Лъэгъо нэф
ЦIыфхэр щыIэх анэ нурэр, нэфыпсыр ренэу къыкIихэу, гушIо нэгухэу. Ахэм ащыщыгъ Адыгэ къэралыгъо университетым икIэлэегъэджагъэу,илъэпкъ факультет идеканыгъэу, урыс литературэм икафедрэ ипрофессорыгъэу Цуамыкъо Тыркубый Нухьэ ыкъор.
Сэ синасып къыхьыгъ мы лIы Iушым сыригъэджэныр. ЦIыф къызэрыкIо зэдиштэу, зэкIэупкIагъэу, шэнышIо-гушIубзыоу ар тыгухэм къарынагъ. Студентхэр зэфигъадэхэу, икIасэхэу, хэти иягъэ римыгъэкIэу, еджэным зэрэкIигъэгушIущтым, шIэныгъэм зэрэфищэщтым ар лъэшэу пылъыгъ.
Цуамыкъо Тыркубый Нухьэ ыкъор Шэуджэн районым ит къуаджэу Къэбыхьаблэ щылэ мазэм и 29-м, 1941-рэ илъэсым къыщыхъугъ.
1963-рэ илъэсым Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым филологиемкIэ ифакультет Тыркубый къыухыгъ. 1963 — 1966-рэ илъэсхэм Воронеж дэт кIэлэегъэджэ институтым иаспирантурэ щеджагъ. 1967-рэ илъэсым филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидат хъугъэ, 1989-рэ илъэсым докторыцIэр къыгъэшъыпкъэжьыгъ.
1966-рэ илъэсым къыщыублагъэу 2003-м нэс Адыгэ къэралыгъо кIэлэегъэджэ институтым (нэужым университетым) Iоф щишIагъ: урыс ыкIи IэкIыб литературэм якафедрэ икIэлэегъэджэ шъхьаIэу, идоцентэу, ипрофессорэу, институтым илъэпкъ факультет идеканэу, нэужым а факультетым урыс литературэмкIэ икафедрэ ипрофессорыгъ.
Тыркубый ытхыхэрэр 1959-рэ илъэсым щегъэжьагъэу хиутыгъэх.
Т.Н. Цуамыкъор поэтическэ усэхэр зыдэт сборникэу «Жъогъохэчъ» (1967) зыфиIорэм иавтор. Литературнэ-критическэ статьяхэр, литературоведческэ статьяхэр, IофшIагъэхэр дэтхэу «ГъогукIэхэм яушэтын» (1979), «ЦIыфыгъэм фэбэнэрэ псалъэр» (1992) къыдигъэкIыгъэх.
1976-рэ илъэсым Москва итхылъ тедзапIэу «Современникым» Т. Н. Цуамыкъом илитературнэ-критическэ статьяхэр зыдэт сборникэу «В созвездии сияющего братства», 1986-рэ илъэсым Налщык имонографие IофшIагъэу «В ритме эпохи» зыфиIорэр къыщыдэкIыгъ.
Тыркубый илитературнэ-критическэ статьяхэр ыкIи итворческэ портретхэр журналхэу «Дон», «Iошъхьэмаф», «Наш современник», «Дружба народов», «Литературная Грузия» зыфиIохэрэм къащыхиутыгъэх.
Цуамыкъо Тыркубый Нухьэ ыкъор Адыгэ Республикэм шIэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышIэшхуагъ, ШIэныгъэхэмкIэ Дунэе Адыгэ академием иакадемикыгъ, Урысыем итхакIохэм я Союз 1989-рэ илъэсым щегъэжьагъэу хэтыгъ. ЛIы гъэсэгъэ-еджэгъэшхом лъэужышIу къыгъэнагъ, шэнышIо-гушIубзыугъ, фэлъэкIырэмкIэ ухэтми къыбдеIэщтыгъ, сыд хъункIи иягъэ къыуигъэкIыщтыгъэп. ЛIым инэфыпс лъагъо, ишIушIагъэ лIэужхэм лъагъэкIотэщт.
НэкIубгъор зыгъэхьазырыгъэр
Мамырыкъо Нуриет.