Илъэхъан ицIыф пэрытыгъ
Иадыгабзэ, лъэпкъ литературэм, илъэпкъ гупшысэ гукIи псэкIи япхыгъагъ, къыгъэшIагъэр бэшхоп — илъэс 68-рэ, ау шIагъэу иIэр бэдэд, илъэпкъ паемэ, зышъхьамысыжьыгъ.
Хьазрэт илъэс 40-м ехъоу литературэм зыхэтыгъэм лъэгъо дахэ ащ щыпхырищыгъ: жанрэу рассказыр IэпэIэсэныгъэшхо хэлъэу ылэжьыгъ, усэхэр, поэмэхэр, баснэхэр, повестьхэр, романхэр советскэ охътакIэм диштэу, лъэпсэ куу яIэу ытхыгъэх.
Iэшъынэ Хьазрэт Теуцожь районым ит къуаджэу Гъобэкъуае щылэ мазэм и 2-м, 1926-рэ илъэсым къыщыхъугъ.
Илъэсибл еджапIэр 1941-м къыухи, колхозым щылэжьагъ. МТС-м иприцепщикэу, иучетчикэу Iоф щишIагъ. 1943 — 1950-рэ илъэсхэм дзэм къулыкъу щихьыгъ. Ар къызеухым, Адыгэ тхылъ тедзапIэм иредакторэу, хэку гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» илитературнэ IофышIэу ащылэжьагъ.
1962 — 1964-рэ илъэсхэм М. Горькэм ыцIэ зыхьырэ Литературнэ институтэу Москва дэтым и Апшъэрэ литературнэ курсхэм ащеджагъ. Хэкум къызегъэзэжьым, гъэзетэу «Социалистическэ Адыгеим» культурэмкIэ иотдел ипащэу илъэсыбэрэ Iоф ышIагъ, аужырэ илъэсхэм журналэу «Зэкъошныгъэм» иредактор шъхьэIагъ.
1951-рэ илъэсым къыщыублагъэу ытхыхэрэр хиутыщтыгъэх. Литературнэ жанрэхэр зэкIэ зэфэдэу фэIэрыфэгъугъэх, тхылъхэр Хьазрэт бэу къыдигъэкIыгъэх, ахэм зэфэдэу творческэ IэпэIэсэныгъэр, щыIэныгъэ шъыпкъагъэр ащэIорышIэ.
Апэрэ тхылъэу «Ныбджэгъу шъыпкъ» зыфиIорэ поэмэр 1954-рэ илъэсым къыдигъэкIыгъ. Ащ къыкIэлъыкIуагъэх «Зэгъогогъухэр», «КIымафэми шыблэр мао», «Нэфын», «Баснэхэр», «Жьыбгъэм хэт чъыгхэр», нэмыкIхэри.
Хьазрэт итхылъхэр урысыбзэкIи Москва къыщыдигъэкIыгъэх: «Сердечный перекресток», «Деревья на ветру», «Всадник переходит бурную реку», «Водяной орех», «Дар доброму вестнику», «Сочинители песен», «Эту песню поют мужчины».
ТхакIом ипроизведениехэм щыIэныгъэ лъэпсэ куу яI: Хэгъэгум, лъэпкъхэм апэкIэкIыгъэ тарихъ хъугъэ-шIагъэхэр ахэм къащиIотыкIыгъэх, итхыгъэхэр лъэшых, зафэх. Iэшъынэм итхыгъэхэр гупчэм ыкIи чIыпIэхэм къащыдэкIырэ журналхэм къадэхьагъэх, ирассказхэм ащыщхэр арапыбзэкIэ, тыркубзэкIэ зэрадзэкIыгъэх.
«Шъэомафэ шэкIожъым ыкъу» зыфиIорэ пшысэ-пьесэу Хьазрэт ытхыгъэр Адыгэ драмтеатрэм щагъэуцугъ. Тхэн зэпымычыжьым готэу тхакIом зэдзэкIын Iофыми зыщиушэтыгъ. М. Горькэм, А. Чеховым, Т. Шевченкэм, К. Хетагуровым, С. Маршак, С. Михалковым атхыгъэмэ ащыщхэр адыгабзэкIэ зэридзэкIыгъэх.
Iэшъынэ Хьазрэт илъэхъан ицIыф пэрытыгъ. Хэгъэгушхоу — СССР-м, Адыгэ хэкум, цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ аIэ зэкIэдзагъэу зэрэзэдэпсэухэрэр кIигъэтхъэу тхакIор щэIэфэ усагъэ, шъыпкъэм сыдигъуи рыгъозагъ. Хьазрэт Урысые Федерацием итхакIохэм я Союз 1958-рэ илъэсым щегъэжьагъэу хэтыгъ. Адыгэ Республикэм культурэмкIэ изаслуженнэ IофышIагъ.
Адыгэ литературэр тапэкIи дахэу лъызыгъэкIотэн зылъэкIыщт ныбжьыкIэхэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ, ахэм IэпыIэгъу афэхъугъэнымкIэ Хьазрэт Iофышхо ышIэщтыгъ.
Хьазрэт унэгъо гупсэф тынч иIагъ, къорэ пхъурэ ыпIугъ, ылэжьыгъ, ахэм яунагъохэм лъэпсэ дахэ адзыгъ.
Адыгэ лъэпкъ литературэм я 50-рэ илъэсхэм творческэ кIочIакIэхэу, къыхэхьагъэхэу нэужым адыгэ литературэм илъэкI-амал лъагэу зыIэтыгъэхэм ащыщ зэчый ин зыхэлъыгъэ тхакIоу Хьазрэт. Иадыгабзэ, илъэпкъ литературэ ыкIи лъэпкъ гупшысэм ар сыдигъуи афэшъыпкъагъ, узыкIырыплъын ыкIи лъэныкъуабэкIэ узыгъэгъозэрэ тхэкIошхуагъ.