Мэзаем и 1-м къыщыу­благъэу республикэм щыпсэухэрэм ащыщыбэм социальнэ тынхэу къа­фа­кIохэрэм къаха­гъэхъощт: феде­ральнэхэм ыкIи шъолъыр тынхэм, мазэ къэс къафатIупщырэм ыкIи зэтыгъоу къара­тыхэрэм.

Мыщ фэгъэхьыгъэ къэбарыр къыIопщыгъ АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Министерствэ. Ащ къызэритырэмкIэ, мы илъэсым иапэрэ мафэ ехъулIэу республикэм социальнэ IэпыIэгъу зыщырагъэгъотэу исыр нэбгырэ мин 92-м къехъу, ахэм ащыщэу мин 59-р АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Гупчэу къэралыгъо IэпыIэгъу зэфэшъхьаф 46-рэ зыщарагъэ­гъотырэм щытхыгъэх.
Къыхэхъощтыр зыфэдизыр
IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэм­рэкIэ Министерствэм ахъщэ IэпыIэгъур къафыкIелъытыкIыжьы IофшIэным иветеранхэмрэ ахэм афагъадэхэрэмрэ: мэ­заем и 1-м къыщыублагъэу мазэ къэс къаратырэм проценти 4 къыхэхъощт ыкIи сомэ 1640,80-рэ хъущт. ЗэокIыбым иIофы­шIэхэми къафатIупщырэм проценти 4 къыхэхъощт ыкIи сомэ 1740,38-рэ мазэ къэс къаратыщт.
НэмыкI шъолъыр тынхэри къаIэтыгъэх: аухыижьыгъэхэмрэ политическэ гъэпщынэнхэм зэрар зэрахыгъэхэмрэ мазэ къэс джы аратыщтыр сомэ 1916,70-рэ. Джащ фэдиз къаратызэ ашIыщт бзылъфыгъэхэу ыкIи хъулъфыгъэхэу илъэс 40 — 45-рэ Iоф зышIагъэхэм, бгъэхалъхьэу «Адыгеим и Щытхъузехь» зыфиIорэр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Щытхъу тамыгъэу «Хабзэ. Пшъэрылъ. Намыс» зыфиIорэр къызфагъэшъоша­гъэхэм.
Шъхьафэу къулыкъум къыщыхагъэ­щыгъ «Урысыем идонор гъэшIуагъэхэм» илъэс къэс къаратыщтым проценти 4 къызэрэхэхъуагъэр ыкIи сомэ мин 19497,68-рэ ар зэрэхъущтыр. Мы пчъагъэр мэзаем къаратыщт, фэгъэкIотэн зиIэм ащ пае зыми зыфигъэзэнэу щытэп.
Министерствэм зэрэхигъэунэфыкIыгъэм­кIэ, къэралыгъом зэрегъэпэшы кIэлъытыкIыжьыныр зэрэзэшIуахыщт зэкIэлъыкIуакIэр: урыпсэунымкIэ анахь ахъщэ макIэу агъэнэфагъэм емылъытыгъэ тынхэр илъэсым зэ къыкIалъытыкIыжьых — мэзаем и 1-м къыщегъэжьагъэу, ащ ыпэрэ илъэсым уасэу щыIагъэхэм къапкъырыкIыхэзэ. 2026-м инфляциер респуб­ликэ бюджетым ехьылIэгъэ хэбзэгъэуцугъэм къыщыдыхалъытэгъагъ ыкIи шап­хъэу агъэнэфэгъагъэр проценти 4.
ЦIыфхэмкIэ анахьэу мэхьанэ зиIэр къулыкъухэм ежь-ежьырэу кIэлъытыкIыжьыныр зэрэрагъэкIокIырэр ары: АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ и Гупчэ тынхэр зыфэдизхэр мэзаем и 1-м зэблехъу ахэр зытефэхэрэм икIэрыкIэу тхылъхэр къаIимыхэу.
Сабый зиIэ унагъохэмрэ ны-ты ныбжьыкIэхэмрэ апае
Шъугу къэдгъэкIыжьын, 2025-рэ илъэ­сым къыщыублагъэу сабыибэ зиIэ унагъохэм апае республикэм шэпхъакIэхэр щаштагъэх: ящэнэрэ ыкIи ащ ыуж къи­кIырэ сабый къызфэхъухэрэм зэтыгъоу сомэ мини 100 афатIупщы. Ар къаIызыхынэу фитыныгъэ зиIэхэр ны-тыхэу е сабыир къаIызыхыгъэхэу Адыгеим и ЗАГС щатхыгъэхэр, ыпэкIэ ащ фэдэ тын къаIамыхыгъагъэмэ.
Шъхьафэу ныбжьыкIэхэм зэтыгъоу къараты сомэ мин 300 ящэнэрэ сабый е ащ ыуж къикIырэр унэгъо ныбжьыкIэм е зыныбжь илъэс 35-м емыхъугъэ ным, тым язакъоу яIэ хъугъэмэ ыкIи сабыир Адыгеим и ЗАГС-хэм ащыщ щатхыгъэмэ.
Тыныр къафатIупщыным пае лъэIур сабыир къызщыхъугъэ уахътэм мэзих нахьыбэ темышIагъэу атын фае.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэмрэ унэе предпринимательхэмрэ апае социальнэ зэзэгъыныгъэр
Мы илъэсым къыщыублагъэу Адыгеим социальнэ зэзэгъыныгъэм къыдыхэлъы­тэгъэ социальнэ къэралыгъо IэпыIэгъум зыщырагъэушъомбгъугъ — хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьагъэхэу IофшIэн зимыIэхэу е ащ лъыхъухэу къу­лыкъу зымыхьыжьыхэрэр куп шъхьафэу къыхагъэщых. Ахэм амал яIэ хъугъэ унагъом исхэм гурытымкIэ къаIэкIахьэрэм емыпхыгъэу унэе предприниматель Iоф­шIэныр зэшIуахынымкIэ IэпыIэгъу арагъэгъотынэу.
IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэм­рэкIэ Министерствэм анахьэу анаIэ зытыригъэтыхэрэм ащыщых хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэу сэкъатныгъэу яIэмкIэ а I-рэ ыкIи я II-рэ купхэм ахахьэхэрэм: социальнэ зэзэгъы­ныгъэмкIэ фитыныгъэу яIэхэр ахэм яшъхьэгъусэхэм аратыжьынхэ алъэкIыщт ятIонэрэхэр IофшIэн лъыхъухэу е зымыгъотыхэу алъытагъэхэу щытхэмэ. Ащ фэдэ фитыныгъэр зэ ныIэп къазэраратырэр ыкIи джыри зэ къащагъэ зыхъукIэ, агъэфедэжьышъущтэп.
Социальнэ зэзэгъыныгъэр къаратынымкIэ фитыныгъэм икъыдэхын зэшIуа­хыным пае хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьагъэхэм Фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэм» икъутамэу Адыгеим щыIэм зыфагъэзэн фае, ар социальнэ ухъумэнымкIэ къулыкъум етIанэ IэкIа­гъахьэ.
2026-рэ илъэсым социальнэ зэзэ­гъы­ныгъэ 1100-рэ адашIынэу респуб­ликэм щырахъухьэ (2025-м — 1047-рэ зэрэ­хъу­щтыгъэр), ащ пае респуб­ликэ бюджетым сомэ 255082590-рэ къыщыдэлъытагъ.
Шэртэнэ Мурат.