мысатыу организациехэу социальнэ Iоф­тхьабзэхэр зезыхьэхэрэм грант IэпыIэгъоу арагъэгъотырэм ишIуагъэкIэ мэхьанэ зиIэ общественнэ проектхэр нахьыбэу Адыгэ ­Республикэм щыпхыращыхэ хъугъэ.

Общественнэ гукъэкIхэм, шъолъырым исоциальнэ-экономикэ зытет, цIыфхэм ящыIэкIэ-псэукIэ хэхъоныгъэ ашIы. ИкIыгъэ илъэсым а Iофыр зэрэзэхэщэгъагъэр «Адыгэ макъэм» къыфиIотагъ АР-м IофшIэнымкIэ ыкIи социальнэ хэхъоныгъэмкIэ и Министерствэ иотдел ипащэу ЦIыпIынэ Жаннэ.
ТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, грант IэпыIэгъур ятыгъэнымкIэ зэнэкъокъур зыпхыращырэр 2019-рэ илъэсым къыщегъэжьагъ. 2025-рэ илъэсри хэтэу а пIалъэм къыкIоцI социальнэ проекти 185-рэ агъэцэкIэн алъэкIыгъ, ахэм сомэ миллиони 192,58-рэ апэIухьагъ.
— АР-м и ЛIышъхьэ иунашъокIэ мысатыу организациехэм грант IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным пае бюджетым илъэс къэс хагъахъо. Апэрэ илъэсым ар сомэ миллиони 5 хъущтыгъэмэ, 2025-рэ илъэсым ехъулIэу ар фэдипшIыкIэ нахьыбэ ашIыгъ ыкIи сомэ миллион 54,3-м нагъэсыгъ. 2023-рэ илъэсым — сомэ миллион 30-м, 2024-м — миллион 44,7-м ар афэдизыгъ. Республикэм ибюд­жетрэ Президент грантхэм я Фондрэ ямылъку ахэр къыхагъэкIыгъэх, — хигъэунэфыкIыгъ ЦIыпIынэ Жаннэ.
Зытефэхэрэр, лъэныкъоу зыфэгъэзагъэр
Грант IэпыIэгъур зэратынэу зытефэхэрэр цIыфхэм яфитыныгъэхэр ыкIи яшъхьафитыныгъэ къэухъумэгъэнхэмкIэ мэхьанэ зиIэ социальнэ про­ектхэр пхырызыщырэ мысатыу орга­низациехэр ары.

АР-м юстициемкIэ и Министерствэ зэригъэунэфыгъэмкIэ, ащ фэдэ орга­низациехэм япчъагъэ илъэс къэс хэхъо. Аужырэ илъэситIур зытштэкIэ, 54-кIэ нахьыбэ хъугъэ (2023-рэ илъэсым ыкIэ­хэм адэжь организацие 544-рэ, 2025-м — 598-рэ).
— Грант IэпыIэгъур ашIоигъом пэIуа­гъэхьанэу щытэп, ар лъэныкъо гъэнэфагъэхэм атегъэпсыхьагъ. Ахэр: социальнэ фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэн, псауныгъэм икъэухъумэн, культурэмрэ искусствэмрэ, гъэсэныгъэм афэгъэхьыгъэ проектхэм япхырыщын, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн, дзэ-патриотическэ пIуныгъэ ягъэгъотыгъэныр, лъэпкъ, дин зэгурыIоныгъэр гъэпытэ­гъэныр, тарихъ шIэжьыр къэухъумэгъэныр. 2025-рэ илъэсым Урысыем и Президент иунашъокIэ лъэпкъ проектхэу «ГъэшIэ кIыхьэр ыкIи чаныр», «Унагъор» зыфиIохэрэм къадыхэлъытагъэу, грантхэм лъэныкъуищ ахагъэхъуагъ. Апэрэр — унагъом, ным, тым ыкIи кIэлэцIыкIугъом, ятIонэрэр — кIэлэцIыкIу ыкIи ныбжьыкIэ сообществэм IэпыIэгъу афэхъугъэныр, ящэнэрэр — цIыфхэм, хьапсым чIэсхэм яфитыныгъэхэр къэу­хъумэгъэнхэр, — къыхигъэщыгъ ЦIыпIынэ Жаннэ.
ЛъэIу тхылъхэр, зэнэкъокъум пхырыкIыгъэхэр
ТигущыIэгъу къызэриIуагъэмкIэ, 2025-рэ илъэсым мэлылъфэгъум и 1-м къыщегъэжьагъэу и 30-м нэс СОНКО-м лъэIу тхылъ 65-рэ (2024-рэ илъэсым — 53-рэ) къаратыгъагъ, ахэм ащыщэу шапхъэхэм адиштэу атхыгъэр 64-рэ. Зэнэкъокъум икIэуххэм къызэрагъэ­лъэгъуагъэмкIэ, социальнэ мэхьанэ
зиIэ проект 40 пхырыкIыгъэр, ахэм сомэ миллион 53, 9-рэ апэIухьагъ.
ИкIыгъэ илъэсым кIэу мысатыу организацие 14 зэнэкъокъум хэлэжьагъ ыкIи 7-мэ текIоныгъэ къыдахыгъ. АщкIэ зишIуагъэ къэ­кIуагъэр мыщ фэдэ грант IэпыIэгъур зэрэщыIэр зэлъарагъэшIэным фэшI финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловым иунашъокIэ муниципальнэ образованиехэм зэхэсыгъохэр зэращызэхащагъэхэр ары. Ащ ыуж, 2024-рэ илъэсым ебгъапшэмэ, фэдитIукIэ нахьыбэу проектхэр къырахьылIагъэх. Къалэу Мыекъуапэ — проект 51-рэ. Адыгеим ирайони 7-мэ проект 14-у къатыгъэм щыщэу 9-м текIоныгъэ къыдахыгъ.

— Къыхэзгъэщымэ сшIоигъу социальнэ Iофтхьабзэхэр зезы­хьэрэ мысатыу орга­низацие 30 фэдизыр грантхэм яшъолъыр зэ­нэкъокъу имызакъоу, Президент гу­къэкIхэмкIэ Фондым игрантхэм язэнэ­къокъу чанэу зэрэхэлажьэ­хэрэр. ИкIыгъэ илъэсым Президент грантхэмкIэ зэнэкъокъум Адыгеим ыцIэкIэ проект 40-у дгъэхьыгъэм щыщэу 10-р пхырыкIыгъ. Ахэм республикэм сомэ миллиони 8-рэ мин 862-рэ шIуагъэ къыфа­хьыгъ, — хигъэунэфыкIыгъ Жаннэ.
Къахэщыгъэхэр
Президент грантхэмкIэ ыкIи республикэ зэнэкъокъухэм текIоныгъэ къащыдэзыхыгъэ организациехэм ащыщхэм ягугъу къэтшIын. ЩыIэныгъэм чIыпIэ къин ригъэуцуагъэхэм шIушIэ IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ гупчэу «Важные вещи» зыфиIорэм — ипащэр Ирина Дербеневар, чIыпIэ зэжъу ифагъэхэм зэрямызакъор зэхарагъашIэ, ящыкIэгъэ щыгъынхэр араты.
«Адыгэ Республикэм щыкIодыгъэ цIыфхэм ялъыхъункIэ Гупчэр» — ипащэр Андрей Остапенкэр.
«Заповедный Кавказ» зыфиIорэр — ипащэр Алексей Бибиныр. ЗекIо къакIохэрэм зарагъэплъыхьаным фэIорышIэх.
Хьафизэхэм я Урысые общественнэ организацие ишъолъыр къутамэ — ипащэр Алексей Хлоповыр. Хьафизэ нэбгырэ 927-м ехъурэм щыIэныгъэм хэгъозэгъэнхэмкIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр афызэхащагъэх, ящыкIэгъэ пкъыгъохэр къафащэфыгъэх.
НыбжьыкIэхэм я Урысые Союз и Адыгэ шъолъыр организацие ипроектэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр 3.0» зыфиIорэр — ипащэр Абрэдж Заур. НыбжьыкIэ нэбгырэ 1350-м ехъу зыхэлэжьэгъэ Iофтхьэбзэ, джэгукIэ, зекIон зэфэшъхьафхэр зэхащагъэх.
Мысатыу организациеу «Пере­звон» зыфиIорэм ипроектэу «Одыджын макъ». Культурнэ ыкIи лъэпкъ зыкIыныгъэм дэлажьэх.
— СОНКО-м проектхэр зэрагъэца­кIэхэрэм лъыплъэрэ осэшI куп тиI. Сыда пIомэ грант мылъкур ежь зэра­шIоигъоу агъэзекIон фитхэп, ащ шэпхъэ ыкIи пIэлъэ гъэнэфагъэхэр пылъых. Джащ фэдэу лъэныкъуитфымэ атегъэ­псыхьагъэу проектыр зэрагъэцакIэрэм лъэплъэх ыкIи уасэ афашIы. ГущыIэм пае, 2023-рэ илъэсым пхырыкIыгъэ проектхэр зэрагъэцэкIагъэм икIэуххэр 2024-рэ илъэсым зэфахьысыжьыгъэх ыкIи анахь дэгъуитфыр агъэнэфагъ. Апэрэ чIыпIэр зыубытыгъэр проектэу «Псыхъоу Лабэ — Зэкъошныгъэм ипсыхъу» зыфиIорэр (Река Лаба — река Дружбы» (общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» и Кощхьэблэ район къутам, ипащэр НэпшIэкъуй Амин). Ащ балл 590-рэ ригъэкъугъ, — къыIуагъ ЦIыпIынэ Жаннэ.
2024-рэ илъэсым Урысыем исубъект­хэм я СОНКО-хэм социальнэ фэIо-фашIэхэр зэрагъэцэкIагъэм изэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, Адыгеим балл 46,56-рэ ригъэкъугъ ыкIи анахь дэгъоу алъытагъэхэм азыфагу я 5-рэ чIыпIэр щиубытыгъ.
Титхыгъэ икIэух шъугу къэдгъэкIы­жьын, мысатыу организациехэу со­циальнэ Iофтхьабзэхэр зезыхьэхэрэм сайтэу адыгея.гранты.рф зыфиIорэм грантхэр зэрагъэфедэщтхэ шIыкIэм нэIуасэ зыщыфашIын алъэкIыщт.
Iэшъынэ Сусан.