УФ-м и Президентэу Владимир Путиным илъэс къэс журналистхэм адыриIэрэ зэIукIэгъумрэ линие занкIэу цIыфхэм зыкъызщыфа­гъазэрэмрэ тыгъуасэ, тыгъэгъазэм и 19-м, Гостиный дворым щызэхащэгъагъ.

Линие занкIэм къыхэлажьэмэ зышIоигъохэм апае пэшIорыгъэшъэу колл-гупчэ агъэпси цIыфхэм яупчIэхэр, яджэпса­лъэхэр къаугъоигъэх. ПстэумкIи нэбгырэ миллиони 3-м ехъу­мэ къэралыгъом ипащэ зы­къыфагъэзагъ.
АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат линие занкIэм еплъыгъ, республикэм епхыгъэу упчIэ къыфагъазэмэ джэуап ытыжьыным, Президентым пшъэрылъэу къыфишIырэр ыгъэцэкIэным фэхьазырыгъ.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер
Ары журналистэу Iофтхьабзэр зезыщэхэрэм упчIэу къызэрэзэIуахыгъэр. Нэужым къыратыгъэхэми, джэпсалъэу зыкъызэрэфагъэзагъэхэми бэ Украинэмрэ Урысыемрэ язэфыщытыкIэхэм, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием япхыгъэу ахэтыгъэр.
КъэралыгъуитIум зэгурымыIоныгъэу азыфагу илъыр мамыр шIыкIэм тетэу дэгъэзыжьыгъэ хъуным Украинэр зэрэфэмыер Президентым къыхигъэщыгъ.

— Арэущтэу щытми, зэдэгущыIэгъум фэхьазыр­хэу аIо. Тэ сыдигъокIи къэ­тэIо, зэдэгущыIэгъу адыти­Iэным, шапхъэу къэдгъэуцугъэхэр агъэцакIэхэмэ мамыр шIыкIэхэмкIэ зэпэуцужьыныр тыухынэу тыфэхьазыр, — къыкIигъэтхъыгъ Владимир Путиным.
ЗэуапIэм Iофхэр зэрэщы­лъыкIуатэхэрэм еплъыкIэу фыриIэм фэгъэхьыгъэ упчIэм джэуап къыритыжьзэ, Курскэ хэкур шъхьафит зашIыжьым ти УIэшыгъэ КIуачIэхэм стратегическэ гухэлъэу яIэхэм атетэу пыир агъэIорышIэшъунэу зэрэ­хъугъэр къыхигъэщыгъ, илъэсыр имыкIызэ джыри тидзэхэм гъэхъэгъакIэхэр зэрашIыщтхэр теубытагъэ хэлъэу къыIуагъ.
Владимир Путиным мыщ дэжьым гущыIэр ритыгъ джырэблагъэ тынхэр зэритыжьыгъэ дзэкIолIхэм ащыщэу залым чIэсым. Наран Очир-Горяевыр Къалмыкъ Республикэм щыщ, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэ, Урысыем и ЛIы­хъужъ цIэр къызфагъэшъошагъэхэм ащыщ, къалэу Северскэ шъхьафит зышIыжьыгъэхэм ахэтыгъ.

Президентым илъэIукIэ ар Iофхэм язытет зэрилъэгъурэм къытегущыIэзэ, къалэм пыир дафыжьи, зэрэлъыкIотагъэхэр къыIотагъ. Пшъэрылъэу яIэхэр зэкIэ гъэцэкIагъэ зэрэхъущтхэм къыкIигъэтхъыгъ.
«ЛIыхъужъхэм яуахът» зыфиIорэ программэу Президентыр кIэщакIо зыфэхъугъэр хэгъэгум зэрэщыпхыращырэми журналистхэр къыкIэупчIагъэх. Хэгъэгу зэошхом хэлэжьагъэу къэзыгъэзэжьыгъэхэм ащыщыбэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэм гъэхъэгъэ инхэр зэращашIы­гъэ­хэр агу къыгъэкIыжьыгъ Вла­димир Путиным.
— ТикIалэу хэушъхьа­фыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэми амалы­шIу­хэр аIэкIэлъ. Ар ыгъэфе­дэнэу, ишIэныгъэ хигъэ­хъонэу шIоигъоныгъэ зи­Iэхэм къэралыгъор Iэпы­Iэгъу афэхъун фае. Хэгъэгум инеущырэ мафэ ахэм аIэ иплъхьаным утещыныхьанэу щытэп. Мары тидзэкIолIэу къэзыгъэзэ­жьыгъэхэм ащыщыбэхэр гъэIорышIэкIо IэнатIэхэм аIутых, УФ-м и Пре­зидент и Администрацие щэлажьэх, мыдэеуи япшъэрылъхэр агъэцакIэх. Программэм ипхырыщын игугъу пшIымэ, ащ пшъэ­рылъэу иIэхэр ыгъэцакIэхэу сэлъытэ, — къыIуагъ къэралыгъом ипащэ.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьэрэ тидзэкIолIхэм ыкIи ветеранхэм IэпыIэгъу ятыгъэныр пстэумэ анахь шъхьа­Iэу зэрэщытым Прези­дентым джыри зэ къыкIигъэтхъыгъ.
— Тэри тапэкIэ ти­дзэкIолIхэмрэ ахэм яуна­гъохэмрэ IэпыIэгъоу ят­тырэр лъыдгъэкIотэщт, шъолъырыкIэхэм язэтегъэуцожьын тыхэлэжьэщт, ветеранхэм мамыр щы­IакIэм хэгъозэжьынхэм-
кIэ, программэхэу «ЛIы­хъужъхэм яуахът», «Адыге­им илIыхъужъхэр» зыфи­Iохэрэм къадыхэлъыта­гъэхэр агъэфедэшъунхэмкIэ тадеIэщт, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат мы лъэны­къом фэгъэхьыгъэу.
Экономикэм
икъэгъэлъэгъон шъхьаIэхэр
Президентым къызэриIуа­гъэмкIэ, Урысыем лъэныкъо пстэумкIи къытегъэуагъэр бэ нахь мышIэми, иэкономикэ зыпкъитыныгъэ иIэу хэхъоныгъэхэр ешIых. Илъэсэу икIырэр пштэмэ, Урысыем и ВВП зы проценткIэ нахьыбэ хъугъэ, илъэсищым проценти 9,7-рэ хэхъуагъ. ГущыIэм пае, промышленнэ къыдэгъэкIыным ащ фэдиз, мэкъумэщ продукциеу къашIырэм проценти 3,3-рэ ахэхъуагъ, квадрат метрэ миллиони 103 — 105-рэ фэдиз ашIи атIупщыгъ. IофшIапIэм Iутыным зыныбжь нэсыгъэу хэгъэгум исым ипроценти 2,2-р ары ныIэп чIыпIэ зимыIэр.
Илъэс бюджетыр лъэпкъ проектхэм, социальнэ пшъэ­рылъхэм хэзыгъэ имыIэу гъэцэкIэгъэнхэм зэрэфэIорышIэрэм хэгъэгум ипащэ къыкIи­гъэтхъыгъ.
Адыгеир пштэмэ, илъэсэу икIырэм экономикэм илъэныкъо шъхьаIэхэм хэхъоныгъэхэр ашIыгъэх.
— Федеральнэ гупчэр тиIэпыIэгъоу гъогу, энер­гетическэ ыкIи коммунальнэ инфраструктурэм зе­тэгъэушъомбгъу, псауны­гъэм икъэухъумэн, гъэсэ­ныгъэм, спортым, культурэм япсэуалъэхэр кIэу тэгъэуцух, щыIэхэр лъэ­хъаным диштэу тэгъэ­кIэжьых. Зы проект пэ­Iухьащтым къыщыдгъэ­кIагъэп, ары пакIошъ, лъэныкъуабэхэмкIэ хэдгъэ­хъуагъ, — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.
Социальнэ Iофхэр, демографиер
— Унагъом сабый къызихъухьэкIэ гъотэу иIэм къыщыкIагъэу зэхишIэнэу щытэп. Арышъ, ахэм Iэпы­Iэгъу ятыгъэныр апшъэ тшIыхэрэм ащыщэу къэ­нэжьы. Къихьащт 2026-рэ илъэсым кIэлэцIыкIу зэрыс унагъохэм апае IэпыIэ­гъукIэхэр щыIэныгъэм ­къыхэхьащтых, — мы лъэныкъохэм афэгъэхьыгъэ упчIэхэм джэуапхэр къаритыжьзэ къыIуагъ къэралыгъом ипащэ.
Президентым къызэриIуа­гъэмкIэ, сабыеу къэхъухэрэм япчъагъэ мы илъэсым процент 1,4-рэ къыщыкIагъ. НыбжьыкIэхэм сэнэхьат зэрагъэгъотыныр, ащкIэ IофшIэпIэ чIыпIэ дэгъу яIэныр, алъэ теуцонхэр, псэукIэ амал тэрэзхэр зыфа­шIыжьынхэр ыпэ зэрэрагъэ­шъырэр ащ ушъхьагъу шъхьаIэ фэхъугъэу елъытэ. Ащ фэшI унагъом, сабый уиIэным мэхьанэу, уасэу яIэр алъыгъэIэсыгъэным нахьыбэу ыуж итыгъэн фаеу ыIуагъ.
— Унашъо горэ тштэным ыпэкIэ, унагъоу сабый зэрысхэм ящыIэныгъэ ыкIи гъотэу яIэм ар ­къызэрашъхьэпэщтым е иягъэу екIыщтым ыпэрапшIэу тегупшысэн фае, — къыкIигъэтхъыгъ Владимир Путиным.
Адыгеир пштэмэ, кIэлэцIыкIу зэрыс унагъохэм афагъэнэфэгъэ федеральнэ IэпыIэгъу пстэур щыпхыращы. Ахэм шъолъыр фэгъэкIотэнхэмрэ ахъщэ тынхэмрэ ахэтыжьых. Ащ ишIуагъэ­кIэ сабыибэ зиIэ унагъоу рес­публикэм исым ипчъагъэ хэхъо зэпыт. Непэ ахэр мини 9,4-м нэсы.
«Унэгъо ипотекэм» фэгъэхьыгъэ программэм епхыгъэ упчIэхэри Президентым бэу къыIукIагъэх. Нахьыбэу зыфэгъэхьыгъэхэр унакIэу ашIыгъэ­хэм ямызакъоу, нахьыпэкIэ агъэуцугъэу зыщыпсэухэрэм унэхэр ащащэфынхэу ащ къыщыдэлъытэгъэныр ары. Сыда пIомэ, зэкIэ къалэхэм псэу­пIакIэхэр ащашIыхэрэп.
Владимир Путиным къызэриIуагъэмкIэ, мы программэм хэлажьэхэрэм «вторичнэ» псэу­пIэхэр къащащэфынхэ алъэ­кIынэу Урысыем икъэлэ 80-м ехъу спискэм хагъэхьагъ.
Псауныгъэм икъэухъумэн
ФэгъэкIотэнхэр зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр игъом аIэкIэгъэхьэгъэнхэм, къэралыгъо уц щапIэхэр зэрэзэфашIыжьыхэрэм япхыгъэ упчIэхэри Президентым къыратыгъэх.
— Мыщ фэдэ Iофыгъохэм арихьылIагъэхэу мызыгъэгум зыкъытфэзгъэзагъэр бэ. ФэгъэкIотэнхэр зиIэхэм Iэзэгъу уцхэр аIэкIэгъэхьэ­гъэнхэм пэIухьан фэе фе­деральнэ ахъщэр шъо­лъырхэм игъом ыкIи икъоу афэкIуагъ. ЧIыпIэхэм яIоф­шIэн нахь агъэпсынкIэн фае. Къэралыгъо уц щапIэхэр зэрэзэфашIы­жьы­хэрэм ылъэныкъокIэ… Сыд хъугъэми, цIыфхэм Iэзэгъу уцхэр къызIэкIэгъэхьэгъошIу афэхъун фае. Унэе щапIэхэми фэгъэкIотэнхэр зиIэхэм апае Iэзэгъу уцхэр осэ гъэнэфагъэу щыIэмкIэ IуагъэкIынхэм анаIэ тырадзэн фае. ЕтIанэ, мыщ фэдэ Iэзэгъу уцхэр фельдшер-мамыку пунктхэми цIыфхэм аIэ­кIагъахьэхэмэ хъущт, — ­къыIуагъ Президентым.
НэмыкI Iофхэр
Владимир Путиным цIыфхэр зезыщэрэ транспортым фэ­гъэхьыгъэ упчIэм джэуап къыритыжьзэ къызэриIуагъэмкIэ, шъолъырхэм мыщкIэ щыкIагъэу яIэхэр дагъэзыжьынхэм фэшI IэпыIэгъоу аратырэр къэкIорэ илъэсыми лъагъэкIотэщт.
ЦIыфхэр тхылъхэм макIэу зэряджэхэрэм хэпшIыхьэмэ хъущтым, интернет зэпхыны­гъэм, хъор-шэрыгъэ зэрахьэзэ цIыфхэр зэрагъапцIэхэрэм, нэ­мыкI лъэныкъуабэхэм афэгъэ­хьыгъэ упчIэхэри къыратыгъэх.
Субъектэу къыздэкIыгъэхэм яIофыгъохэм ащыщхэр, ышъхьэкIэ зыгъэгумэкIыхэрэр Владимир Путиным къылъызгъэIэсыгъэхэри къахэкIыгъэх. IэкIыб политическэ зэфыщытыкIэхэми мымакIэу къакIэупчIагъэх.

Ежь Президентым ышъхьэ фэгъэхьыгъэ упчIэхэри къы­ратыгъэх. ГущыIэм пае, пчэдыжьым иIофшIэн зыщыри­гъэжьэрэ уахътэм, пчыхьэм зыщиухырэм, иавтомашинэ къэралыгъо номерэу пылъхэр зыфэдэхэм, ежь рулым кIэрысэу, зыми къымышIэу Москва иурамхэр къызэриплъыхьэхэрэр шъыпкъэмэ къеупчIыгъэх. ЗэкIэми джэуапхэр къариты­жьыгъэх.
ЫшъхьэкIэ гъэхъагъэу иIэхэм къакIэупчIагъэх.
— Хэгъэгум гъэхъагъэу иIэхэм къахэчыгъэнхэу щытэп сэ сигъэхъагъэхэр. Ахэр зых, — къыIуагъ Владимир Путиным.
ИлъэсыкIэ мэфэкIэу къэблагъэрэм, Рождеством апае хэгъэгум исхэм къафэгушIуагъ, сабый зиIэхэм ахэм нахьыбэу уахътэ атырагъэкIодэнэу къэлъэIуагъ.
Пресс-конференциемрэ линие занкIэмрэ сыхьати 4-рэ ныкъорэ кIуагъэ, УФ-м и Президент упчIэ миллиони 3-м ехъу къыфагъэзагъ.
— Президентым кIэщакIо зыфэхъугъэу къыхи­гъэщыгъэхэр, пшъэрылъэу къышIыгъэхэр дгъэцэкIэн-
хэу дгъэнэфагъэх, охътэ кIэкIым шъолъырым зэкIэри щызэшIохыгъэ хъущтых. Адыгеим щыпсэоу Владимир Путиным зыфэзгъэ­загъэхэм гумэкIыгъоу къаIэтыгъэхэм ядэгъэзыжьыни Iоф дэтшIэщт, — къызэфихьысыжьыгъ респуб­ликэм и ЛIышъхьэ.

Журналистэу пресс-конференцием хэлэжьагъэхэм ащыщых Адыгеим икIыгъэхэу Ацумыжъ Адам, ГъукIэлI Сусанэ (къэралыгъо телерадиокомпаниеу «Адыгеир»), Хьабэхъу Иринэ (республикэ гъэзетэу «Адыгэ макъэр»), Светлана Абакумовар (Мыекъопэ телевидениер), Александра Минаковар (гъэзетэу «Маякыр»), Мария Куренинар (гъэзетэу «Майкопские новости»).
ХЪУТ Нэфсэт.