Общественнэ движениеу «Адыгэ Хасэм» и Совет итхьаматэу ЛIымыщэкъо Рэмэзан 2025-рэ илъэсым Хэсашъхьэм иIофшIэн зыфэдагъэр зэфихьысыжьызэ къыIуагъ общественнэ-политикэ ыкIи культурнэ щыIакIэм, бзэм икъэухъумэн афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу Адыгэ Республикэм щызэхащэхэрэм сыдигъуи зэрахэлажьэхэрэр.

— АР-м иобщественнэ движе­ниеу «Адыгэ Хасэ — Черкес парламентым» зэфэсэу иIагъэм пшъэрылъэу зыщыфэтшIыжьыгъагъэм тыкъыпкъырыкIызэ, адыгэ культурэр ыкIи бзэр къэу­хъумэгъэнхэм, IэкIыб къэралхэм ащыпсэурэ тилъэпкъэгъухэм Iоф адэшIэгъэным, ныбжьыкIэхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэм, лъэпкъ зэфыщытыкIэхэр гъэпытэгъэнхэм тадэлэжьагъ, илъэсым къыкIоцI республикэм щыкIогъэ Iофтхьабзэхэм зэкIэми тахэлэжьагъ, — къыIуагъ пэублэм ЛIымыщэкъо Рэмэзан.
— 2025-рэ илъэсым IофшIэн макIэп зэшIотхыгъэр, — лъе­гъэкIуатэ игущыIэ Рэмэзан. — Дунэе Адыгэ Хасэм изэхэсыгъоу Сыхъум щыкIуагъэм тыхэлэжьагъ. IэкIыб къэралхэм ащыIэ тилъэпкъэгъухэр тинэплъэгъу идгъэкIыхэрэп, ахэм зэрифэшъуашэу тадэлажьэ. Мы илъэсым Тыркуем тыщыIагъ. КАФФЕД-м ипащэ зэIукIэгъу дытиIагъ, тилъэпкъэгъухэу ащ щыпсэухэрэм еджэнымкIэ, культурэм, бзэм якъызэтегъэнэнкIэ тизэдэлэжьэныгъэ зэрэгъэпсыгъэщтым тытегущыIагъ, унэшъо гъэнэфагъэхэр зэдэтшта­гъэх. Амалэу тиIэм елъытыгъэу IэпыIэгъу тафэхъу. Бзэм икъызэтегъэнэн, тиныбжьыкIэхэм ныдэлъфыбзэр ашIэным тыпылъ. Проектэу тиIэхэм яшIуагъэкIэ грантэу сомэ миллионрэ ныкъорэ къытатыгъ, тэ тимылъкуи хэлъэу адыгэ хабзэмрэ адыгабзэмрэ къэухъумэгъэнхэм ыкIи хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэным фэIорышIэрэ Iофтхьабзэхэр зэхэтэщэх. Бзэм икъэухъумэн фэгъэхьыгъэ Советэу АР-м и ЛIышъхьэ дэжь щызэхэщагъэм иIофшIэн тыхэлажьэ. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, еджапIэхэр къэткIухьэхэзэ, ахэм аIутхэм, ачIэсхэм гущыIэгъу тафэхъугъ, ягумэкIыгъохэм защыдгъэгъо­загъ, хэкIыпIэу щыIэхэм тары­гущыIагъ.
Хэсашъхьэм итхьаматэ къызэриIотагъэмкIэ, Тыркуем къикIыгъэ хьакIэ купыр адыгэ къуаем ифестиваль ащэгъагъ. Ахэм ахэтыгъэ IэпэIасэхэм ащыщ иIэшIагъэхэр ащ къыщигъэлъэгъуагъэх. Адыгэ шъуашэм и Мафэ, джащ фэдэу республикэм имэфэкI зэрифэшъуашэу зыкъыщагъэлъэгъуагъ.
Спорт зэнэкъокъоу зэхащэхэрэми Р. ЛIымыщэкъор къатегущыIагъ.
— Адыгэ Хасэр икIэщакIоу, АР-м физическэ культурэмкIэ ыкIи спортымкIэ и Комитет къыддыригъашти, гъэзетэу «Адыгэ макъэм» ижурналист цIэрыIоу ЕмтIылъ Нурбый ишIэжь фэ­гъэхьыгъэ турнир икIыгъэ илъэсым дзюдомкIэ, мыгъэ — самбэмкIэ зэхэтщагъ. КъэкIощт илъэсым футболымкIэ зэнэ­къокъу редгъэкIокIынэу зэдэтштагъ. Нурбый спортыр лъэшэу икIасэу фатхэщтыгъ, ар зыщыдгъэгъупшэ хъущтэп. Адыгэ бэнакIэу ижъыкIэ щыIагъэр къэтIэтыжьыным ыуж тит. Шапхъэу пылъыгъэхэр тэугъоих, къыддэхъунэу, ашIогъэшIэгъонынэу тэгугъэ. Ащ нэмыкIэу, мэфэкIэу Адыгеим щыхагъэунэфыкIыхэрэм зэкIэми тахэлэжьагъ. НыбжьыкIэхэм адыгэ джэгухэр афызэхэтэщэх, ахэр гъогу тэрэз тетынхэм тынаIэ тедгъэтын фае, — къыхигъэщыгъ Хэса­шъхьэм итхьаматэ.
Хабзэ зэрэхъугъэу, общественнэ движениер грант зэнэкъокъухэм ахэлажьэ. ГъэрекIуи мыгъи сомэ миллионрэ ныкъорэ къаратыгъ.
Грантым ишIуагъэкIэ проектэу «Бзэр, культурэр ыкIи шэн-хабзэхэр — лъэпкъым ибаиныгъэх» зыфиIорэр пхыращы. Ащ къыдыхэлъытагъэу районхэм «Чэщ­дэсыр» ащызэхащэнэу рахъухьагъ. Красногвардейскэ, Теуцожь ыкIи Тэхъу­тэмыкъое районхэм ар ащырагъэкIо­кIыгъ, гъэшIэгъон дэдэуи хъугъэ, хэлэжьагъэхэм агу рихьыгъ. Адыгэ шэн- хабзэхэм ыкIи культурэм япхыгъэ Iоф­тхьабзэхэр Кощхьэблэ, Шэуджэн, Теуцожь районхэм ыкIи Адыгэкъалэ ащырагъэкIокIыгъэх. Джащ фэдэу грант проектым хахьэу АР-м и Лъэпкъ музей иIофышIэу Тэу Аслъан археологиемкIэ ыкIи филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Нэгъэрэкъо Казбек ныбжьыкIэхэм тарихъымкIэ лекциехэм къафеджэх.
Урысыем ис лъэпкъхэм я Ассамблее и Совет хэтхэу я 34-рэ шъолъыр Дунэе Рождественскэ еджэнхэр «Просвещение и нравственность: формирование личности и вызовы времени» зыфиIорэм Адыгэ Хасэр хэлэжьагъ. Мы илъэсым ичъэпыогъу и 30-м Урысыем ис лъэпкъ­хэм я Ассамблее ишъолъыр къутамэ и Совет игукъэкIыкIэ наркотикхэм къыз­дахьырэ гумэкIыгъохэм ыкIи ахэм ядэгъэзыжьын зыщытегущыIэгъэхэ зэхэсыгъоу АР-м и Общественнэ палатэ зэхищагъэм яIахьышIу халъхьагъ.
Наркоманием ыпкъ къикIыкIэ къа­лэхэм, къоджэ псэупIэхэм ащыхъухэрэм ягугъу Рэмэзан къышIыгъ. Наркотик лъэпкъ зэфэшъхьафхэр ыкIи акъылыр зэщызыгъэкъорэ пкъыгъохэр тишъолъыр хэбзэнчъэу къызэрэщекIокIыхэрэм, ащ епхыгъэ гумэкIыгъохэм ядэгъэзыжьын фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм ахэлажьэх, ныбжьыкIэхэр гъогу занкIэ тетынхэм, къэбар нэпцIэу къекIокIыхэрэм дамыхьыхынхэм ахэр къыфэджэх.
ЗыкIыныгъэм и Мафэ тефэу лъэпкъ Iэпэщысэхэм ыкIи лъэпкъ шхыныгъохэм афэгъэхьыгъэ къэгъэлъэгъон рагъэкIо­кIыгъ. Ащ хэлэжьагъэх адыгэхэм, урысхэм, къэндзалхэм, азербайджанхэм, ермэлхэм ыкIи урымхэм якультурнэ объединениехэр.
2025-рэ илъэсым шэкIогъум и 8-м Урысые обществэу «ШIэныгъэмрэ» ыкIи «Урысыем ис лъэпкъхэм я Ассамблее» ишъолъыр къутамэу Адыгеим щыIэмрэ кIэщакIо зыфэхъугъэхэ форумэу «Для СВОих» зыфиIоу Мыекъуапэ щызэхащагъэм хэлэжьагъэх. Iофтхьабзэр хэ­ушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм ыкIи иветеранхэм, ахэм яунагъохэм афэгъэхьыгъагъ. .
Адыгэ тхыбзэм и Мафэ фэгъэхьы­гъэу зэхащэгъэ этнографическэ диктантым, Iэнэ хъураехэм, конференциехэм ахэлэжьагъэх, мэзаем и 21-м ныдэлъфыбзэм и Дунэе мафэ зэрифэшъуашэу хагъэунэфыкIыгъ. Адыгабзэм изэгъэшIэнкIэ Мыекъуапэ имызакъоу, районхэми зэнэкъокъухэр ащызэхащагъ. Мыхэм ахэлэжьэгъэ кIэлэцIыкIухэм щытхъу тхылъхэр, шIухьафтынхэр афагъэшъошагъэх. ТапэкIи мы Iофтхьабзэр лъагъэкIотэщт.
Хэгъэгум илъ лъэпкъ зыкIыныгъэр гъэпытэгъэным мэхьанэшхо зэриIэр, экстремизмэм, терроризмэм ыкIи хымэ идеологием апэуцужьыгъэныр Iоф шъхьа­Iэу зэрэщытыр ЛIымыщэкъо Рэмэзан къыхигъэщыгъ. ЩыкIагъэхэр дэгъэзыжьыгъэнхэм Адыгэ Хасэм хэтхэм тапэкIи анаIэ тырагъэтыщт.
КIАРЭ Фатим.