КъумпIыл Мурат: «ТыдемыIэу зы нэбгыри къэдгъэнэщтэп»
Тыгъуасэ пчэдыжьым, Москва IофшIэгъу дэкIыгъом къызэрикIыжьыгъэм лъыпытэу, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къуаджэу АдыгеякIэм, цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъор къызшъхьащыхьэгъэгъэ ыкIи зэрар зэрихыгъэ чIыпIэм щыIагъ. «Виноград-2» зыфиIорэм хэхьэрэ фэтэрыбэу зэхэт унэмрэ автомобиль уцупIэмрэ зэхэкъутагъэхэр ыкIи машIом зэлъиштагъэхэр.
Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу оперативнэ къулыкъухэм анэмыкIэу а чIыпIэм псынкIэу къэсыгъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, псауныгъэм икъэухъумэнкIэ министрэу Мэрэтыкъо Рустем, АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъэо Аскэр. Зэрар зыхьыгъэхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм пае чэщ реным Iоф ашIагъ медикхэм, социальнэ IофышIэхэм, психологхэм, чIыпIэ администрацием илIыкIохэм.
Тыгъуасэ АдыгеякIэм къызэсым республикэм и ЛIышъхьэ Iофхэм язытет уасэ къыфишIыгъ, тхьамыкIагъом икIэуххэм ядэгъэзыжьынрэ цIыфхэм IэпыIэгъоу аратыщтымрэ яIофыгъохэмкIэ зэIукIэ зэхищэгъагъ. А Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзауррэ ащ игуадзэу Хъоткъо Хъызыррэ, Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъэо Аскэр, Росгвардием и ГъэIорышIапIэу Адыгэ Республикэм щыIэм ипащэу Дмитрий Зима, министерствэ ыкIи организацие заулэмэ яIэшъхьэтетхэр.

Къулыкъу гъэнэфагъэхэм къызэратыгъэмкIэ, хэкIодагъэхэр ыкIи хьылъэу фыкъуагъэхэр ахэтхэп. Зэрар зыхьыгъэр нэбгырэ 13, ахэм ащыщэу 9-р сымэджэщхэм ачIагъэгъолъхьагъэх. Нэбгыри 7-р къэлэ гъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Инэм дэт сымэджэщым, 2-р – къалэу Краснодар дэт сымэджэщым. Нэбгыри 2 реанимацием чIэлъ. Мэрэтыкъо Рустем къызэриIуагъэмкIэ, апчхэм къахэкIэу уIагъэхэр зытелъ сымаджэх къачIагъэгъолъхьагъэхэр зэкIэ. ЯщыкIэгъэ IэпыIэгъур ахэм араты. КъумпIыл Мурат АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэ пшъэрылъ фишIыгъ зэрар зыхьыгъэхэм зэряIазэхэрэм ышъхьэкIэ ынаIэ тыригъэтынэу, ищыкIагъэ хъумэ, Адыгэ республикэ сымэджэщым иIофышIэхэри а Iофым къыхагъэлэжьэнхэу.
ОшIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ тхьамыкIагъом икIэуххэм ядэгъэзыжьын зэдегъэштэныгъэ ахэлъэу псынкIэу къулыкъухэр къызэрэхэлэжьагъэхэм пае зэрафэ- разэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыIуагъ. ЦIыфхэр псынкIэу агъэкощыгъэх, ошIэ-дэмышIагъэ зыхэлъ тхьамыкIагъор къызщыхъугъэ чIыпIэм штаб къыщызэIуахыгъ, зэщыкъогъэ фэтэрхэм ачIэсхэм апае пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ Iоф зышIэщт пункт къагъэхьазырыгъ ыкIи Iоф ешIэ. Мы лъэхъаным чIыпIэ администрацием район мэхьанэ зиIэ режим ыгъэуцугъ, ащ ишIуагъэ къэкIощт къулыкъухэмрэ ведомствэхэмрэ яамалхэр зэдагъэфедэнхэу, зыпкъигъэуцожьын IофшIэнхэр нахь шIогъэ ин хэлъэу зэшIуахынхэу ыкIи цIыфхэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур аратынэу.

ПэшIорыгъэшъэу къызэрэрадзагъэмкIэ, унэ заулэмэ ягупэхэмрэ апчэу ахэлъхэмрэ зэхэкъутагъэх. Фэтэрыбэу зэхэт унэ 12-мэ зэрар ахьыгъ, фэтэрхэм къахэкIыгъэх нахь лъэшэу зэщыкъуагъэхэри. Мы лъэхъаным къэгъэнэжьакIохэмрэ къулыкъу гъэнэфагъэхэмрэ чIыпIэхэр къаплъыхьэх, фэтэрхэу зэхэтэкъуагъэхэр зэхахых. Зэпыу имыIэу IофшIэнхэр лъэкIуатэх.
Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъэо Аскэр къызэриIуагъэмкIэ, пэщэныгъэ зезыхьэрэ компаниехэр ягъусэхэу муниципальнэ къулыкъухэм общественнэ чIыпIэхэр агъэкъабзэх.
КъумпIыл Мурат пшъэрылъ афишIыгъ зэрарэу чIыпIэхэм ахьыгъэр икъоу агъэунэфынэу, ащ дакIоу IэпыIэгъу ятыгъэнымкIэ амалэу щыIэхэм тэрэзэу яусэнхэу. Адыгеим и ЛIышъхьэ ыгъэгугъагъэх унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм пае ищыкIэгъэ Iофтхьабзэхэр зэкIэ зэрахьанхэу. Ащ дакIоу амал пстэури зэдагъэфедэнэу, псэолъэшIхэри Iофым къыхагъэлэжьэнхэу. Ащ тегъэпсыхьагъэу АдыгеякIэм зыщэIэм псэолъэшI компаниехэу республикэм итхэм ялIыкIохэм зэIукIэ щафызэхищэгъагъ. Iофхэм язытет икъоу къызэрагурыIорэм, бгъагъэ зимыIэжьэу къэнэгъэ цIыфхэм IэпыIэгъу ятыгъэным пае акIуачIэ зэхалъхьаным мэхьанэшхо зэриIэр зэрэзэхашIыкIырэм пае зэрафэразэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ.
«Нэбгырэ пэпчъ тишIуагъэ едгъэкIыныр типшъэрылъ, тыдемыIэу зы нэбгыри къэдгъэнэщтэп. Iофыгъо пстэуми тэрэзэу тягупшысэнышъ, пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI цIыфхэр зычIэс унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэм тыфежьэн фае», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
Ащ дакIоу республикэм и ЛIышъхьэ пшъэдэкIыжь зыхьырэ къулыкъу пстэуми пшъэрылъ афишIыгъ зычIэсынхэ унэ зимыIэжьэу къэнагъэхэм ящыкIэгъэ пстэури аIэкIэгъэхьэгъэным, яшIуагъэ арагъэкIыным епхыгъэ IофшIэным къыхэлэжьэнхэу. Тэхъутэмыкъое районым ипащэу Шъэо Аскэррэ АР-м псэолъэшIынымкIэ и Министерствэ ипащэ иапэрэ гуадзэу Лафышъэ Рэмэзанрэ IофтхьабзэхэмкIэ пшъэдэкIыжь ахьынэу ыгъэнэфагъэх. Сыхьат пэпчъ телефонымкIэ Iофхэм язытет фэгъэхьыгъэ зэфэхьысыжьыр республикэм и ЛIышъхьэ къыIэкIагъэхьащт.

Зэрар зыхьыгъэхэм аIукIагъ
АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къуаджэу АдыгеякIэм зыщэIэм цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъом зэрар зэрихыгъэхэр пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ шъхьэегъэзыпIэ афэхъугъэ чIыпIэм щыIагъ, джащ фэдэу къэлэгъэпсыкIэ зиIэ псэупIэу Инэм дэт сымэджэщми кIогъагъ. Адыгеим и ЛIышъхьэ сымаджэхэм япсауныгъэ зыпкъ псынкIэу иуцожьынэу афэлъэIуагъ. АР-м псауныгъэм икъэухъумэнкIэ иминистрэу Мэрэтыкъо Рустем пшъэрылъ фишIыгъ уIагъэхэм зэряIазэхэрэм ренэу ынаIэ тыригъэтынэу. Врачхэм къызэрэхагъэщыгъэмкIэ, сымэджэщхэм ачIагъэгъолъхьагъэхэм ящыIэныгъэкIэ щынагъо щыIэп.
Пшъэрылъ шъхьафхэр афишIыгъэх пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зыгъэпсэфыпIэу «Шапсыгъэм» къыщызэIуахыгъэ пунктым IофшIэныр щызэхэщэгъэным ылъэныкъокIэ. Республикэм и ЛIышъхьэ цIыфхэм шъхьэегъэзыпIэ афэхъугъэм щыIагъ, къоджэдэсхэм гущыIэгъу афэхъугъ, ащ нэужым зэрар зыхьыгъэхэм аIукIагъ. Яфэтэрхэмрэ ямылъкурэ зыпкъ игъэуцожьыгъэнымкIэ IэпыIэгъоу къаратыщтым епхыгъэ упчIэхэр ахэм къыратыгъэх.
Республикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, язакъоу къин чIыпIэ ифагъэхэр къагъэнэщтхэп: «ЗэкIэми тишIуагъэ ядгъэкIыщт. ПIэлъэ кIэкIым къыкIоцI унэхэр зыпкъ идгъэуцожьыщтых. АщкIэ зэкIэми тиамал зэдетхьылIэщт, республикэм ипсэолъэшI компаниехэри а Iофым къыхэдгъэлэжьэщтых».
ПэшIорыгъэшъэу къызэрэрадзагъэмкIэ, унэ 12 зэщыкъуагъэ хъугъэ. Мы лъэхъаным комиссием зэрарэу ахьыгъэр зынэсырэр егъэунэфы, ащ къыхеубытэх цIыфхэм ямылъкуи. ЗэкIэ къулыкъухэр – коммунальнэхэри, АР-м и ЛIышъхьэрэ иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ялIыкIохэр, район администрациер зэпыу имыIэу мэлажьэх.
Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, унэхэм язытет игъэкIотыгъэу зауплъэкIурэ нэужым япсэупIэхэм цIыфхэр якIолIэжьынхэм епхыгъэ Iофтхьабзэхэр аублэщтых. УщыпсэунымкIэ щынэгъончъэу щыт унэхэу электричествэмрэ фабэмрэ зэкIуалIэхэрэр ары зэрытIысхьажьынхэ алъэкIыщтхэр.
ДжырэкIэ пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ зычIагъэтIысхьэгъэхэ пунктым нэбгырэ 27-рэ чIэс, ыпэкIэ ахэр нэбгырэ 29-рэ хъущтыгъэх. Закъыфэзгъэзэрэ пстэуми ящыкIэгъэ IэпыIэгъур араты. Чэщи, мафи имыIэу медицинэ IофышIэхэр, психологхэр, социальнэ къулыкъухэр, хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр ащ щэлажьэх. АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч пIэлъэ гъэнэфагъэкIэ цIыфхэр зычIэс пунктым IофшIэныр зэрэщызэхэщагъэмкIэ пшъэдэкIыжь ыхьынэу агъэнэфагъ. НепэкIэ ар а чIыпIэм щыI, IэпыIэгъоу аратыщтымкIэ лъэныкъохэр егъэнафэх. Адыгеим и ЛIышъхьэ пшъэрылъ афишIыгъ зигъо Iофыгъоу къэуцухэрэр псынкIэу зэшIуахынхэу, ищыкIагъэ хъумэ, къулыкъу транспортри агъэфедэнэу.
«Пшъэрылъ шъхьаIэу тиIэр пIэлъэ кIэкIым къыкIоцI цIыфхэр зыщыпсэурэ унэхэр зыпкъ игъэуцожьыгъэнхэр, къулыкъу ыкIи организацие пстэуми ащкIэ акIуачIэ зэхалъхьаныр ары. Амал зэриIэкIэ щыIакIэу яIагъэм цIыфхэм къафагъэзэжьыным пае тфэлъэкIыщтыр зэкIэ зэшIотхыщт», — къыхигъэщыгъ КъумпIыл Мурат.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ
Тхьаркъохъо Сафыет.