Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэм ипащэу лэжьэгъэ Шъаукъо Фатимэ Иляс ыпхъум идунай зихъожьыгъэр илъэс хъугъэ.

Фатимэ щытхъуцIэу «Адыгеим икIэлэегъэджэ анахь дэгъур» тIогъогогъо къыфагъэшъошагъ, «Урысыем икIэлэегъадж» зыцIэ федеральнэ зэнэкъокъум хэлэжьагъ, Андырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэ колледжым истудент гъэшIуагъ, Шэуджэн районым икIэлэегъэджэ клубэу «Илъэсым икIэлэегъадж» зыфиIорэм ипэщагъ, лъэпкъ проектэу «Гъэсэны­гъэм» къыхиубытэу зэхащэрэ зэнэкъо­къоу «Анахь кIэлэегъэджэ дэгъухэм якъыхэгъэщын» зыцIэм иэкспертыгъ, энциклопедиеу «Урысыем ианахь цIыф дэгъухэм» зыцIэ дэхьагъэхэм ащыщ, Адыгеим народнэ гъэсэныгъэмкIэ изаслуженнэ IофышI.
КIэлэегъаджэр къоджэдэсхэм шIудэдэ алъэгъущтыгъ. ЦIыф рэхьатэу, хьалэлэу, Iушэу, губзыгъэу, гукIэгъушхо хэлъэу Фа­тимэ щытыгъ. ЫгукIи ыпсэкIи ар цIыф къэбзагъ, дэхагъ, зэфагъ, ригъэджагъэ­хэм лъэгъошIу джы щыIэныгъэм щыпхыращы, якIэлэегъэджэ пэрытыгъэу Шъау­къо Фатимэ ыцIэ сыдигъуи шIукIэ раIо. ЩыIэныгъэм шIоу бэ ащ щипхъыгъэр.
Мурад шъхьаIэу иIагъэр кIэлэцIыкIу пэпчъ сэнаущыгъэу хэлъым зыкъызэIуе­гъэхыгъэныр, къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яхэгъэгу шIу алъэгъоу пIугъэнхэр ары. Осэ ин зиIэ щыIэныгъэр ыгъэлъапIэщтыгъ, ау бэгъашIэ хъугъэп.
Шъаукъо Фатимэ къызщыхъугъэ Къэ­быхьабли, зыщылэжьэгъэ Хьатыгъужъы­къое гурыт еджапIэми, Шэуджэн районым зэрэпсаоу ишIэжь агъэлъапIэ.
— Шъаукъо Фатимэ лъэуж дахэ къы­гъэнагъ, бзылъфыгъэр зышIэщтыгъэ пстэуми шIукIэ агу къинагъ, ащ ишIушIагъэхэр ригъэджагъэхэми, Iэпы­Iэгъу зы­фэхъугъэхэми лъагъэкIотэщтых. ИщыIэныгъэ щыщэу илъэс 40-м ехъу Хьатыгъужъыкъое гурыт еджапIэм фигъэхьыгъ. Ар кIэлэегъэджэ къодыя­гъэп, ыIорэмрэ ышIэрэмрэ купкI яIэу, кIэм икIэщакIоу щытыгъ. КIэлэегъа­джэхэм ушъый шъабэу къытфишIыгъэхэр, щыIэныгъэ гъогушхом тызэрэтырищагъэр егъашIэм тыгу илъыщтых. Фатимэ гъэсэныгъэм ылъэныкъокIэ пэрытныгъэ сыдигъуи ыIы­гъыгъ, чанэу егъэджэным методикакIэхэр щигъэфедэщтыгъэх. Ар зышъхьамысыжьэу кIэлэегъэджэ ныбжьыкIэхэм щысэтехыпIэ афэхъущтыгъ, шIэны­гъэхэмкIэ адэгуащэщтыгъ. КIэлэегъэ­джэ ыкIи пэщэ дэгъоу зэрэщытыгъэр, ренэу IэпыIэгъушхоу зэряIагъэр иIоф­шIэгъухэм къаIо. Лъэшэу гухэкIышху арэу псынкIэу сипшъэшъэгъу хьалэл идунай зэрихъожьыгъэр. Гуфэбэныгъэ ин фытиIэу непэ Фатимэ игугъу тэшIыжьы. Тхьэм Джэнэт лъапIэ къырет, — къыIуагъ Хьатыгъужъы­къое гурыт еджапIэу Хьаткъо Ахьмэд ыцIэ зыхьырэм ипащэ игуадзэу Кобэщыч Сусанэ.
Фатимэ ышыпхъу нахьыкIэу Къонэ За­мирэ игупшысэхэмкIэ къыддэгощагъ.
— Фатимэ зыщымыIэжь мазэхэр къэслъытэзэ, илъэсыр кIуагъэ. Сыдэу мы илъэсыр сэркlэ къиныгъа, сыдэу чlыпlэ зыфэсымыгъотыжьыгъа! Непэ къызнэсыгъэм сыгу пlытlыгъэ, уахътэр къэуцугъэм фэд, дунаим идэхагъэ сы­нэмэ алъэгъужьырэп. Сянэ къылъфыгъэм ищх мэкъэ дахэ сыфэзэщыгъ, мэ lэшlоу къыпыущтыгъэр згъотыжьырэп. Щагуи, уни, чыли зэкlэ сэркlэ нэкlы, чьыlэрымэ зэкlэмэ арехы. «Алахьталэм иlоф къызыхахьэкlэ, зэкlэми тыамалынчъ» тинахьыжъмэ зэраIорэр шъып­къэ дэд. А мафэу Фатимэ идунай зи­хъожьыгъэм къызгурыlyагъ зыми ты­зэрэфимытыр. А чIыпIэм бэмэ саригъэгупшысагъ, цlыфым зы такъи­къ­кlэ идунай зэрихъожьышъущтыр нэ­рылъэгъу хъугъэ. Непэ къызнэсыгъэм цlыфмэ дахэкlэ сшыпхъу игугъу ашlы­жьы, цlыфыгъэу хэлъыгъэр агу къэ­кlыжьы. ИIахьыл гупсэхэмкIэ къиными, ежь Тхьэм аджал псынкlэ къыфигъэшъошагъ. Фатимэ егъашlэм зэкlэ къы­гъэгъунэзэ къыхьыгъ, ау ежьым чэзыур къызынэсым, зыми къин ригъэлъэгъу­жьыгъэп, дахэу щысэу, лlакъор къе­гъэтlысэкlыгъэу идунай ыхъожьыгъ. Илъэс хъугъэ нахь мышlэми сшыпхъу зыщымыlэжьыр, тэркlэ непэ хъугъэм фэд, тыгу икlырэп, игугъу бэрэ тэшlы. Ыпсэ рэхьатныгъэ ыгъотынэу тыфэлъаlо! Фатимэ къытщэкlэ, тыфэзэщы, лъэшэу тыфэраз! — къыIуагъ Замирэ.
Шъаукъо Фатимэ ыш исабыищмэ ны папкIэу алъытэщтыгъ. КIэлэцIыкIухэм янэ шIэхэу аухи, Фатимэ ахэр ыпIугъэх, алъакъо тыригъэуцуагъэх. Лъэпкъыр арыгушхонэу нэбгырищыри ыгъэсагъэх. Лъэшэу непэ къащэкIэ ахэм я «Уатик» — джары сабыйхэр ащ зэреджэщты­гъэхэр.
Узхэт цIыфхэм шIу уалъэгъуныр, лъы­тэныгъэ къыпфашIыныр насыпыгъ. Ар пстэуми къадэхъоу пIон плъэкIыщтэп. Уигупсэхэм, унагъом исхэм фыщытыкIэу къыпфыряIэм угу къеIэты, кIуачIэ къыуеты, ау зыпарэуи къыпфыщымыт цIыфхэм зыкъыпфакъудыиныр, илъэсипшI пчъагъэхэм уащымыгъупшэныр къэблэжьышъуным пае уцIыф дэгъу дэдэн фае.
Шъаукъо Фатимэ идунай ыхъожьы­гъэми, цIыфхэм шIукIэ агу къэкIыжьыщт. Псэемыблэжьныгъэм, шIушIэным, гъэсэныгъэм ятамыгъэу ар къуа­джэм, районым ятарихъ къыхэнэщт. ЦIыфышIум ищытхъу кIодыщтэп.
Лъэпшъыкъо
Фатим.

Си Фатим
(Шъаукъо Фатимэ ышыпхъоу Къонэ Замирэ иусэ щыщ пычыгъу)

Чэщ гупшысэм сиубытыгъэу
Усэ тхыным сыфищагъ.
Гум дэхъыкlырэр lэпэ пшъыгъэм
Хиутынэу ригъэжьагъ.
Нэпсэу бгъуитlум къетэкъохрэр
Кlэслъэкlыкlэу сыфежьагъ.
Нэпс къутамэм хэлъ шъэфхэр
Iапэм ытхэу ригъэжьагъ.
Мы дунаим сыкъызтехъом,
Сянэ узкlэ къин хэфагъ.
Сянэ папкlэу сшыпхъу нахьыжъ
Ным ычIыпlэ иуцуагъ…
… Сшlошъ хъурэп, си Фатим,
Къытщышlыгъэр гухэкlышху…
… Сыгу бэгыгъэ, сыгу пlытlыгъэ,
Нэпсыр усэм телъэдагъ.
Гум дэхъыкlырэр хиутынэу
Iэпэ пшъыгъэм лъыпидзагъ.
Хэт ышlэни непэ хъущтыр?!
Непэ хъугъэр — нэшхъэигъу.
Дахэу щысэу, зи къымыlоу
Идунаи ыхъожьыгъ.
Си Фатимэу, сэ сигупсэ
А чlыпlэм гъашlэр щиухыгъ.