыхъохэу Пшызэ, Лабэ, Шъхьэ­гуащэ якъежьапIэхэм адэжь гъэтхапэм и 25-м ыуж осэу ате­лъыр зашыкIэ, гъатхэм псыр къиунымкIэ республикэм иIоф­хэм язытет зыфэдэ хъущтыр къырадзэн алъэкIыщт. АР-м тыкъэзыуцухьэрэ дунаимрэ чIыопс къэкIуапIэхэмрэ якъэу­хъумэнкIэ и ГъэIорышIапIэ пэ­щэныгъэ зыдызэрихьэрэ комиссиер псыр къимыунымкIэ ищыкIэгъэ амалхэм язехьан фе­жьагъ.
АР-м и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ гидротехническэ псэуа­лъэхэм язытет ренэу ауплъэкIунэу, аварие къыхэмы­хьэу псыр ахэм арыкIонымкIэ цIыфхэр зэрымыс аппаратхэр къызыфагъэфедэнэу. ПстэумкIи республикэм гидротехническэ псэолъи 168-рэ иI. Зыми фэмыгъэзэгъэ гидротехническэ псэуалъэхэр Адыгеим итыжьхэп.
Ахэм ягъэпытэн тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр илъэс къэс зэрахьэх. ГъэрекIо ащ сомэ миллион 96,5-м ехъу пэIуагъэхьагъ. Мыгъэ джыри со­мэ миллион 84,5-м ехъу къы­хагъэкIыгъ. Шэуджэн районымкIэ псыхъоу Джаджэ икъуладжэ щыщ километрэ 0,5-м фэдизым, Мыекъопэ районымкIэ псыхъоу Кура икъуладжэ щыщ километрэ 0,8-м ягъэкъэбзэн ухыгъэным ар апэIухьащт. Джащ фэдэу станицэу КужорскэмкIэ псы­хъоу Сераль, поселкэу КаменномосткэмкIэ псыхъоу Большой Ха­джох, къутырэу МамацевымкIэ псыхъоу Джаджэ псыр нахь дэгъоу ащыдэчъынымкIэ Iоф­шIэнхэм яапэрэ чэзыу аухыгъ. Мыгъэ Красногвардейскэ районымкIэ псыхъоу Псынэф, Шэу­джэн районымкIэ псыхъоу Фар­зэ ягидротехническэ псэуа­лъэхэр агъэцэкIэжьынхэу ра­хъухьэ. НэмыкI пшъэрылъэу щытыр Мыекъопэ, Красногвардейскэ районхэмкIэ псыхъоу Шъхьэгуащэ щыгъэпсыгъэ гид­ротехническэ псэолъитIумэ ягъэ­цэкIэжьынкIэ проект документациер гъэхьазырыгъэныр ары. Гидротехническэ псэуа­лъэ­хэм нэмыкI Iофтхьабзэу ащы­зэрахьэхэ­рэми гъунэ алъафы.
«Къулыкъухэмрэ муниципалитетхэмрэ пшъэрылъэу яIэр ищыкIэгъэ Iофтхьа­бзэхэр зэрахьанхэр, партиеу «Единэ Россием» амалэу къаритыхэрэр къызыфа­гъэфедэнхэр ары. Ащ ишIуа­гъэкIэ ошIэ-дэмышIэ тхьамыкIагъохэр къамыгъэхъун е ахэм кIэухэу къыздахьын алъэкIыщтхэм къакIыра­гъэчын алъэкIыщт. ЦIыфхэр щынэгъончъэу щыIэнхэмкIэ, щыIэныгъэр зэпхыгъэ къулыкъу пстэуми дэгъоу Iоф ашIэнымкIэ Урысые Федерацием и Президент пшъэ­рылъэу къыгъэуцугъэхэр зэкIэ дгъэцэкIэщтых», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.
Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ ЛIышэ Саныет.