Непэ анахь гумэкIыгъоу тызэутэкIыхэрэм ащыщ хъугъэ наркоманиер. Хэбзэнчъэу нар­котикхэр къызэрэрагъэкIокIыхэрэм щынагъо къеты, цIыфэу мыщ пыщагъэхэм, ахэм ягу­псэхэм ящыIэныгъэ екъутэ.

Сыд фэдэрэ наркотик лъэпкъи ыкIи шъон пыти цIыфым ипсауныгъэ зэрар регъэкIы, иакъыл зэщагъакъо. Уахътэ зытешIэкIэ, цIыфым зэешъогъур фикъужьырэп, хигъэхъон фаеу мэхъу. Ащ къыкIэлъэкIох жъалымыгъэ зекIуакIэхэр, щэнаутэу пкъынэ-лынэм хахьэрэм ыпкъ къикIыкIэ идунай зыхъожьыхэрэри макIэп.
Наркотикыр зыгъэфедэхэрэм япсауныгъэ ыкIи ящыIэныгъэ зэщыкъуагъэ зэрэхъурэр зэкIэми ашIэми, ащ къыгъэуцухэрэп. ГухэкI нахь мышIэми, зыныбжь имыкъугъэ ныбжьыкIэхэми мы гумэкIыгъор ашъхьащыт.
Зыныбжь имыкъугъэхэм ыкIи ныбжьыкIэхэм икъоу къагурыIорэп наркотикым епхыгъэу бзэджэшIагъэ зезыхьагъэхэм пшъэдэкIыжьэу ахьын алъэкIыщтыр. УФ-м и Уголовнэ кодекс ия 228-рэ статья къызэригъэ­нафэрэмкIэ, илъэси 8-м къыщегъэжьагъэу 12-м нэсэу хьапс мыщ пылъ.
Мы лъэныкъомкIэ уголовнэ пшъэдэкIыжьыр агъэлъэшыгъ нахь мышIэми, ащи къыгъэуцу­хэрэп. БзэджашIэхэм якъэубытын къэзыгъэхьылъэхэрэм ащыщ интернет амалхэр къызфагъэфедэзэ наркотикхэр зэращэхэ­рэр. Ахэр къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ хэбзэухъумакIохэм амалыкIэхэр къагъотых, джырэ уахътэм цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъохэмкIэ алъэплъэх.

АР-м хэгъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Министерствэ наркотикхэр хэбзэнчъэу ягъэзекIон пэуцу­жьыгъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ пшъэрылъ шъхьаIэу иIэхэм ащыщ шIуагъэ къэзытырэ пэшIо­рыгъэшъ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн. Хэбзэнчъэу наркотикхэр къызэрэрагъэкIокIыхэрэм игумэкIыгъо общественностым ынаIэ тырырагъэдзэным, цIыфым ипсауныгъэкIэ ащ иягъэу къа­кIорэр зэхягъэшIэгъэным ыкIи хэбзэухъумакIохэм цыхьэу афа­шIырэм зыкъегъэIэтыгъэным афэшI ГъэIорышIапIэм икъулы­къушIэхэм гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ Министерствэм, муниципальнэ образованиехэм, общественнэ объединениехэм ялIыкIохэр ягъусэхэу Iофтхьа­бзэхэр зэхащэх.
Зыныбжь имыкъугъэхэр наркотикхэм ащыухъумэгъэнхэм, ащ пыщагъэхэр къыхэгъэщы­гъэнхэм ыкIи мы уз щынагъом зэрарэу къафихьын ылъэкIыщтыр агурыгъэIогъэным фэIорышIэрэ Iофтхьабзэхэу «Хьадэгъур зыщащэрэр ошIэмэ, къаIо», «Тызэгъусэу щыIэныгъэр къэтэжъугъэухъум», «КъыткIэхъу­хьэрэ лIэуж къабз», «Мак» зы­фиIохэрэр рагъэкIокIыгъэх. Полицием иIофышIэхэр, еджапIэхэм япащэхэр, чIыпIэ зыгъэ­IорышIэжьын къулыкъум, АР-м псауныгъэр къэухъумэгъэнымкIэ и Министерствэ ялIыкIохэм ­кIэлэцIыкIухэм ыкIи ныбжьыкIэхэм пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр адызэрахьагъэх, зы­ныбжь имыкъугъэхэр зыщызэхэ­хьэрэ чIыпIэхэр ауплъэкIугъэх, наркотикыр хэбзэнчъэу къезыгъэкIокIыхэрэр къыхагъэщыгъэх.
Щысэхэр къэтхьын: ГъэIорышIапIэм икъулыкъушIэхэм оперативнэ-лъыхъун Iофтхьа­бзэхэр зэрахьэхэзэ, къэбар къаIэкIэхьагъ Мыекъуапэ щыщ хъулъфыгъэу илъэс 34-рэ зыныбжьым наркотикыр ыщэн гухэлъ иIэу. Зэрагъэунэфыгъэм­кIэ, бзэджашIэр тыгъуагъэу ыкIи машинэр рифыжьагъэу ыпэкIэ хьапс телъыгъ, ащ къымыгъэуцоу джыри хэбзэукъоныгъэ зэ­рихьагъ. Интернетыр къызфигъэфедэзэ, ымылъэгъугъэ цIыфым синтетикэ зыхэлъ наркотикыр чIыпIэ хэхыгъэ горэм щигъэтIылъын, нэужым пэIу­дзыгъэ шIыкIэм тетэу ар рищэн гухэлъ иIагъ.
Мыекъуапэ иурамхэм ащыщ горэм наркотикыр щигъэтIы­лъызэ къулыкъушIэхэм бзэ­джашIэр къаубытыгъ. ЗэкIэмкIи наркотик зыхэлъ щыхьэгъи 5 къыкъуахыгъ. Эксперт-криминалистхэм зэрагъэунэфыгъэмкIэ, синтетикэм хэшIыкIыгъэ наркотикэу къаIахыгъэр грамм 1,5-м ехъущтыгъ.
Урысыем хэгъэгу кIоцI Iоф­хэмкIэ иотделэу Мыекъуапэ щыIэм икъулыкъушIэхэм мы хъугъэ-шIагъэмкIэ уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ. БзэджашIэр агъэ­тIысыгъ, нэмыкI бзэджэшIагъэ­хэр зэрихьагъэмэ ауплъэкIу.
Джырэблагъэ Урысыем хэ­гъэгу кIоцI IофхэмкIэ и Минис­терствэ имежмуниципальнэ от­делэу «Кошехабльский» зыфиIорэм къэбар къыIэкIэхьагъ илъэс 41-рэ зыныбжь хъулъфыгъэу мыщ щыпсэурэм бгъэфедэ мыхъущт наркотик зыхэлъыр къыгъэкIэу.
Хъулъфыгъэр зыщыпсэурэм зэкIохэм, кIэпым ехьыщыр конди 5 фэдиз ихатэ къыщыкIэу алъэгъугъ. Джащ фэдэу, ищагу дэт хъызмэт псэуалъэр къызаплъыхьэм, марихуанэ хишIыкIын гухэлъ иIэу кIэп итэкъухьагъэр чIэлъыгъ. Наркотик зыхэлъэу къыгъэкIыгъэр зыфэдэр ауплъэ­кIунэу экспертизэм агъэхьыгъ ыкIи къулыкъушIэхэр зэгуцэ­фагъэхэм зыкъыгъэшъыпкъэ­жьыгъ. ЗэкIэмкIи хъулъфыгъэм къыIахыгъэр кIэп грамми 100 фэдиз мэхъу. Следствием къыугъоигъэ материалхэмкIэ уголовнэ Iоф къызэIуахыгъ. УФ-м и Уголовнэ кодекс къызэри­гъэнафэрэмкIэ, илъэси 3-м нэс хьапс хъулъфыгъэм тыралъхьан алъэкIыщт.
Урысыем хэгъэгу кIоцI Iоф­хэмкIэ и Министерствэ иотделэу Тэхъутэмыкъое районым щыIэм наркотикхэм хэбзэнчъэу ягъэзекIон пэуцужьыгъэнымкIэ и ГъэIорышIапIэ икъулыкъушIэхэм макъэ къарагъэIугъ илъэс 30 зыныбжь кIалэу Краснодар щы­щым тиреспубликэ ичIыпIэхэм наркотикыр ащигъэбылъызэ IуигъэкIын мурад зэриIэр.
БзэджашIэр къаубытыным фэшI къулыкъушIэхэм Iофтхьэ­бзэ гъэнэфагъэхэр зэрахьагъэх. Хъулъфыгъэм иавтомобиль къы­залъыхъум, амыгъэунэфыгъэ ве­щество зэрылъ щыхьэгъэ 40-м ехъу къырагъотагъ.
Нэужым бзэджашIэр зыдэщытыгъэ чIыпIэр зауплъэкIум, етIани щыхьэгъэ 24-рэ къагъотыгъ.
Эксперт-криминалистхэм зэ­рагъэунэфыгъэмкIэ, зэкIэмкIи наркотик зыхэлъ вещество грамм 18 фэдиз бзэджашIэм къыIахыгъ.
КъулыкъушIэхэм къаугъоигъэ къэбархэмкIэ уголовнэ Iоф къы­зэIуахыгъ. Хъулъфыгъэр агъэ­тIысыгъ, нэмыкI бзэджэшIагъэ зэрихьагъэмэ ауплъэкIу.
Наркоманиер уз хьылъ, ащ тиныбжьыкIабэ зэрекIодылIэрэр хэткIи шъэфэп. КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэр ащ щыухъумэгъэнхэм, цIыфым ипсауныгъэ зэрар езы­хыщт шIыкIэхэр щыгъэзыегъэнхэм афэшI къэралыгъо мэхьанэ иIэу мы Iофыгъом екIуалIэхэзэ, шIуагъэ къытэу ащ пэуцу­жьыгъэным фэшI мыщ епхыгъэ къулыкъухэр зэгъусэхэу, общест­вэр, ны-тыхэр къыхагъэлажьэхэзэ, гумэкIыгъом идэгъэзыжьын икъоу пылъынхэ, пэшIорыгъэшъ Iофтхьабзэхэр нахьыбэу зэхащэнхэ фае.
КIАРЭ Фатим.