«Яхъяр дахэу, чэфэу, гум къинэжьэу»
Граждан Iофхэм язытет тхыгъэнымкIэ отделэу Мыекъуапэ щыIэм мэфэкIым ипэгъокIэу теблэгъагъ. Мыщ ипащэу Къэзэнэ Сусаннэ гущыIэгъу тыфэхъугъ. Мыгъэ илъэс 15 хъугъэ ащ Iоф зыщишIэрэр.
ТигущыIэгъу ошIэ-дэмышIэу ЗАГС-м икъэлэ отдел Iухьанэу хъугъэ. Мыщ ихъарзынэщ Iут IофышIэр IукIыжьыгъэу цIыф зэрящыкIагъэр зызэхехым, къэкIуагъ. IэнэтIэ зэфэшъхьафхэр зэблихъугъэх, 2018-рэ илъэсым пащэу агъэнэфагъ. Арышъ, IофшIакIэм дэгъоу щыгъуаз, апэ къиныгъохэм ахэтыгъэми, джы къыфэпсынкIэ хъугъэ. ИIофшIэн ыгу зэрэрихьырэр, цIыфхэм Iоф адишIэныр зэрикIасэр къыхигъэщыгъ.
ЗАГС гущыIэр зызэхэтхыкIэ, джэгур, къэзэрэщэхэрэр, унэгъошIэныр зэу шъхьэм къехьэх. Ежь отделым ипащи ныбжьыкIэхэр зэгуитхэнхэр нахь ыгу рехьы. Ахэм ягушIуагъо адигощыныр, янасып зэхэлъ хъунымкIэ ишIуагъэ къызэрэкIорэм рэгушхо ыкIи къэзэрэщэрэ пэпчъ унэгъо зэгурыIожьэу, щыIэныгъэ кIыхьэ къызэдакIумэ шIоигъу.
— Залым зэгостхэнхэу сызычIахьэкIэ, къиныгъо пстэури сщэгъупшэ. Мыщ чIэт цIыфхэр нэгушIохэу хъярым къызэрекIолIагъэхэр къыбгурэIо, ахэм ащыщ охъу. Ащ тетэу яхъяр дахэу, чэфэу, гум къинэжьынэу зэрэзесщэщтым сыпылъ, — еIо Сусаннэ.
КъэIогъэн фае, Къэзэнэ Сусаннэ бзитIукIэ Iофтхьабзэр зэрэзэрищэшъурэр. Ежь нэмыкIэу джыри нэбгырищмэ ар бзитIукIэ рагъэкIокIы. Шъхьадж ежь тхыгъэ гъэнэфагъэ иI, зым шIулъэгъум, адрэм унагъом, хъярым анаIэ атырагъэтызэ япсалъэ агъэпсы. ЗАГС-м иотделэу Мыекъуапэ щыIэм ипащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, мы аужырэ илъэсхэм къэзэрэщэрэ ныбжьыкIэхэм янахьыбэм зэрэзэгуатхэрэм къешIэкIыгъэ Iофтхьабзэр адыгабзэкIэ афырагъэкIокIыным нахь къыкIэлъэIухэ хъугъэ. Илъэси 7 — 10-кIэ узэкIэIэбэжьмэ, ащ фэдэу зырыз къыхафэщтыгъэр.
Илъэс 15-м къыкIоцI Сусаннэ ыгу къинэжьыгъэ хъугъэ-шIэгъэ гъэшIэгъонэу къыIотэн ылъэкIыщтыр бэ.
— Адыгэ зэшъхьэгъуситIуми лъэпкъ шъуашэр ащыгъэу къызекIуалIэхэкIэ, къахэлыдыкIых ыкIи гур къыдащае. Ащ фэдэхэри джы нахьыбэу къытфакIохэ хъугъэ. НэмыкI лъэпкъхэм ягугъу къэсшIын. Ростов-на- Дону щыщхэу, мыщ щыпсэухэрэ дзэкъулыкъушIэ зэшъхьэгъусэхэу зэгостхагъэхэр сыгу къинагъэх. Яныбджэгъухэр нэмыкI чIыпIэхэм къарыкIыхи къызэрэкIуагъэхэм къыхэкIэу зыщызэгуатхэнэу зыфаехэм уахътэ щымыIэжьэу тефагъ. Ау лъэшэу къызэрэсэлъэIухэрэм фэшI сишхэгъу блэзгъэкIи, а сыхьатныкъор атезгъэкIодагъ. КIалэм шъошэ фыжьэу щыгъым дзэ тэмэтелъхэр тедагъэхэу, бзылъфыгъэри дэхэ дэдэу фэпагъэу къекIолIагъэх. ШIулъэгъу дахэу, къабзэу агу зэфилъым укъагъэфабэщтыгъ, — игукъэкIыжьхэмкIэ къыддэгощагъ Къэзэнэ Сусаннэ.
Ау, а пшъэрылъ закъор арэп ЗАГС-м ыгъэцакIэрэр. Мыщ Iоф щыпшIэныр мэфэкI зэпытэу бэхэм къащэхъу. Ау ар зэрэщытыр нэмыкI шъыпкъ, IофшIэным екIолIэкIэ гъэнэфагъэ, пшъэдэкIыжь ин, ащ дакIоу хэбзэгъэуцугъэм хэшIыкI афыуиIэн, гулъытэ чан пхэлъын фае. ГушIоу къыIухьэрэм дэгушIох, къин хэфагъэу къяуалIэхэрэм яушъыих. Мы пшъэрылъхэр зэкIэ щытхъу хэлъэу Сусаннэ егъэцакIэ, иIофшIэн гухахъо хегъуатэ.
Iэшъынэ Сусан.