Лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ иапэрэ еджакIохэм ячIэтIупщыгъо хигъэунэфыкIыгъ.

Ащ фэгъэхьыгъэ мэфэкI Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м IофшIэнымрэ со­циальнэ хэхъоныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм испециалист шъхьаIэу Мамый Марет, кIэлэеджакIохэр, ахэр езыгъэджагъэхэр, проектым игъэцэкIэнкIэ IэпыIэгъу хъугъэхэр, хьакIэхэр. Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ АР-м ижурналистхэм я Союз итхьаматэу, лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ изэхэщэн зи­гукъэкIэу, Адыгеим изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светланэ.
— Мы еджапIэр зэхэтщэнэу тыгу ­къызыкIыгъэм къыщыублагъэу дгъэцэкIэнэу зыхъугъэм нэсэу тыгумэкIызэ кIуагъэ. Дгъотыщтха едгъэджэщтхэр, агу рихьыщта, ашIогъэшIэгъоныщта, тигу­хэлъхэр къыгъэшъыпкъэжьыщтха — мы упчIэхэм тагъэгумэкIыщтыгъ. Анахь гуапэ хъугъэр адыгэ къуаджэхэр къызэтэкIухьэхэм адыгабзэкIэ гущыIэрэ ныбжьыкIабэмэ тазэрэIукIагъэр ары. Ахэм яжабзэ зызэхэтэхым «ащыгъумэ къыддэхъущт» тIуагъэ. Шъыпкъэ, журналист хъу зышIоигъо ахэтыгъэп. Ары нахь мышIэми, тисэнэхьат шIулъэгъоу фытиIэр афэтIуатэзэ, ядгъэлъэгъузэ та­дэлэжьагъ. Бэдэдэ журналист сэнэхьатым къыхэнэщтэп, ау зы нэбгырэ нахь мыхъуми ащ фэдэ къахэкIынышъ, еджэныр лъигъэкIотэнэу, АКъУ-м адыгэ фи­лологиемрэ культурэмрэкIэ ифакультет чIэхьанышъ сэнэхьатым феджэнэу тэгугъэ, — къыIуагъ ащ.

Лъэпкъ журналистикэм иегъэджэнхэр окIофэхэ ныбжьыкIэхэм къадэхъугъэр мэфэкI зэхахьэм янэрылъэгъу къыща­шIыгъ. Теле-радио къэтынхэу агъэхьазырыгъэхэр, лъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ макъэм» яIофшIагъэу къыщыхаутыгъэхэр зэхахьэм къыщагъэлъэгъуагъэх. Шъугу къэзгъэкlыжьын, еджапlэм икlэщакlохэм къуаджэхэр къакlухьэхэзэ рагъэджэщт нэбгырэ 23-рэ къащахахыгъ. Ахэр гощы­гъэхэу, чэзыу-чэзыоу КъТРК-у «Адыгеим» ителевизионнэ ыкIи радио къулыкъу­хэм, АР-м илъэпкъ гъэзетэу «Адыгэ ма­­къэм» егъэджэнхэр ащыряlагъэх. ТелевидениемкIэ ныбжьыкIэхэм афэгъэзэгъагъэх КъТРК-у «Адыгеим» ипащэу Ацумыжъ Адам, АР-м изаслуженнэ жур­налистэу, Адыгеим ижурналистхэм я Союз итхьаматэу ТIэшъу Светланэ, АР-м изаслуженнэ журналистэу Гъу­кIэлI Сусанэ. Радио IофшIэным еджакIохэр хищагъэх АР-м изаслуженнэ журналис­тэу, КъТРК-у «Адыгеим» ирадио ­къулыкъу ипащэу ХьакIэмыз Сусанэ. «Адыгэ макъэмкIэ» кIэлэеджакIохэм Iоф адишlагъ Урысыем ыкIи Адыгеим язаслуженнэ журналистэу, гъэзетым иредактор шъхьаIэ игуадзэу Тэу Замирэ. Егъэджэнхэр гъэшIэгъоны ашIыгъэх ащ иIофшIэн хэлэжьэгъэ IэпэIасэхэм, общественнэ зэхахьэхэм, лъэпкъым фэлэжьэрэ цIыфхэм. ГущыIэм пае, зэлъа­шIэрэ адыгэ скульптор ныбжьыкIэу Даур Аслъан еджапIэм иеджакIохэр мызэу, мытIоу ихьэкIагъэх. ЯтIэм зэрэдэлажьэ­рэр къафиIотагъ, ежь ныбжьыкIэхэми ар ашъхьэкIэ аригъэушэтыгъ. Мастер-­классу афызэхищагъэхэм еджакIохэм ащашIыгъэ пкъыгъохэр мэфэкI Iофтхьабзэм къащыритыжьыгъэх.
— Сигуапэ лъэпкъымкIэ мэхьанэ ин зиIэ Iофтхьабзэм сызэрэхэлэжьагъэр. Сэ сыдигъуи зыгорэ IэпыIэгъу къысфэ­хъузэ сыкъырыкIуагъ. Сэри сишIуагъэ язгъэкIыжьыныр сипшъэрылъ. Си­пчъэхэр сыдигъуи шъуфызэIухыгъэх, — къыIуагъ ащ.
Ащ фэшъхьафэу, егъэджэнхэм къады­хэлъытагъэу, ныбжьыкIэхэр АР-м и Шыу хасэ ихьэкIагъэх, IэпэIасэхэм яунэ лъэпкъ Iэпэщысэ шIыкIэм нэIуасэ зыщыфа­шIыгъ, Адыгеим и Лъэпкъ музей, КIэрэщэ Тем­бот имузей ащыIагъэх, къалэм ­экскурсие ащыфызэхащагъ. А пстэухэмкIэ еджакIо­хэм къэбархэр агъэхьазырыжьыгъэх, журналист екIолIакIэу яIэ хъугъэр, зэра­гъэшIагъэр къагъэлъэгъуагъ. Атхыгъэ­хэр гъэзетым ратыжьыгъэх, теле-радио къэтынхэр зэхагъэуцожьыгъэх. ЗыхэмкIэ ар псынкIагъ, адрэхэмкIэ къиныгъ.
Цэй Алина — Лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ иеджакIу, Теуцожь район:
— Плъэгъурэр зэрэптхыжьын фаер къины къысщыхъугъ. НэIуасэ тызфашIыгъэ пэпчъ, мастер-классу тиIагъэхэр лъэшэу тыгу рихьыгъэх. Лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ иIофшIэн лъигъэкIотэн хъумэ сигуапэу джыри сыхэлэжьэщт.
Къанэкъо Фатим — Лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ иеджакIу, Кощхьэблэ район:
— Еджэныр лъэшэу сшIогъэшIэгъоныгъ. Тиныдэлъфыбзэ икIэрыкIэу зэзгъэшIэжьыгъэм фэд, адыгабзэкIэ ренэу тыгущыIэщтыгъ. ЕджапIэр къэсыухымэ медицинэм сыфеджэнэу тесыубытэ­гъагъ шъхьаем, джы сыгу джэнджэш къехьэ. ЫпэкIэ журналист сэнэхьатыр сшIогъэшIэгъоныгъэп, ау мы аужырэ мазэхэу ащ тызыхащагъэм ыуж ар нэмыкI лъэныкъокIэ къызфызэIусхыгъ. А сэнэхьатым сыфеджэ сшIоигъо сыкъэхъугъ.
ЕджапIэр рахъухьэ зэхъум ащ изэхэщакIохэм ары пшъэрылъ шъхьаIэу зыфагъэуцужьыгъэри — ныбжьыкIэхэр сэнэхьатым нэIуасэ фэшIыгъэнхэр, а­шIогъэшIэгъон шIыгъэныр, лъэпкъ мэхьанэ инэу иIэр агурыгъэIогъэныр. Ар къадэхъугъэу ныбжьыкIэхэм адэлэжьэгъэ кIэлэегъаджэхэм алъытэ.
— Шъыпкъэр пIощтмэ проектыр бэлахь дэд — кIэлэегъаджэу хэлэжьагъэ­хэмкIи, ащ фэдэ еджапIэ апэрэу тиIэ зэрэхъугъэмкIи. Сэ гъэзет журналис­ти­кэм фэзгъэсагъэх. Ау тэ ахэр сэнэ­­хьа­тым нэIуасэ фэтшIыгъэхэ къодыеп, лъэпкъ культурэр нахь куоу ядгъэлъэгъугъ. ТшIэрэп, журналист хъущтха мы­хъущтха, сэнэхьатыр къыхахынымкIэ ишIуагъэ къякIыщта, ау нафэр зы — ящыIэныгъэкIэ, тыдэ замыгъэзагъэми, а пстэур къафэфедэжьыщт, — къы­Iуагъ Урысыем изаслуженнэ журналистэу, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» иредактор шъхьаIэ игуадзэу, Лъэпкъ журналисти­кэм иеджапIэ икIэлэегъаджэу Тэу Замирэ.
Лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ щыIэ хъунымкIэ ишIогъэшхо къэкIуагъ АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъоныгъэм­рэкIэ и Министерствэ. Ащ игранткIэ АР-м ижурналистхэм я Союз ар ыгъэцэ­кIагъ. Непэ адыгабзэкIэ лэжьэрэ къэбар­лъыгъэIэс амалхэм республикэмкIэ мэхьанэшхо зэряIэр, шъолъырыр къэзгъэпсырэ лъэныкъохэм ащыщэу ар зэрэщытыр ныбжьыкIэхэм къариIуагъ АР-м IофшIэнымрэ социальнэ хэхъо­ныгъэмрэкIэ иминистрэу Мырзэ Джанбэч. Мыщ фэдэ IофшIэныр лъыгъэкIотэгъэн фаеу ащ къыхигъэщыгъ.
— Тлъэгъугъэм тигъэгушIуагъ. А пстэур къыддэхъун амал къытэзытыгъэр АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат. Анахь осэ ин сыдигъуи зиIэщтхэр лъэп­къым фэлажьэхэрэр, бзэр, шэн-хабзэу тиIэхэр къыбнэзгъэсын, къэзыухъумэн, лъызгъэкIотэн зылъэкIыщтхэр ары. Теле­видениер, радиор, гъэзетыр мылажьэхэ хъумэ дгъэхъагъэр зэкIэ пкIэнчъы ­хъущт. Шъо непэ журналист шъумыхъуми, шъуз­феджагъэм икъэбар шъуиныбджэгъухэу еджэным хэмыфагъэхэм анэжъугъэсынэу сышъолъэIу. Хэта зышIэрэр, ахэм фэен къахэкIынкlи хъун. Зым адырэм риIожьын фае. Непэ лъэпкъ журнастикэм ыпашъхьэ къэуцугъэ Iофыгъом гу лъызыти, ащ изэшIохын ыуж ихьагъэхэм «тхьашъуегъэпсэу» япIон фае. Тэри тиамал къы­хьырэр тшIэщт, — къыIуагъ министрэм.
МэфэкI зэхахьэм ыкIэм АР-м и ­Лъэпкъ журналистикэ иеджапIэ иапэрэ чIэтIупщыгъо илIыкIохэм зэреджагъэхэр къэзыушыхьатрэ сертификатхэр араты­жьыгъэх. АКъУ-м адыгэ филологиемрэ культурэмрэкIэ ифакультет чIэхьанхэмкIэ ыкIи ащ зэхищэрэ гъэмэфэ зыгъэ­псэфыпIэу «Адыглэндым» кIонхэмкIэ фэгъэкIотэнхэр яIэщтых. Джащ фэдэу лъэпкъ журналистикэм иеджапIэ икIэлэегъаджэхэм ыкIи проектым игъэцэ­кIэнкIэ IэпыIэгъу къыфэхъугъэхэм рэзэныгъэ тхылъхэр афагъэшъошагъэх. КъэIогъэн фае, еджапIэмкIэ апэрэ чIэтIупщыгъор аужырэп. АР-м ижурналистхэм я Союз ипащэу ТIэшъу Светланэ къызэриIуагъэмкIэ, мыгъи республикэ грантым икъыдэхынкIэ зэнэкъокъум хэлэжьэщтых, журналистхэм ялIэужыкIэ игъэхьазырынкlэ IофшIэныр лъагъэкIо­тэщт ыкIи зырагъэушъомбгъущт.
Анцокъо Ирин.