Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэр зызэхащагъэр илъэси 100 хъугъэ. Ащ фэгъэхьыгъэ мэфэкI зэхахьэ тыгъуасэ сэнэхьат зыщызэрагъэгъотырэ еджапIэм щыкIуагъ.

Ау колледжым итарихъ къызщежьэрэр тIэкIу нахьыпаIу — 1924-рэ илъэсым итыгъэгъаз. Джащыгъур ары Адыгэ хэку исполкомым унашъо зишIыгъэр адыгэхэм яегъэджэн ыкIи еджэкIэ-тхакIэ пстэуми ягъэшIэгъэным апае еджапIэ къызэIухыгъэнэу.
Республикэм гъэсэныгъэм иучреждение анахьыжъэу итым иIофшIэн зыщыригъэжьагъэр къалэу Краснодар — ащ Адыгэ кIэлэегъэджэ техникумыр къыщызэIуахыгъагъ. 1937-рэ илъэсым ар училищэ ашIыжьыгъ, 1938-м Мыекъуапэ къахьыжьыгъагъ. Колледж зыхъугъэр 1995-рэ илъэсыр ары.
ЛIэшIэгъоу Iоф зишIэрэм къыкIоцI Андырхъуаем ыцIэ зыхьырэ кIэлэегъэджэ колледжым республикэм иеджапIэмэ апае кIэлэегъэджэ мин пчъагъэ къычIигъэкIыгъ. Ащыщыбэм яеджэн щападзэ­жьыгъ Адыгэ къэралыгъо ыкIи Мыекъо­пэ къэралыгъо технологическэ университетхэм, нэужым апшъэрэ еджапIэхэмрэ сэнэхьат зыщызэрагъэгъотырэ гурыт еджапIэхэмрэ япрофессорхэм япчъагъэ хагъэхъуагъ.
Хэгъэгу зэошхом илъэхъан кIэлэегъэ­джэ училищым къычIэкIыгъабэ зэуапIэм Iухьагъ, нэбгыриплIыр Советскэ Союзым и ЛIыхъужъ хъугъэх. Ахэр — Андыр­хъое Хъусенэу 1967-рэ илъэсым къыщыублагъэу мы еджапIэм ыцIэ зыхьырэр, Ацумыжъ Айдэмыр, Бжыхьэкъо Къымчэрый ыкIи Нэхэе Даут. Мы еджапIэр къэзыухыгъэ Бэгъужъэкъо Лелэ апэрэ адыгэ летчицэ хъугъэ, джащ фэдэу мыщ къычIэкIыгъэ Иван Сединыр заом илъэ­хъан СССР-м ичIыдэгъэ къыдэгъэ­кIыжьын инароднэ комиссарэу щытыгъ, Социалистическэ IофшIакIэм и ЛIыхъу­жъыгъ. Колледжым къычIэкIыгъэхэм ащыщ Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIы­хъу­жъэу, адыгэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъи.
Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат еджапIэм имафэкIэ афэгушIуагъ:
«Непи Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжыр шъолъырым игъэсэныгъэ ылъэныкъокIэ анахь мэхьанэ зиIэхэм ащыщэу къэнэжьы, ыгъэ­хьазырхэрэр зэреджэхэрэ программэхэм адэлажьэ, лъэныкъуакIэхэр къызэIуехых, аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ егъэджа­кIэхэр егъэфедэх, апшъэрэ еджа­пIэхэмрэ IофшIэн языгъэгъотыхэрэмрэ Iоф адешIэ.
Колледжым щылажьэхэрэм сафэлъаIо тапэкIи уахътэм дэлъэбэкъонхэу, шIэныгъэ дэгъухэр зиIэ IофышIэхэр гъэхьазы­рыгъэн­хэмкIэ Iофыгъоу къэуцу­хэрэр щытхъу хэлъэу зэшIуахынхэу, еджапIэр къэзыухыхэрэм нэкъокъонхэ амал яIэнэу, къа­кIэупчIэнхэу».
МэфэкI зэхахьэр АР-м искусствэхэмкIэ иеджапIэ щыкIуагъ. Ащ хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловыр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэу Владимир Нарожнэр, гъэсэныгъэмкIэ министрэу Евгений Лебедевыр, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу, УФ-м и ЛIыхъужъэу Цэй Эдуард, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, УФ-м IофшIэнымкIэ и ЛIы­хъужъэу, адыгэ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ, федеральнэ ыкIи республикэ хэбзэ къулыкъухэм ялIыкIохэр, колледжым илъэс зэфэшъхьафхэм Iоф щызышIагъэхэр.
ЕджапIэм гъэхъагъэу иIэхэр къыхагъэщыхэзэ, ащ щылажьэхэрэмрэ ще­джэхэрэмрэ афэгушIуагъэх, зиIофшIэнкIэ къахэщыгъэхэр агъэшIуагъэх. Къэбарыр нахь игъэкIотыгъэу тикъыкIэлъыкIорэ къыдэкIыгъо итыщт.