ГукIэгъумрэ сэнэхьатымрэ зэгъогогъухэмэ
2025-рэ илъэсым журналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къылэжьыгъ гъэзетэу «Майкопские новости» иредактор-упчIэжьэгъоу Вера Корниенкэм.
Къалэу Курскэ, Донецкэ, Луганскэ народнэ республикэхэм зэращыIагъэм фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэу къыхиутыгъэхэм ар яхьатыр хъугъэ. ЗэуапIэм къыпэIулъ чIыпIэхэм ар гъэрекIо щэгъогогъо ащыIагъ. ДэкIыгъохэр зыфэдагъэхэр, къылъэгъугъэмрэ зэхишIагъэмрэ ащ къытхыжьыгъэх.
Цылъэпэдхэр
Шъолъыр пащэм ишIухьафтын къыдэзыхыгъэ тисэнэхьатэгъу гущыIэгъу сыфэхъунэу зыIут гъэзетым илэжьэпIэ унэ сыкIуагъ. «Къысфэгъэгъу, сикабинет тIэкIу зэхэтхъуагъ», — еIо Верэ чыхIан фабэм ехьыщырэу зэкIоцIыщыхьагъэу пхъэнтIэкIухэм ателъхэр зэлъигъэкIуатэхэзэ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер къызежьагъэм щегъэжьагъэу ар журналист къодыеп ыкIи шIуфакIу. ЗэуапIэм Iутхэм апае шIушIэ IэпыIэгъу еугъои. ТыгущыIэнэу тызэтIысми цылъэпэд ныкъошIхэр къыштагъэх «уахътэр сымыгъэхьаулыеу, гущыIэм тыхэтэу сыухыжьыщтых» ыIуагъ.
Аужырэ илъэсхэм ащ лъэпэдхэм яхъын зэпигъэурэп. ЫшIыгъэм ипчъагъэ къылъытагъэп, ау бэ. Уахътэ иIэ къэс хъэгъэмастэмрэ цы Iуданэмрэ иIэдэжьых. ЦыхэкIэу ышIырэм зэуапIэм Iут горэ зэригъэфабэ-
рэм ежь ыгуи егъэфабэ.

— Илъэсищ хъугъэу къыспэблэгъэ цIыф зэуапIэм Iут. Хэти фэещтба ащ фэдэм IэпыIэгъу фэхъунэу, зыгорэкIэ ишIуагъэ ригъэкIынэу. Унэм къинагъэхэм зэращымыгъупшагъэхэр, агу къызэрэкIыжьхэрэр мэшIуаем Iутхэм ашIэн фае. Бэрэ сегупшысэщтыгъ: сыдэущтэу ар сшIыщта, сылъыIэсыщта? ЕтIанэ Джэджэ районым ибзылъфыгъэ купэу «Зона добра» зыфиIорэм хэтхэм нэIуасэ сафэхъугъ. Ахэр Донецкэ, Луганскэ ренэу макIох. Арыти, апэрэм сэ сыгу зыфэузырэм пае къэмлан зыдязгъэщагъ. ЕтIанэ бзылъфыгъэхэм яшIуфэкIо куп сэри сыхахьи, садэлажьэ хъугъэ. Лъэпэдхэр сэхъых, гъэзетымкIэ мэкъэгъэIу къэтэтышъ, гупыкI зиIэхэм ищыкIэгъэ пкъыгъохэр къаугъоих. ИлъэсыкIэм ипэгъокIэу силэжьэпIэ унэ укъычIэхьан умылъэкIэу чIэлъыгъэр бэ, — еIо ащ.
Гъогур зэIуихыгъ
Ау мыщ фэдэ шIуфэкIо пэIудзыгъэ IофшIэн закъом Верэ ымыгъэрэзэжьы хъугъэ. ЗэопIэ дэдэм мыкIошъущтми, шъхьафит ашIыжьыгъэ чIыналъэхэм анэсыныр, ежь ышъхьэкIэ зэригъэлъэгъуныр игупшысэхэм къахэхьагъ.
— ИшъыпкъапIэкIэ зыфэдэр слъэгъу сшIоигъуагъ. Арышъ, Курскэ, Донецкэ, Луганскэ народнэ республикэхэм сызэращыIагъэм зытесымыгъэпсыхьагъэу сфэIощтэп. СыгукIэ сыфэхьазырыгъ, — къыздэгуащэ журналистыр.
ПстэумкIи Верэ Урысыем ишъолъырыкIэхэм блэкIыгъэ илъэсым щэгъогогъо ащыIагъ. ЩымкIи статья шъхьафхэр ытхыжьыгъэх. Гъогур зэIуихынымкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъэр МКъТУ-м икIэлэегъаджэу Азэщыкъ Геннадий. Верэ къызэриIуагъэмкIэ, ар бэрэ а лъэныкъом макIо, арыти, зыдищэнэу елъэIугъ ыкIи къыфигъэцэкIагъ. Апэрэ дэкIыгъор 2025-рэ илъэсым ищылэ мазэ зэдыряIагъ, Макеевкэ щыIагъэх. КъокIыпIэ бэнэкIэ лъэпкъхэмкIэ кIэлэцIыкIу спорт еджапIэу ащ дэтым зэхищэгъэ зэнэкъокъухэм яблэгъагъэх, шIухьафтынхэр афащагъ. СигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, Азэщыкъыр еджапIэм дэлажьэ, Адыгеим испорт еджапIэхэм аугъоирэ шIушIэ IэпыIэгъур афещэх. ЯтIонэрэ кIогъум Курскэ щыIагъэх. ШIуфакIохэм яныбжьыкIэ гупчэу шъхьафит ашIыжьыгъэ къалэм щыIэм еблэгъагъэх. Донецкэ, Луганскэ народнэ республикэхэм шIуфэкIо бзылъфыгъэхэм якупэу «Зона добра» игъусэу кIогъагъэ, шIушIэ IэпыIэгъур ащэгъагъ.

А пстэуми Верэ волонтерэу ащыIагъ нахь мышIэми, журналист сэнэхьатыр къытекIуагъ. Джыри кIонэу зырихъухьагъэм щыублагъэу а зэкIэ къызэритхыжьыщтым ицыхьэ телъыгъ.
— ТелевизорымкIи тэлъэгъу, гъэзетымкIи теджэ, ау унитIукIэ плъэгъурэм ар зэрэфэмыдэр къызгурыIощтыгъ. ЦIыфхэр ащ зэрэщыпсэухэрэр, хэкIыжьыпIэ афэхъурэр сшъхьэкIэ слъэгъу сшIоигъуагъ. Апэрэ кIогъум гу лъыстэгъагъ цIыфхэр хымэхэм зэращыщынэхэрэм. Зырызэу уапэ къифэхэрэр къыбдэгущыIэхэрэп, ащыщхэми кIаIэжьы. Къэлэ нахь инхэм гущыIэгъу нахь къыщыпфэхъух. ЕтIанэ лъэшэу згъэшIэгъуагъэр тыздэгущыIэнэу хъугъэхэм рэхьатэу къяхъулIагъэр къызэраIуатэрэр ары. ШIуфакIохэм зэпхыныгъэ адызиIэхэр нахь ягуапэу къыбдэгущыIэх. IэпыIэгъу афэхъунхэу зэрафакIохэрэр ахэм икъоу къагурэIо. Iофыгъошхоу яIэр псыр ары. Чэщ-зымафэм сыхьатрэ ныкъорэкIэ псы къараты къодый. Джащ фэдиз къинэу зыхэтхэм емылъытыгъэу, IэпIэ къэбзэ-лъабзэхэр къытатыгъэх. Iэнэ дэгъуи къытфашIыгъ. Ар сыдэущтэу къадэхъугъа, псы щымыIэу лагъэхэр сыдэущтэу атхьакIыжьыгъэха? СшIэрэп. ДзэкIолIхэм зэхэогъэ унэхэм зэрысыщтхэр ахашIыкIых, зэралъэкIэу агъэдахэ, зэIуахы. Къагъотыгъэ сурэтхэр зыпылъагъэхэри ахэтых. Псэунхэу фаех.
Анахьэу згъэшIагъо икъугъэр псэупIэу Никольскэр ары. Зэпэуцужьым ыпэкIэ унэгъо минрэ ныкъорэ дэсыгъ. Непэ къыдэнагъэр 47-рэ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан фэгъэхьыгъэ сурэт щыIэба унэхэр щымыIэжьхэу, хьакухэр къэнагъэхэу? Мыдрэри джащ фэдэ къабз. ПсэупIэм екIурэ гъогур зэхэкъутагъ, чъыгхэр стыгъэх. Джащ фэдэ зэпэуцужь лъэш ащ дэжьым щыкIуагъ. Ащ дэт чылысым къешIэкIыгъэ псэуалъэхэр зэкIэ зэхэкъутагъэх, щагум дэлъ къутафэхэм къэгъагъэхэр къахэкIыжьыгъэх. ТхьэлъэIур зыщыкIорэ унэм ибгъагъэ къэбыбыгъэ топыщэр зэхэкъутагъэу телъ. Джащ фэдэу бэ къэпIотэн плъэкIыщтыр, — еIо Верэ.
Джыри къыкIэлъыкIощт
— Сыд фэдэ зэхашIэхэр уиIэхэу укъэкIожьыгъа? Плъэгъугъэм уигъэрэхьатыгъа, хьауми нахь укъыгъэбырсырыгъа?
— ТIури арэп. Сыдэущтэу ар хъун ылъэкIыгъа? Мы упчIэр зэстыжьызэ сыкъэкIожьыгъ. Сянэжъ ащ щыпсэущтыгъ, ыдэжь бэрэ сыкIощтыгъ. Днестрэ тызэпырыкIыти, Молдавием тыкIощтыгъ. Ащ фэдэ хъун зэрилъэкIыгъэм иджэуап згъотырэп.
Гъэзетым къыхиутыщтхэр етхыжьыфэ ылъэгъугъэр зэкIэ Верэ джыри зэ ынэгу кIэкIыжьыгъ. А пстэури гъэзет нэкIубгъохэм арымыфагъэми, анахь шъхьаIэу, къыIон фаеу ылъытагъэхэр гъэзетеджэхэм апашъхьэ къырилъхьажьыгъ. Ары, щынагъэ, гууз лъэш зэхишIагъ, ау ицIыфыгъэкIи, сэнэхьатэу зэрылажьэрэмкIи нэмыкIэу зекIон ымылъэкIыщтыгъэу ащ еIо. Мыгъи журналистыр къэралыгъом ишъолъырыкIэхэм арыхьаным кIэхъопсы. Игухэлъыр Адыгеим гъунэ зылъифырэ Геническэ районым кIоныр ары. Ар къызыдэхъурэм, итхыгъакIэхэм къэлэ гъэзетым тыщяджэшъущт.
Анцокъо Ирин.