Top.Mail.Ru

Лъэпкъхэм языкIыныгъэ фэлажьэх

Урысыем имышIухэр тихэгъэгу къызэрэпэшIуекIощтхэмкIэ илъэс пчъагъэхэм мурадэу къырахьакIырэр Украинэм щыкIорэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием къыгъэлъэгъуагъ.

Анахьэу машIо къакIэзыдзэрэ къэралыгъохэр Украинэм ишъолъыр щыщ зыпхъуатэ зышIоигъохэр ары. Сыдэу хъугъэми, заор щамыгъэтыным ахэр пылъых. Зеленскэм иполитикэ, инеонацистскэ режим дырагъаштэ, ахъщэ IэпыIэгъуи раты, дзэ техникэр, Iашэр, специалистхэр фагъакIох, Урысыем иамалхэр къырагъэIыхынхэр, афэгъэхъу­мэ, тикъэралыгъо ежь-ежьырэу псэурэ лъэпкъ шъолъырхэмкIэ агощыныр ыкIи агъэтэкъопэныр ягухэлъ.
Мыщ дэжьым тызгъэгушIорэр лъэпкъыбэ хъурэ тицIыфхэм КъохьапIэм имурадхэр дэгъу дэдэу къызэрагурыIорэр ары. Зыгу къытфэмышIухэм лIэшIэгъу пчъагъэ зыныбжь культурэу тызэзыпхырэр акъутэу, тарихъыр кIатхыкIыжьэу, террористическэ актхэр рагъэкIокIхэу, зыныбжь имыкъугъэ ныбжьыкIэхэр бзэджэшIагъэхэм ахащэхэу, тихэгъэгу фэгъэхьыгъэ къэбар нэпцIхэр агъэIухэу зыщыпсэухэрэ лъэхъаным Урысыем игражданскэ обществэ зыкIыныгъэ къы­хэфагъ, Президентымрэ Правительст­вэмрэ цIыфхэр нахь агоуцуагъэх. НыбжьыкIэмэ япатриотическэ еплъыкIэхэм заушъомбгъу, обществэр зэкъоуцо, зыкIыныгъэ ыкIи зэдэIэпыIэжьыныгъэ гупшысэхэр зиIэ кIочIакIэхэр къэхъух.
Украинэм мыхъо-мышIэхэр къызщежьэгъэхэ апэрэ мэфэхэм Адыгеир пыим пэуцужьыгъэным епхыгъэ Iофхэм ахэлажьэу ыублагъ. ЗыщызэутэкIыгъэхэ чIыпIэм къикIыгъэ цIыфхэр ригъэб­лэгъагъэх, игупсэмэ афэдэу ахэм апэгъокIыгъ, псэунхэмкIэ ыкIи Iоф ашIэнымкIэ амалхэр афигъэпсыгъ. Сабыйхэм апае гъэпсэфыпIэхэр зэхащагъэх. Урысыем ыкIи тиреспубликэ ащыпсэурэ лъэпкъмэ якультурэхэм нэIуасэ афашIыгъэх, лъэпкъхэм языкIыныгъэ ыкIи язэкъошныгъэ зыфэдэр зэхарагъэшIагъ. Мыекъопэ артиллерийскэ дивизионэу Советскэ Союзым и ЛIыхъужъэу Андыр­хъое Хъусен ыцIэ зыхьырэр агъэпсыгъ ыкIи ар заор зыщыкIорэ чIыпIэм агъэ­кIуагъ. ТидзэкIолIмэ лIыхъужъныгъэ зэрахьэзэ фронтхэм зэкIэми ащэзаох. ЛIыхъужъэу хэкIодагъэмэ яшIэжь респуб­ликэм щагъэлъапIэ, ахэм афэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэр щырагъэкIокIых. Хъызмэт­шIапIэхэм, политическэ партиехэм яфракциехэм, шъолъырым иобщественнэ организациехэм игъорыгъоу шIушIэ IэпыIэгъур хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэрэмэ афарагъащэ.
Адыгеим ынаIэ зытыригъэтырэ Геническэ районыр Херсонскэ хэкум щыщ Iахьэу шъхьафит ашIыжьыгъэм хэхьэ. Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат а районым бэрэ макIо, урысые шапхъэм диштэу яхэбзэ къулыкъухэр агъэпсынхэмкIэ ыкIи мамыр щыIакIэм фытегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъу. Ахэм афэтэгъэхьых кIэлэцIыкIу IыгъыпIэмэ ящыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр, зэрэрагъэджэрэ тхылъхэр, художественнэ литературэр. Мыщ щэлажьэх тирес­публикэ икIыгъэ врачхэр, псэолъэшIхэр, социальнэ IофышIэхэр, нэмыкIхэри. Гъэсэныгъэм, псауныгъэм икъэухъумэн, культурэм, социальнэ лъэныкъом епхыгъэ унэхэр щагъэцэкIэжьых ыкIи кIэу щашIых, ащ дакIоу дзэкIолIмэ яунагъохэм IэпыIэгъу арагъэгъоты. Программэу «Адыгеим и ЛIыхъужъхэр» зыфиIорэр агъэцакIэзэ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьагъэхэр щыIэныгъэм хэгъэгъозэжьыгъэнхэмкIэ IофшIэнышхо зэшIуахы.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэт тидзэхэм гъэхъагъэу ащашIыхэрэр альянсым щыщмэ амылъэгъурэм фэд, Урысыем пэшIуекIорэ къэбар нэпцIхэм зарагъэушъомбгъу. Сыд фэдизэу а Iофым ахэр пылъхэми, сыд фэдизэу пхъашэу а къэбар нэпцIхэр къытлъагъэIэсынхэм дэлажьэхэми, Урысыем щыпсэурэ лъэпкъ­хэм языкIыныгъэ зи рашIэшъущтэп, яфэшъошэ джэуапыр арагъэгъотыщт. Тэ дэгъоу тэшIэ: сыд фэдэрэ лъэхъани, анахьэу хэгъэгум икъиныгъо уахътэм, Урысыем лъэпкъ зэфэшъхьафыбэ зэрэщыпсэурэр, диныбэ зэрэщалэжьырэр ары текIоныгъэ къыфэзыхьырэ кIуачIэр щызыгъэпсырэр, пыеу къыфыкъокIырэм ыпашъхьэкIэ нахь лъэшэу ар мэпытэ. Джащ фэдэу зэкъо­тыгъэх монголхэр, шведскэ ыкIи польскэ хъункIакIохэр, французыдзэ техакIохэр, фашист Германиер къазытебанэхэм. Арэу щыт джырэкIи!
ХъункIэкIо Iофтхьабзэу тихэгъэгу ыкIи тидзэхэм афэгъэхьыгъэу КъохьапIэм зэрихьэхэрэм Адыгеим иобщественнэ организациехэр апэуцужьых. Нахьыжъхэм я Совет хэтхэм къаIощтыгъ ыкIи къатхыщтыгъ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциеу рагъэкIокIырэр игъо шъыпкъэу зэрэщытыр, урыс чIыгу шъыпкъэхэм ащыпсэурэ чIыдэлъф лъэпкъхэр къэу­хъумэгъэнхэ ыкIи Украинэм нацизмэр щыгъэкIодыгъэн зэрэфаер.
ТидзэкIолIхэу дзэ операциер зыгъэцакIэхэрэм, хэгъэгум ипый зэфагъэ зыхэлъ бэнэныгъэ зэрэрашIылIэрэр зэхягъэшIэгъэным фэшI техникэу ыкIи Iашэу аIэкIагъахьэрэм дакIоу шIушIэ IэпыIэгъуи ящыкIагъ. Хэгъэгу зэошхом илъэхъан зэрэщытыгъэм фэдэу гражданскэ обществэм къыгъэлъэгъон фае фронтымрэ тылымрэ зэу зэрэщытхэр.
Украинэм щыхъурэ-щышIэрэмэ афэгъэхьыгъэ къэбархэм социальнэ хъытыумкIэ нэбгырабэмэ непэ защагъэгъуазэ. Заор спектаклэп. ПэшIорыгъэшъэу зэкIэ къыдэплъытэн плъэкIыщтэп, дзэ Iофхэм зэкIэми шъхьэихыгъэу уатегущыIи хъу­штэп. Ау ар къызфагъэфедэзэ, социальнэ хъытыум тимышIухэм къэбар нэпцIхэр къырагъахьэх.
Ахэр зэкIэ къыдэтлъытэзэ, общественнэ организациехэм, политическэ партиехэм яфракциехэм, общественнэ Iофы­шIэ чанхэм ягупчэ шъыпкъэу на­хьыжъхэм я Совет дгъэпсыгъэ, хэбзэ къулыкъухэмрэ граждан обществэмрэ занкIэу ащ щызэдэгущыIэнхэ амал яI. Тэ тизэхахьэхэм джырэ уахътэм хъу­рэ-шIэхэрэм тащытегущыIэ, зигъо Iофыгъо­хэмкIэ тиеплъыкIэхэр къащитэIотыкIых. Илъэс зэкIэлъыкIохэм нахьыжъхэм я Совет упчIэжьэгъу орган шъхьаIэу, эко­номикэм, социальнэ лъэныкъом, лъэпкъ политикэм, общественнэ щыIэкIэ-псэукIэм афэгъэхьыгъэ унашъохэр зыщашIыхэрэ чIыпIэу хъугъэ.
Iофыгъоу тызхаплъэхэрэр зытетым тетэу къэтыжьыгъэнхэр, цIыфмэ алъыгъэIэсыгъэнхэр Советым хэтмэ япшъэ­рылъэу алъытэ. Общественнэ организациехэм, республикэм щылэжьэрэ политическэ партиехэм, общественнэ IофышIэ чанхэм ящыкIэгъэ къэбархэр ыкIи материалхэр тэ аIэкIэтэгъахьэх. Къэбар жъугъэм иамалхэм ащылажьэхэрэр, анахьэу республикэ гъэзетхэу «Советскэ Адыгеим» ыкIи «Адыгэ макъэм», муниципальнэ гъэзетхэм яшIуагъэ къытагъэ­кIы. Тиматериалхэр хэбзэ къулыкъухэм, гъэсэныгъэ учреждениехэм, нэмыкIхэм ащагъэфедэх, яIофшIэнкIэ къашъхьапэх.
Граждан обществэм иинститутмэ кIуачIэу яIэр нахь къыдгурыIоным пае тыгу къэдгъэкIыжьын: тихэгъэгу щэпсэух лъэпкъи 194-рэ, ахэм ащыщэу лъэпкъи 155-р яныдэлъфыбзэкIэ мэгущыIэх. Тэ тишъолъыр закъо лъэпкъи 102-рэ щэпсэу. А зэпстэури пыим пэуцужьыгъэнымкIэ кIочIэшху.
УФ-м и Президент иунашъокIэ 2026-р Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэсэу агъэнэфагъ.
Адыгэ Республикэм инахьыжъхэм я Совет къяджэ шъолъырым имедиа ыкIи къэбар жъугъэм иамалхэм лъэхъаным елъытыгъэу яIофшIэн зэхъокIыныгъэхэр фашIынхэу. Рекламэхэр, шоухэр, викторинэхэр ыкIи пкIэ зимыIэ къэтынхэр ахэм нахь макIэ ашIынхэшъ, патриотическэ къэтынхэр, Хэгъэгу зэошхом фэгъэхьыгъэ орэдхэр, фильмхэр зигугъу къэтшIыгъэмэ ачIыпIэкIэ къагъэлъэгъон­хэр, общественнэ организациехэр, политическэ партиехэм яфракциехэм япащэхэр, быслъымэн ыкIи чыристан динхэм ялIыкIохэр нахьыбэрэ къагъэгущыIэнхэр нахь тэрэзэу тэлъытэ. Тигу­хэлъ­хэр зыфэдэхэр цIыфмэ зэхашIыкIыным тыщэгугъы, ащ пае журналистхэр, веб-журналистхэр, искусствэм, литературэм апылъхэр, IТ технологиехэм яспециалистхэр IофшIэным къыхэгъэлэжьэгъэнхэ фае. Тызэзыпхыхэрэр, гъунэгъу зэфыщытыкIэ щысэ дэгъухэр, шъхьэкIэфэныгъэу зэфэтшIырэр апэ идгъэшъыхэмэ, къэбар нэпцIэу къатыхэрэр щыдгъэзыехэзэ ыкIи тыумысыхэзэ, цIыф лъэпкъхэр зэзыгъэутэкIырэ Iофыгъохэм тапэуцужьын фае, ахэм афэдэхэм зы амал ятты хъущтэп. Нэбгырэ пэпчъ иIахь цIыкIу мы Iофым зыхилъхьэкIэ, Урысыем зыкIыныгъэ ыкIи рэхьатныгъэ илъынымкIэ пшъэрылъы­шхо зэшIотхыщт.
ГъукIэлI Нурбый.
АР-м инахьыжъхэм я Совет итхьамат.