Top.Mail.Ru

ГукIэгъумрэ сэнэхьатымрэ зэгъогогъухэмэ

Image description
А. Балабась

2025-рэ илъэсым журналистикэм ылъэныкъокIэ Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэ ишIухьафтын къылэжьыгъ гъэзетэу «Майкопские новости» иредактор-упчIэжьэгъоу Вера Корниенкэм.

Къалэу Курскэ, Донецкэ, Луганскэ народнэ республикэ­хэм зэращыIагъэм фэгъэхьыгъэ тхыгъэхэу къыхиутыгъэхэм ар яхьатыр хъугъэ. ЗэуапIэм къыпэIулъ чIыпIэхэм ар гъэрекIо щэгъогогъо ащыIагъ. ДэкIыгъо­хэр зыфэдагъэхэр, къылъэгъугъэмрэ зэхишIагъэмрэ ащ къыт­хыжьыгъэх.
Цылъэпэдхэр
Шъолъыр пащэм ишIухьафтын къыдэзыхыгъэ тисэнэхьатэгъу гущыIэгъу сыфэхъунэу зыIут гъэзетым илэжьэпIэ унэ сы­кIуагъ. «Къысфэгъэгъу, сикабинет тIэкIу зэхэтхъуагъ», — еIо Верэ чыхIан фабэм ехьыщырэу зэкIоцIыщыхьагъэу пхъэнтIэкIу­хэм ателъхэр зэлъигъэкIуатэ­хэзэ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ опе­рациер къызежьагъэм щегъэжьагъэу ар журналист къодыеп ыкIи шIуфакIу. ЗэуапIэм Iутхэм апае шIушIэ IэпыIэгъу еугъои. ТыгущыIэнэу тызэтIысми цылъэпэд ныкъошIхэр къыштагъэх «уахътэр сымыгъэхьаулыеу, гущыIэм тыхэтэу сыухы­жьыщтых» ыIуагъ.
Аужырэ илъэсхэм ащ лъэпэд­хэм яхъын зэпигъэурэп. ЫшIыгъэм ипчъагъэ къылъытагъэп, ау бэ. Уахътэ иIэ къэс хъэгъэмастэмрэ цы Iуданэмрэ иIэдэ­жьых. ЦыхэкIэу ышIырэм зэуа­пIэм Iут горэ зэригъэфабэ-
рэм ежь ыгуи егъэфабэ.

В. Корниенкэм ихъарзынэщ


Илъэсищ хъугъэу къыс­пэблэгъэ цIыф зэуапIэм Iут. Хэти фэещтба ащ фэдэм IэпыIэгъу фэхъунэу, зыго­рэ­кIэ ишIуагъэ ригъэкIынэу. Унэм къинагъэхэм зэращымыгъупшагъэхэр, агу къызэрэкIыжьхэрэр мэшIуаем Iутхэм ашIэн фае. Бэрэ сегупшысэщтыгъ: сыдэущтэу ар сшIыщта, сылъыIэсыщта? ЕтIанэ Джэджэ рай­оным ибзылъфыгъэ купэу «Зона добра» зыфиIорэм хэтхэм нэIуасэ сафэхъугъ. Ахэр Донецкэ, Луганскэ ре­нэу макIох. Арыти, апэрэм сэ сыгу зыфэузырэм пае къэмлан зыдязгъэщагъ. ЕтIанэ бзылъфыгъэхэм яшIу­фэкIо куп сэри сыхахьи, садэлажьэ хъугъэ. Лъэ­пэдхэр сэхъых, гъэзетымкIэ мэкъэгъэIу къэтэтышъ, гупыкI зиIэхэм ищыкIэгъэ пкъыгъохэр къаугъоих. Илъэ­сыкIэм ипэгъокIэу силэ­жьэпIэ унэ укъычIэхьан умы­лъэкIэу чIэлъыгъэр бэ,еIо ащ.
Гъогур зэIуихыгъ
Ау мыщ фэдэ шIуфэкIо пэIудзыгъэ IофшIэн закъом Верэ ымы­гъэрэзэжьы хъугъэ. ЗэопIэ дэ­дэм мыкIошъущтми, шъхьафит ашIыжьыгъэ чIыналъэхэм анэсыныр, ежь ышъхьэкIэ зэ­ри­гъэ­лъэгъуныр игупшысэхэм къахэхьагъ.
ИшъыпкъапIэкIэ зы­фэдэр слъэгъу сшIоигъуагъ. Арышъ, Курскэ, Донецкэ, Луганскэ народнэ респуб­ликэхэм сызэращыIагъэм зытесымыгъэпсыхьагъэу сфэIощтэп. СыгукIэ сы­фэхьазырыгъ, къыздэ­гуащэ журналистыр.
ПстэумкIи Верэ Урысыем ишъолъырыкIэхэм блэкIыгъэ илъэсым щэгъогогъо ащыIагъ. ЩымкIи статья шъхьафхэр ытхы­жьыгъэх. Гъогур зэIуи­хынымкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъэр МКъТУ-м икIэлэегъаджэу Азэщыкъ Геннадий. Верэ къызэриIуагъэмкIэ, ар бэрэ а лъэ­ныкъом макIо, арыти, зыдищэ­нэу елъэIугъ ыкIи къыфигъэцэ­кIагъ. Апэрэ дэкIыгъор 2025-рэ илъэсым ищылэ мазэ зэдыря­Iагъ, Макеевкэ щыIагъэх. Къо­кIыпIэ бэнэкIэ лъэпкъхэмкIэ кIэлэцIыкIу спорт еджапIэу ащ дэтым зэхищэгъэ зэнэкъокъу­хэм яблэгъагъэх, шIухьафтынхэр афащагъ. СигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, Азэщыкъыр еджапIэм дэлажьэ, Адыгеим испорт еджапIэхэм аугъоирэ шIушIэ IэпыIэгъур афещэх. ЯтIонэрэ кIогъум Курскэ щыIагъэх. ШIуфакIохэм яныбжьыкIэ гупчэу шъхьафит ашIыжьыгъэ къалэм щыIэм еблэгъагъэх. Донецкэ, Луганскэ народнэ республи­кэхэм шIуфэкIо бзылъфыгъэхэм якупэу «Зона добра» игъу­сэу кIогъагъэ, шIушIэ IэпыIэгъур ащэгъагъ.

В. Корниенкэм ихъарзынэщ


А пстэуми Верэ волонтерэу ащыIагъ нахь мышIэми, журналист сэнэхьатыр къытекIуагъ. Джыри кIонэу зырихъухьагъэм щыублагъэу а зэкIэ къызэри­тхыжьыщтым ицыхьэ телъыгъ.
ТелевизорымкIи тэ­лъэгъу, гъэзетымкIи теджэ, ау унитIукIэ плъэгъурэм ар зэрэфэмыдэр къызгурыIощтыгъ. ЦIыфхэр ащ зэрэщыпсэухэрэр, хэкIыжьыпIэ афэхъурэр сшъхьэкIэ слъэгъу сшIоигъуагъ. Апэрэ кIогъум гу лъыстэгъагъ цIыфхэр хымэхэм зэращыщынэхэрэм. Зырызэу уапэ къифэхэрэр къыбдэгущыIэхэрэп, ащыщ­хэми кIаIэжьы. Къэлэ нахь инхэм гущыIэгъу нахь къыщыпфэхъух. ЕтIанэ лъэшэу згъэшIэгъуагъэр тыздэгущыIэнэу хъугъэхэм рэхьатэу къяхъулIагъэр къызэраIуа­тэрэр ары. ШIуфакIохэм зэпхыныгъэ адызиIэхэр нахь ягуапэу къыбдэгущыIэх. IэпыIэгъу афэхъунхэу зэрафакIохэрэр ахэм икъоу къагурэIо. Iофыгъошхоу яIэр псыр ары. Чэщ-зымафэм сыхьатрэ ныкъорэкIэ псы къараты къодый. Джащ фэдиз къинэу зыхэтхэм емы­лъытыгъэу, IэпIэ къэбзэ-­лъабзэхэр къытатыгъэх. Iэнэ дэгъуи къытфашIыгъ. Ар сыдэущтэу къадэхъугъа, псы щымыIэу лагъэхэр сыдэущтэу атхьакIыжьы­гъэха? СшIэрэп. ДзэкIолIхэм зэхэогъэ унэхэм зэрысыщтхэр ахашIыкIых, зэралъэкIэу агъэдахэ, зэIуахы. Къагъотыгъэ сурэтхэр зыпылъа­гъэхэри ахэтых. Псэунхэу фаех.
Анахьэу згъэшIагъо икъугъэр псэупIэу Никольскэр ары. Зэпэуцужьым ыпэкIэ унэгъо минрэ ныкъорэ дэ­сыгъ. Непэ къыдэнагъэр 47-рэ. Хэгъэгу зэошхом илъэ­хъан фэгъэхьыгъэ сурэт щыIэба унэхэр щымыIэжьхэу, хьакухэр къэнагъэхэу? Мыдрэри джащ фэдэ къабз. ПсэупIэм екIурэ гъогур зэхэкъутагъ, чъыгхэр стыгъэх. Джащ фэдэ зэпэуцужь лъэш ащ дэжьым щыкIуагъ. Ащ дэт чылысым къешIэкIыгъэ псэуалъэхэр зэкIэ зэхэкъутагъэх, щагум дэлъ къутафэхэм къэгъа­гъэхэр къахэкIыжьыгъэх. ТхьэлъэIур зыщыкIорэ унэм ибгъагъэ къэбыбыгъэ то­пыщэр зэхэкъутагъэу телъ. Джащ фэдэу бэ къэпIотэн плъэкIыщтыр,
еIо Верэ.
Джыри къыкIэлъыкIощт
Сыд фэдэ зэхашIэхэр уиIэхэу укъэкIожьыгъа? Плъэгъугъэм уигъэрэ­хьатыгъа, хьауми нахь укъы­гъэбырсырыгъа?
ТIури арэп. Сыдэущтэу ар хъун ылъэкIыгъа? Мы упчIэр зэстыжьызэ сы­къэкIожьыгъ. Сянэжъ ащ щыпсэущтыгъ, ыдэжь бэрэ сыкIощтыгъ. Днестрэ тызэпырыкIыти, Молдавием тыкIощтыгъ. Ащ фэдэ хъун зэрилъэкIыгъэм иджэуап згъотырэп.
Гъэзетым къыхиутыщтхэр етхыжьыфэ ылъэгъугъэр зэкIэ Верэ джыри зэ ынэгу кIэкIы­жьыгъ. А пстэури гъэзет нэкIубгъохэм арымыфагъэми, анахь шъхьаIэу, къыIон фаеу ылъытагъэхэр гъэзетеджэхэм апашъхьэ къырилъхьажьыгъ. Ары, щынагъэ, гууз лъэш зэхишIагъ, ау ицIыфыгъэкIи, сэнэхьатэу зэрылажьэрэмкIи нэмыкIэу зекIон ымылъэкIыщтыгъэу ащ еIо. Мыгъи журналистыр къэралыгъом ишъолъырыкIэхэм арыхьаным кIэхъопсы. Игухэлъыр Адыгеим гъунэ зылъифырэ Геническэ районым кIоныр ары. Ар къызыдэхъурэм, итхы­гъакIэ­хэм къэлэ гъэзетым тыщяджэшъущт.
Анцокъо Ирин.