ЯшIушIагъэ кIодыщтэп
Сыд фэдэрэ лъэхъани цIыфлъэпкъым игъашIэ гумэкIи гушIуагъуи щызэпэIут. Ау гумышIуныгъэ зэфэшъхьафхэр къыфигъэпсынкIэу сыдигъуи хэтрэ цIыф лъэпкъи ищыIэныгъэ орэдыр къыщыгот.
Лъэпкъым ищыIэныгъэ зыфэдэр гум къикIырэ мэкъамэхэм къыраIотыкIы. Орэдыр, музыкэр гъэшIэным гужьдэкIыгъо цIыфым фэхъух. Адыгэ лъэпкъым иорэдусхэу щылэ мазэм къэхъугъэхэм ацIэ къесэIо, яшIушIагъэ лIэужхэм алъызгъэIэсы сшIоигъоу.
Анзэрэкъо Вячеслав
Анзэрэкъо зэшхэу Чеславрэ Вячеславрэ лъэпкъ искусствэр зыIэтыгъэу, зыгъэбаигъэх. Непэ зыцIэ къесIорэр Вячеслав – нахьыкIэр ары, щылэ мазэм и 14-м 1942-рэ илъэсым Адыгеим ит къуаджэу Кощхьаблэ къыщыхъугъ, музыкальнэ шэн-хабзэхэр зыщагъэлъэпIэщтыгъэ унагъо щапIугъ. Вячеслав ицIыкIугъом къыщегъэжьагъэу орэдыр икIасэу къэтэджыгъ, къоджэ еджапIэм щеджэ зэхъум, музыкальнэ сэнаущыгъэу хэлъыр къыриIотыкIэу мэфэкI зэфэшъхьафхэм ахэлажьэщтыгъ. КIалэхэм янэжъ пщынэм къыригъэжъгъэжъыкIыщтыгъ. Вячеслав икIэсэ орэдым фэкIонымкIэ фэлъэкIырэр ышIагъ, Мыекъопэ музучилищым идирижер-хор отделение 1964-рэ илъэсым, Саратовскэ къэралыгъо консервато-риер 1970-м къыухыгъэх. Еджэным готэу, пасэу, орэд мэкъамэхэр ытхыхэу ригъэжьагъ, ахэм ащыщых хорым паекIэ произведениехэр. Адыгэ пед- училищым, ащ ыужым Мыекъопэ музучилищым хорымкIэ кIэлэегъаджэу ыкIи егъэджэн IофшIэнымкIэ пащэм игуадзэу ащылэжьагъ. МузыкэмкIэ, адыгэ пщынэм къызэребгъэIощтымкIэ зэреджэщтхэ тхылъыр ытхыгъ. Ансамблэу «Орэд» зыфиIорэр зэхищагъ, илъэсыбэм Адыгеим имузыкальнэ культурэ хахъо фишIыгъ. 1994-рэ илъэсым Анзэрэкъо Вячеслав искусствхэмкIэ республикэ кIэлэцIыкIу еджапIэм ипэщагъ. «АР-м искусствэхэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшху» зыфиIорэ щытхъуцIэр къыфагъэшъошагъ.
Гъонэжьыкъо Аскэр

Щылэ мазэм и 24-м 1953-рэ илъэсым Теуцожь районымкIэ къуаджэу Тэуйхьаблэ къыщыхъугъ. Адыгэ музучилищыр аккордеонымкIэ 1974-рэ илъэсым къыухыгъ. Ащ ыуж дзэ къулыкъум щыIагъ. Илъэс 18-м къыкIоцI Адыгеим лъэпкъ къашъомкIэ и Къэралыгъо ансамблэу «Налмэсым» иоркестрэ хэтыгъ, IэпэIэсэныгъэ ин хэлъыгъ.
1991-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу, аужырэ илъэси 7-м ансамблэу «Ислъамыем» иоркестрэ имузыкальнэ Iэшъхьэтетыгъ, мы уахътэр ары анахьэу Аскэр исэнаущыгъэ къызынэфагъэр. «Ислъамыер» тихэгъэгушхо ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм ямызакъоу, адыгэхэр зыщыпсэурэ къэралыгъохэми ащыIагъ.
Аскэр пщынэо къодыягъэп, орэдхэр ыусыгъэх, оркестрэм пае произведениехэр иIэх. Лъэпкъ музыкальнэ искусствэм хахъоу фишIыгъэм пае щытхъуцIэхэу «Абхъазым изаслуженнэ артист» ыкIи «Адыгэ Республикэм изаслуженнэ артист» зыфиIохэрэр илъэс зэфэшъхьафхэм къыфагъэшъошагъэх.
Емыж Нурбый

Щылэ мазэм и 1-м 1959-рэ илъэсым къуаджэу Аскъэлае къыщыхъугъ. 1976-м Адыгэ къэралыгъо институтым филологиемкIэ ифакультет чIахьи илъэси 3-рэ щеджагъ, ащ пыдзагъэу Москва щыIэ Литературнэ институтыр къыухыгъ. Дзэ къулыкъум ыуж Аскъэлэе гурыт еджапIэм кIэлэегъаджэу ыкIи Пэнэжьыкъуае дэт культурэм и Унэ Iоф ащишIагъ.
1990-рэ илъэсым Нурбый къалэу Ленинград эстраднэ искусствэхэмкIэ творческэ мастерскоим орэдкъэIоным зыщыфигъэсагъ, орэдыби ежь игущыIэхэм арылъэу ыусыгъ: «О, пшъашъэр», «Кушъэ орэд», «ЧIыгур къытэджэ», «Ным иорэд», нэмыкIхэри. Программэ инэу ыгъэхьазырыгъэм Ленконцертым осэшIу къыфишIыгъ. Еджэн ужым концертхэр Германием икъэлэ зэфэшъхьафхэм къащитыгъэх. Ащ къызекIыжьым, Нурбый сольнэ концертитIу Мыекъуапэ къыщитыгъ, а илъэс дэдэм Израиль щыIагъ.
Сэмэгу Гощнагъу

Щылэ мазэм и 30-м 1928-рэ илъэсым Тэхъутэмыкъое районымкIэ къуаджэу Псэйтыку къыщыхъугъ. 1950 — 1951-рэ илъэсхэм Мыекъопэ кIэлэегъэджэ институтыр къыухи, Адыгэ научнэ-ушэтэкIо институтым Iоф щишIагъ. 1953-м ныбжьыкIэ купэу Ленинград консерваторием кIуагъэм хэтыгъ ыкIи ар 1959-рэ илъэсым къыухыгъ. Концерт IофшIэнышхом готэу, Гощнагъо музыкэр етхы: «Гупшыс», «Хэбзэ дахэу тэ тиIэр джащ фэд», нэмыкIхэри ыкIи кIэлэцIыкIу орэдэу 20 фэдиз. Сэмэгу Гощнагъо адыгэ орэдыжъхэмкIэ ушэтынхэр ешIых, Тбилисскэ къэралыгъо консерваторием иаспирантурэ щеджэзэ, IофшIагъэу «Особенности старинного адыгского песенного творчества» зыфиIорэр етхы. Лъэпкъ искусствэм хэхъоныгъэ ышIыным иIахьышIу хэлъ, ащ къыкIэкIуагъэх щытхъуцIэхэр: «РСФСР-м изаслуженнэ артистк», «РСФСР-м инароднэ артистк», орденхэу «Щытхъум итамыгъ», «Лъэпкъхэм язэкъошныгъ» зыфиIохэрэр.
Сэмэгу Гощнагъо ымэкъэ жъынч адыгэ чIыгум бэрэ шъхьащытыщт.
Хэшх Казбек

Щылэ мазэм и 28-м 1933-рэ илъэсым Шапсыгъэ районым икъуаджэу Хьаджэкъо къыщыхъугъ. ЕджапIэр къыухи, Мыекъопэ кIэлэегъэджэ институтым тарихъымкIэ ифакультет щеджагъ. 1959-рэ илъэсым Ленинград консерваторием агъэкIогъэ купым хэтыгъ ыкIи ар дэгъоу къыухыгъ. Гу зэIухыгъэ дэдагъ, артист иныгъ. Ежь орэдышъор зыфыхихыгъэ орэдыбэ иI: «О унэкIэ зэкIэ къысэплъыщтыгъэмэ» (гущыIэхэр Жэнэ Къ.), «Си Адыгей» (гущыIэхэр МэщбэшIэ И.), нэмыкIхэри.
АР-м изаслуженнэ артист Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Iофышхоу ышIагъэм, къулыкъур псэемыблэжьэу зэрихьыгъэм къакIэкIуагъэх медальхэу «За доблестный труд», «Ветеран труда» зыфиIохэрэр. А зэкIэм акIыIужь иорэд дахэхэу адыгэ лъэпкъым къыфигъэнагъэхэр.
Мамырыкъо
Нуриет.