Холокостым хэкIодагъэхэм я Дунэе шIэжь мафэ щылэ мазэм и 27-м хэгъэгухэм ащыхагъэунэфыкIыгъ.

Зэрэ Урысыеу щыкIогъэ Iофтхьабзэу «Холокостым хэкIодагъэхэм яшIэжь» зыфиIорэм хэлэжьагъэх АР-м культурэмкIэ иучреждение 83-рэ. Хэгъэгум къырыкIуа­гъэр, итарихъ дэгъоу ягъэшIэгъэныр, блэкIыгъэм акъыл хахэу, гукIэгъумрэ лIыхъужъныгъэмрэ зэхашIэу ныбжьыкIэхэр пIугъэнхэр Iофтхьабзэмэ япшъэ­рылъыгъ.
ЛIыхъужъныгъэм идесэу «Тарихъым иохътэ къин» зыфиIорэр Мыекъуапэ искусствэхэмкIэ икIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м щыкIуагъ, шIэжь урокыр Холокостым фэгъэхьыгъагъ.
ИскусствэхэмкIэ кIэлэцIыкIу еджапIэу N 1-м ипащэ игуадзэу Алый Марие зэошхом ихъугъэ-шIэгъэ анахь гуихымэ Холокостыр зэращыщыр, гъэрыпIэ лагерэу Освенцим цIыфхэм а охътэ жъалымым хьазабэу щащэчыгъэр, анахьэу джуртхэм, щысэхэмкIэ, пчъагъэ­хэмкIэ къыриIотыкIыгъ.
— Илъэс къэс Хэгъэгу зэошхом ихъугъэ-шIэгъэ тхьамыкIагъохэр нахь къытпэчыжьэ мэхъух. Ау лIы­хъужъныгъэу советскэ цIыфхэм зэрахьагъэр ныбжьи тщы­гъупшэщтэп. Ащ фэдэ тхьамыкIагъо къэрэмыхъужь, — къыIуагъ Алый Марие.
Шэуджэн районымкIэ Пщычэу тхылъеджапIэм «Холокостыр – лIэужхэм яшIэжь» зыфиIорэ Iофтхьабзэр щызэхащагъ. Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэм иеджа­кIохэу илъэс 12 — 14 зыныбжьыхэр Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх.
ТхылъеджапIэм ипащэу Цэй Бэлэ зэошхом ихъугъэ-шIэгъэ анахь гуихымэ Холокостыр зэращыщыр тхылъеджэхэм къафиIотагъ. Iофтхьабзэм тхылъ къэгъэлъэгъон щызэхащагъ, усэхэм къяджагъэх.
Режиссерэу Нэгъэплъэ Аскэрбый ыгъэуцугъэ документальнэ фильмэу «Подвиг милосердия» зыфиIорэр Iофтхьабзэм къыщагъэлъэгъуагъ.
— Джурт лъэпкъым тхьамыкIагъоу къыры­кIуагъэм мы фильмыр фэгъэхьыгъ. Оккупацием илъэхъан джуртхэр черкесхэм яунэхэм арысыгъэх, ясабыйхэр апIужьынхэу аштэщтыгъэх, ежь яехэм фэдэу е яIахьыл­хэу къагъэлъагъощтыгъэх. Тарихъыр зытетым тетэу ныбжьыкIэмэ алъыгъэIэсыгъэн фае, — къы­Iуагъ Цэй Бэлэ.
Адыгэ республикэ ныбжьыкIэ тхылъеджапIэм волонтерствэмкIэ ыкIи патриотическэ пIуныгъэмкIэ и Гупчэ иIофышIэхэм Мыекъопэ районым гъэсэныгъэм­кIэ игупчэу N 9-м щеджэхэрэм «Холокостым итарихъ» зыфиIорэ Iофтхьабзэр ныбжьыкIэхэм афызэхащагъ, тхылъеджапIэм ипащэу Мэрэтыкъо Еленэ ащ кIэщакIо фэхъугъ.
— ЛIыхъужъныгъэу советскэ цIыфхэм зэрахьагъэр лIэужыкIэм ышIэн фае. Зыфэдэ къэмыхъугъэ тхьамыкIагъоу цIыфхэм зэпачыгъэм тыкъытегущыIэзэ, зэгъэпшэнхэр тэшIых, тарихъыр афэтэIуатэ, — къеIуа­тэ кIэщакIом.
Заохэм тхьамыкIагъоу къызыдахьырэр зэрэгъунэнчъыр тщыгъупшэ хъущтэп.
Лъэпшъыкъо Фатим.