Мэфэпчъым къызэриIорэмкIэ, къи­хьащт 2026-р шым и Илъэсыщт. Адыгеим илъэпкъ сурэтышIэу, ювелирэу Еутых Асе илъэс пэпчъ итамыгъэ пшIыкIутIоу ышIыгъэхэм шыри ахэт. 2014-рэ илъэсым ипэгъокIэу тарихъыбэ зыпылъ Алпышэу тамэхэр зыготыр ыгъэхьазырыгъагъ. Ащ ыуж илъэс 11 текIи джыри ащ къытфигъэзэжьыгъ.
— Мыгъэ тамыгъакIэ сшIыгъэп, сыда пIомэ хьазырэу щыIэм ятIонэрэ къекIокIыгъор ыублагъ. Юпитер илъэс пшIыкIутIум къыкIоцI тыгъэр къеухьэ. Адыгэхэм а лъытакIэм «джыл» раIощтыгъ. Китай мэфэпчъым фэдэу тэркIи илъэсыкIэу къэкIощтыр шым и Илъэсыщт. Ау тэ тиш нэмыкI, дахэ, Пигасым фэд. Арышъ, тамэ готэу ар сшIыгъэ, — еIо IэпэIасэм.

Зэрэхабзэу, Еутых Асе иилъэсыкIэ тамыгъэ пэпчъ ежь ипшысэ пылъ. Ювелирым зэриIорэмкIэ, янэжъэу Къадыр­хъан ицIыкIугъом къыфиIуатэщтыгъэхэр джырэ къэIуакIэм илъхэу кIэлэцIыкIухэм апае тхыгъэх. Ахэр зыдэхьэгъэ тхылъым «Нэнэжъэу Къадырхъан ипшысэхэр» цIэу фишIыгъ. Зытхыгъэр журналистэу, тхакIоу ЛIыхэсэ Светлан. Нарт эпосым къыхэхыгъэ хъугъэ-шIагъэхэр ахэм ахэгъэщагъэх. Шым и Илъэс фэгъэхьыгъэм ыцIэр «Кавказ къушъхьэхэм яшы быбат».
СурэтышIым итворчествэ укIырыплъы­мэ, шыр къыригъэлъэгъукIэу заулэрэ иIофшIагъэхэмкIэ зыфегъазэ. ГущыIэм пае, мыгъэ кIэу ышIыгъэхэм ащыщ сарматскэ шъхьацхалъхьэр. Псэушъхьэм одыджын цIыкIу дэдэ пылъэу ышъхьапэ тыришIыхьагъ. Ащ ыпаIокIэ зыдэлэжьэгъэ ритонхэми алпыр къащыгъэлъэгъуагъ. Шъугу къэдгъэкIыжьын, язырэр Эрмитажым чIэт. Ары нахь мышIэми, шыр иIофшIагъэхэм ащымакIэу ювелирым елъытэ ыкIи ащкIэ зеумысыжьы. Сыда пIомэ, адыгэ лIым ныдэлъфым ригъэп­шэрэ псэушъхьэр ежьыми пэблагъ. Дэгъоу зэхешIэ ыкIи ешIэ. ИцIыкIугъом чылэм защэкIэ, ренэу ащ ешэсыщтыгъ. Ары пакIошъ уанэ темылъэуи тетIысхьэщтыгъ. IэпэIасэмкIэ ар уицыхьэ зытелъ ныбджэгъушIу, шы. АщкIэ ахэр гущыIэ къодыехэп, ыушэтыгъэ шъыпкъ. Гузэ­жъогъу чIыпIэ зефэм, къырищыжьыгъ.
— Лэгъо-Накъэ пленэрхэр щысиIэщтыгъэх. Илъэс 18 сыныбжьэу, 1981-рэ илъэсхэм адэжь, мэзитIурэ къушъхьэм сыщыIагъ. Шым сытесэу сурэт зыщысшIыщт чIыпIэм сыкIощтыгъ. Джащ фэдэ мафэ горэм «Каменное море» зыфаIорэ Iуашъхьэм ылъэныкъокIэ чыжьэу сыIукIыгъэу IофшIэным сыхилъэсагъэу кIасэ сыхъугъ. Уахътэр шIукIаеу хэкIотагъ, пщагъори къегъолъэхыгъ. Шым сытесэу сыкъэкIо шъхьаем, плъэгъурэ щыIэп. Ащ дэжьым КIэрэщэ Тембот ытхыгъэу сызэджагъэр зэкIэ сыгу къэкIыжьи, шхор стIупщыгъэ ыкIи шым есIуагъ: «Орлик, сыщэжь». Цыхьэ фэсшIи зысэтIупщым, шъушIошъ хъуна, сыкъыщэжьыгъ. Ежь псэушъхьэр зэрэгушIощтыгъэр, фызэшIокIыгъэм рыгушхорэм фэдагъ. Арышъ, а псэушъхьэр сэркIэ шы къодыеп, шынахьыжъ, — къыIотагъ IэпэIасэм.
Ащ къыхэкIэу, илъэсыкIэу къихьащтым, адрэхэм афэдэу, шIукIэ, дахэкIэ ущыгугъын, шэу къэблагъэрэм цыхьэ фэпшIын фаеу Еутых Асе елъытэ. «Ау анахь шъхьаIэр, — еIо ащ, — ежь цIыфым зызэрэтыригъэпсыхьэрэр ары: изэрэщыт, изэхашIэхэр, илъэсыкIэм зэрэпэгъокIырэр, сыда пIомэ, илъэс Iае хъурэп».
Ежь ышъхьэкIэ Асе ар ыгъэцэкIэщт, итворчествэ дэлэжьэщт, ащкIэ мамырныгъэм фэлэжьэщт.
— Дунаим щымамырынымкIэ къи­хьащт 2026-р илъэсышIу, зэгурыIоныгъэр къы­хьын ылъэкIыщт. Сыд фэдэрэ лъэныкъо­кIи непэ ащ зэкIэри кIэхъопсы — унагъокIи, къэралыгъохэм азыфагукIи. Мы илъэсым шIумрэ емрэ акIуачIэхэр зэфэдэ хъунхэ ылъэкIыщт. ЧIыопсым илъэс пшIыкIутIум зэ ащ фэдэ амал къытеты. Ар къызфэдгъэфедэщта, хьаумэ тыблэкIыщта — зэлъытыгъэр тэры, — къыхегъахъо Еутых Асе ишъхьэгъусэу Тыркоо Руслъан. — Асерэ сэрырэ типшъэрылъыр мамырныгъэр, дэхагъэр титворчествэкIэ Адыгеим, Мыекъуапэ ащыдгъэпсыныр ары. Арышъ, ти Ордэунэ зэкIэ къетэгъэблагъэ.
Еутых Асе игъучI лъапIэкIэ шIыгъэ шым имызакъоу, шэкIым тыришIыхьа­гъэуи къэтлъэгъущт. ИлъэсыкIэу къихьащтым ар зыхэшIыхьэгъэ шъхьатехъохэр ыгъэ­хьазырынхэу рехъухьэ. Ау ащ нэмыкIэу, илъэс къэс итамыгъэ фишIыгъэ кулонхэм афэдэу, шъхьатехъохэри пшIыкIутIу хъоу къыдигъэкIыныр имурад.
Анцокъо
Ирин.