Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Тэхъутэмыкъое районым IофшIэгъу дэкIыгъо щыриIагъ, ащ ит исоциальнэ псэуалъэхэм ащыщхэр къыплъыхьагъэх: Шъэумэн Хьазрэт ыцIэ зыхьырэ сымэджэщыр, Афыпсыпэрэ Щынджыерэ ащашIыгъэ IэзэпIакIэхэр, дзюдом игупчэу Афыпсыпэ щагъэпсырэр, Пэнэхэс къыщызэIуахыгъэ бэнапIэр.

Хь. М. Шъэумэным ыцIэ зыхьырэ сымэджэщэу къуаджэу Афыпсыпэ дэтыр 2023 — 2024-рэ илъэсхэм зэтыра­гъэпсыхьажьыгъагъ ыкIи Iэмэ-псымэу чIэтыр зэкIэ агъэкIэжьыгъагъ.
ЛIышъхьэм игъусагъэх АР-м ими­нистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуа­дзэу, финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловыр, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ министрэу Мэрэтыкъо Рустем, IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ ухъумэнымкIэ министрэу Мырзэ Джанбэч, псэолъэшIынымкIэ, транспортымкIэ, псэупIэ­коммунальнэ ыкIи гъогу хъызмэтымкIэ министрэм иапэрэ гуадзэу Лафышъэ Рэмэзан, Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъэо Аскэр.
Сымэджэщым иамалхэм республикэм ипащэ нэIуасэ афашIыгъ врач шъхьаIэу Былымыхьэ Нурдинрэ Хь. М. Шъэумэным ыцIэкIэ щыт шIушIэ фондым итхьаматэу Шъэумэн Асиетрэ. 2001-рэ илъэсым а IэзапIэр ашIыгъ ыкIи шIокI зимыIэ медицинэ страхованием тегъэпсыхьагъэу Iоф ешIэ. Республикэм псауныгъэм икъэухъумэнкIэ исистемэ мэхьанэшхо ащ щыриI, Адыгеим щыпсэухэрэм ямыза­къоу, нэмыкI шъолъырхэм къарыкIыхэрэми медицинэ IэпыIэгъушхо ареты. Мы къыкIэлъыкIорэ лъэныкъохэмкIэ амбулаторнэ ыкIи стационар IэпыIэгъу араты: гу-лъынтфэ хирургиемкIэ, хирургиемкIэ, урологиемкIэ, акушерствэмкIэ ыкIи гинекологиемкIэ, онкологиемкIэ, колопроктологиемкIэ, неврологиемкIэ, травматологиемкIэ, ортопедиемкIэ, терапиемкIэ, гастроэнтерологиемкIэ, кар­диологиемкIэ, эндокринологиемкIэ.

КъумпIыл Мурат IэзапIэм чIэт Iэмэ-­псымэхэмрэ узым игъэунэфынкIэ амалэу иIэхэмрэ осэшIу къафишIыгъ, ащ дакIоу псауныгъэм икъэухъумэнкIэ министрэм пшъэрылъ фишIыгъ Тэхъутэмыкъое районым щыпсэухэрэм япсауныгъэ изытет уплъэкIугъэнымкIэ медицинэ учреж­дением иамалхэр нахь игъэкIотыгъэу гъэ­федэгъэнхэу.

Ащ нэужым къуаджэу Афыпсыпэ дэт врач амбулаториякIэр ЛIышъхьэм къыплъыхьагъ. Мы медицинэ учреждениер «ГъэшIэ кIыхьэр ыкIи чаныр» зыфиIорэ лъэпкъ проектым тегъэпсыхьагъэу ­ашIыгъ. ПсэолъэшIынымрэ зэтегъэпсы­хьэгъэнымрэ зэхэубытагъэу сомэ миллион 36-рэ фэдиз апэIухьагъ. ЦIыфэу къакIохэрэм яIэзэщтых мамыку-гинекологыр, терапевтхэр, кIэлэцIыкIу врачыр ыкIи функциональнэ диагностикэмкIэ врачыр.

Ащ нэмыкIэу лъэпкъ проектым къыдыхэлъытагъэу къуаджэу Щынджые врач амбулаторие щашIыгъ. Псэуалъэм ишIын, ищыкIэгъэ мебелымрэ Iэмэ-псымэхэмрэ къызIэкIэгъэхьэгъэнхэм сомэ миллион 41-рэ апэIухьагъ. Медицинэ учреждением щэлажьэх врач-терапевтхэр, педиатрэр, цашIэр, мамыку-гинекологыр, медицинэ профилактикэмкIэ врачыр, фельдшерыр, медсестрахэр.
Республикэм и ЛIышъхьэ IэзапIэм щыIагъ, ащ Iоф щызышIэхэрэм ыкIи къоджэдэсхэм адэгущыIагъ, а чIыпIэм Iоф щызышIэщтхэр гъэхьазырыгъэнхэм, цIыфэу къяуалIэхэрэм анаIэ икъоу атырагъэтын зэрэфаем къащыуцугъ.
«Псауныгъэм икъэухъумэн ипэублэ звенэ гъэкIэжьыгъэным ренэу тыдэлажьэ, республикэм къызэлъиубытырэ чIыпIэм щыпсэурэ пстэуми медицинэ IэпыIэгъур къыщызфагъэфедэн алъэкIыным тынаIэ тетэгъэты. Фельдшер-мамыку псэолъакIэхэм, амбулаториехэм, агъэкIэжьыгъэ IэзапIэхэм яшIогъэшхо къэкIощт врачхэм яIофшIэн нахь тэрэзэу зэхэщэгъэнымкIэ, IэпыIэгъу зищыкIэгъэ цIыфхэм игъом яшIуагъэ арагъэкIынымкIэ. Президентэу Владимир Путиным цIыфышъхьэ пчъагъэр нахьыбэ шIыгъэным ыкIи цIыфхэм ягъашIэ нахь кIыхьэ хъуным, япсауныгъэ къэухъумэгъэным атегъэпсыхьэгъэ пшъэрылъхэр къытфегъэуцух. Игъом узыр къыхэгъэщыгъэныр ыкIи ащ еIэзэгъэныр ары а IофшIэным лъэпсэ шъхьаIэу иIэр. Мыщ дэжьым врачхэм, фельдшерхэм, медсестрахэм Iофым гуетыныгъэ фыряIэным, къяуа­лIэхэрэм икъоу анаIэ атырагъэтыным тыщэгугъы», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Къыхэгъэщыгъэн фае: аужырэ илъэси 8-м къэралыгъо программэхэмрэ ­лъэпкъ проектхэмрэ къадыхэлъытагъэу Адыгеим кIэу сымэджэщи 4, IэзэпIи 5 ща­шIыгъ, фельдшер-мамыку IэзэпIэ 33-рэ ыкIи врач амбулаторие 13 къыщызэIуахыгъ.
А мэфэ дэдэм Адыгеим и ЛIышъхьэ щыIагъ дзюдомкIэ гупчэу Афыпсыпэ щашIырэм. Унэе мылъкукIэ а псэуалъэр ашIы, предпринимателэу Натхъо Пщымафэ имылъку щыщ ащ пэIуигъэхьагъ. ЗалыкIэр джырэ уахътэм диштэрэ Iэмэ-псымэхэмкIэ зэтырагъэпсыхьащт, зызэрэщагъэсэщтым нэмыкIэу, зэнэ­къокъу зэфэшъхьафхэри ащ щызэхащэхэзэ ашIыщт. Зыщызэбэнхэрэ чIыпIэм спортсмен куп заулэмэ а зы уахътэм зыщагъэсэн алъэкIыщт. Джащ фэдэу зызщатIэкIыщт, зызщагъэпскIыщт, административнэ ыкIи нэмыкI унэхэри къыдалъытагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ IофшIэнхэр зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ, псэупIэмрэ районымрэ яхэхъоныгъэкIэ шIушIакIом ишIогъэшхо къызэригъакIорэм пае зэрэфэразэр къыIуагъ.

2025-рэ илъэсым ыкIэхэм адэжь къуа­джэу Пэнэхэс джыри бэнэнымкIэ зы гупчэ щагъэпсыгъ. Ащ пэIухьэгъэ мылъкур къызхагъэкIыгъэр республикэ ыкIи муниципальнэ бюджетхэр ары. Псэуа­лъэр Iэмэ-псымэхэмкIэ зэтегъэпсы­хьагъ, ащ хэхьэх спортым зыщыпылъыщтхэ залыр, зызщатIэкIыщтыр, гъэпскIыпIэхэр, тренерхэм апае унэхэр. Зэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, зызэрэщагъэсэщтым имызакъоу, лъэгэпIэ зэфэшъхьафхэм атегъэпсыхьэгъэ зэнэкъокъухэри ащ щызэхащэнхэ алъэкIыщт.
«БэнэнымкIэ Адыгеир анахь ­щытхъу зыпылъ шъолъырхэм ренэу ащыщыгъ. Тренер цIэрыIоу Кобл Якъубэ Мыекъопэ еджапIэу дзюдомкIэ зэхищэгъагъэм хэтхэм анахь зэнэкъокъу игъэкIотыгъэ­хэм те­кIоныгъэхэр къащыдахыгъэх. Ахэм ащыщых олимпийскэ джэгукIэхэм текIоныгъэхэр къащыдэзыхыгъэхэу Владимир Невзоровыр, Емыж Арамбый, Лъэцэр Хьазрэт, Арсен Галстян, Мудранэ Бислъан. Илъэс къэс спортым нахь лъэшэу пыщагъэ зэрэхъухэрэр тинэрылъэгъу, арышъ, спортымкIэ инфраструктурэр гъэ­псыгъэным тынаIэ тетэгъэты, рес­публикэм ичIыпIэ зэфэшъхьаф­хэм ащы­псэурэ кIэлэцIыкIухэм ыкIи нахьыжъхэм мы лъэныкъомкIэ ящыкIэгъэ амалхэр ягъэгъотыгъэнхэм тыдэлажьэ», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.

2018-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу Адыгеим пстэумкIи спорт псэолъи 150-м ехъу кIэу къитэджагъ. Зэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, ахэм япчъагъэ псэолъэ мин 1,1-м пэблагъэ хъугъэ, азыныкъом нахьыбэр къуаджэхэм адэт. Непэ республикэм ис цIыфхэм спортымкIэ къызфагъэфедэн алъэкIыщт псэуалъэхэр процент 62,3-м лъыкIахьэх.
ПсэолъакIэхэр бэу къетаджэх респуб­ликэм имуниципалитетхэм ащыщэу анахь цIыфыбэ зыщыпсэухэрэм ахэхьэрэ Тэ­хъутэмыкъое районым. Мы илъэсым модульнэ гъэпскIыпIэрэ ныбжь зэфэшъхьафхэр зиIэ цIыфхэр спортым зыщыпылъынхэ алъэкIыщт гупчэмрэ щагъэ­псыщтых.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ
Тхьаркъохъо Сафыет