Республикэм ихэхъоныгъэ фэлажьэх
Адыгеим и ЛIышъхьэ и Координационнэ гупчэ щыкIогъэ зэфэхьысыжь зэхэсыгъор зыфэгъэхьыгъагъэр 2025-рэ илъэсым ныбжьыкIэ политикэр шъолъырым пхырыщыгъэ зэрэщыхъугъэр ары. А Iофтхьабзэм хэлэжьагъ республикэм ипащэу КъумпIыл Мурат.
КIэуххэм язэфэхьысыжьын фэгъэхьыгъэ зэхэсыгъом щыIагъэх АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу Цэй Эдуард, министрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловыр, АР-м и ЛIышъхьэрэ иминистрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэу Владимир Свеженец, Адыгеим иофициальнэ лIыкIоу УФ-м и Президент дэжь щыIэ Мыгу Бислъан, программэу «Уахътэм и ЛIыхъужъхэр» зыфиIорэм хэлажьэу Сергей Ковалевыр, Адыгеим иминистрэхэм я Кабинет хэтхэр, Къэралыгъо Советым — Хасэм идепутатхэр, муниципалитетхэм япащэхэр, ныбжьыкIэ IофхэмкIэ район ыкIи къэлэ отделхэм яIэшъхьэтетхэр, апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотырэ организациехэм ялIыкIохэр, гупчэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэм, ныбжьыкIэхэм я Урысые Союз ишъолъыр организацие, Апэрэхэм я Движение ишъолъыр къутамэ ахэтхэр, волонтерхэр, юнармейцэхэр.
Iофтхьабзэр зырагъажьэм зэIукIэгъум хэлажьэхэрэм къафагъэлъэгъогъэ роликыр зыфэгъэхьыгъагъэр республикэм ныбжьыкIэ политикэр щыпхырыщыгъэнымкIэ лъэныкъо шъхьаIэхэу къыдалъытэхэрэмрэ гъэхъагъэхэу ашIыхэрэмрэ ары.

Адыгеим и ЛIышъхьэ къэзэрэугъоигъэхэм закъыфигъазэзэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, республикэм иныбжьыкIэхэр Адыгеим ищыIэныгъэ гъэхъагъэ хэлъэу хэлажьэх: хэбзэ къулыкъухэм къырахьыжьэрэ, гъэсэныгъэ ыкIи патриот Iофтхьабзэхэм яIахь ахашIыхьэ, ежьхэм япроектхэри пхыращых.
«Анахьэу хэзгъэунэфыкIынэу сызыфаер Хэгъэгум иухъумакIо и Илъэсрэ ТекIоныгъэм ия 80-рэ илъэс ихэгъэунэфыкIынрэ япхыгъэу ныбжьыкIэхэм Iофышхо зэрэзэшIуахырэр, хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм ыкIи ахэм яунагъохэм, ветеранхэм IэпыIэгъу зэраратырэр ары. Ащ фэдэ гуетыныгъэ ин зыхэлъ IофшIэныр тэркIэ кIэгъэкъонышхоу мэхъу», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
НыбжьыкIэхэр общественнэ Iофхэм зэрахэщагъэхэм къытегущыIэзэ республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ ныбжьыкIэ движениехэм ахэтхэм япчъагъэ хэпшIыкIэу нахьыбэ зэрэхъурэр. Адыгеим иволонтер организациехэм нэбгырэ мин 56-м ехъу ахэт, анахьыбэр ныбжьыкIэх. Ащ нэмыкIэу ныбжьыкIэ организациехэм яактив нэбгырэ мини 5,1-рэ мэхъу.
КъыткIэхъухьэрэ лIэужхэм яхэгъэгу фэшъыпкъэхэу пIугъэнхэмкIэ, щыIэкIэ-псэукIэ тэрэзым рыгъозэнхэмкIэ, зэщыхъокIо кIуачIэхэм ахэр ащыухъумэгъэнхэмкIэ Iофэу агъэцакIэрэм мэхьанэшхо зэриIэр КъумпIыл Мурат къыхигъэщыгъ. НыбжьыкIэ политикэм гомыIу нэшанэхэр къыхэмыфэнхэмкIэ, спортым, нэмыкI лъэныкъохэм нахь чанэу ахэр ахэлэжьэнхэмкIэ зэкIэми зэдегъэштэныгъэ ахэлъэу Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр зэшIуахын фае.
НыбжьыкIэхэм Iэрыфэгъу инфраструктурэ яIэным хэбзэ къулыкъухэм анаIэ зэрэтырагъэтырэр ащ къыхигъэщыгъ. Къалэу Мыекъуапэ щызэтырагъэпсыхьажьыгъэ псэуалъэм «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэ гупчэм Iоф щешIэ. Шэуджэн ыкIи Теуцожь районхэм ащ фэдэ ныбжьыкIэ гупчэхэр 2026-рэ илъэсым ащызэхащэнхэу рахъухьагъ, 2030-рэ илъэсым нэс республикэм икъэлэ ыкIи ирайон пстэуми ащ фэдэхэр къадэтэджэщтых.
Республикэм и ЛIышъхьэ къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэ политикэм нахь зиушъомбгъунымкIэ, хэхъоныгъэ ышIынымкIэ мылъкоу къыфатIупщырэми хэпшIыкIэу хэхъо. Мы илъэсым сомэ миллиони 170-рэ а гухэлъхэм апае бюджетым къыхагъэкIыгъ, илъэсэу къихьащтым сомэ миллиони 190-рэ фэдиз агъэфедэщт.
Лъэпкъ проектыкIэхэу «НыбжьыкIэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ», «IофышIэхэр» зыфиIохэрэр пхырыщыгъэнхэм шъолъыр ныбжьыкIэ политикэм епхыгъэ Iофтхьабзэу кIэщакIо зыфэхъухэрэр адиштэнхэ фае. Муниципальнэ ныбжьыкIэ гупчэхэр, чIыпIэ гъэнэфагъэхэр зэхэщэгъэнхэм, пIуныгъэ IофшIэным чанэу ахэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мэхьанэшхо яI. Тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэн, чъыгхэр, куандэхэр гъэтIысхьэгъэнхэм, къэбзэныгъэм имазэхэр псэупIэ пстэуми ащызэхэщэгъэнхэм мэхьанэшхо зэряIэм къыпкъырыкIынхэ фае.
«Тэ зэкIэми гухэлъэу тиIэр зы: ныбжьыкIэхэр нахьыбэу общественнэ щыIакIэм хэщэгъэнхэр, ахэм акIуачIэ, амалэу яIэхэр республикэм ихэхъоныгъэ фэгъэIорышIэгъэнхэр ары», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.
НыбжьыкIэхэм адыриIэрэ зэIукIэгъухэм анахьэу зигугъу щашIыхэрэр тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ Iофтхьабзэхэр зехьэгъэнхэр, муниципалитетхэм чъыгхэмрэ къэгъагъэхэмрэ нахьыбэу ащыгъэтIысхьэгъэнхэр ары. Адыгеим и ЛIышъхьэ игъо къафилъэгъугъ мы илъэсым республикэм чъыг мини 10 щагъэтIысхьанэу: нахьыбэмкIэ остыгъэе чъыг лъэпкъхэмрэ тхьапэхэр зыпытхэмрэ. Республикэм ипащэ къызэриIуагъэмкIэ, а Iофтхьабзэр ренэу анаIэ зытырагъэтын фаехэм ащыщ. Адыгеим ичIыопс бай къэухъумэгъэным, паркхэр, скверхэр нахьыбэ шIыгъэнхэм зэкIэ цIыфхэр къыхэгъэлэжьэгъэнхэм мэхьанэшхо зэриIэр КъумпIыл Мурат къыкIигъэтхъыгъ, ныбжьыкIэхэри тыкъэзыуцухьэрэ дунаим икъэухъумэнкIэ проектхэм чанэу ахэлэжьэнхэ фае.
2025-рэ илъэсым ныбжьыкIэ политикэр пхырыщыгъэ зэрэхъугъэм изэфэхьысыжьхэм ыкIи 2026-рэ илъэсымкIэ гухэлъхэу ашIыгъэхэм афэгъэхьыгъэу къэгущыIагъ АР-м ныбжьыкIэ IофхэмкIэ и Комитет итхьаматэу Максим Галушкиныр.
Ащ къызэриIуагъэмкIэ, илъэс 14-м къыщегъэжьагъэу 35-м нэс зыныбжь нэбгырэ мини 135-м ехъу республикэм щэпсэу. 2024-рэ илъэсым ныбжьыкIэ политикэр пхырыщыгъэ зэрэхъугъэмкIэ мониторингэу щыIагъэм изэфэхьысыжьхэм нафэ къызэрашIыгъэмкIэ, Урысые Федерацием ишъолъырхэм азыфагу щиIыгъыгъэ я 26-рэ чIыпIэм къикIи я 12-м Адыгеир нэсыгъ. Проектхэу «Тызэгъус» ыкIи «Урысыер — амалхэм яхэгъэгу» зыфиIохэрэм республикэр ахэлажьэ. Ахэр лъэпкъ проектэу «НыбжьыкIэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ» зыфиIорэм изы Iахьых.
Илъэсэу икIыгъэм ныбжьыкIэ мин 70-м ехъу зыхэлэжьэгъэ Iофтхьэбзэ миным ехъу зэхащэгъагъ. ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием иветеранхэм я Ассоциацие гъусэныгъэ пытэ дыряI, Урысые проектэу «Диалоги с Героями», джащ фэдэу проектэу «ТекIоныгъэр къыдэзыхыгъэхэм къакIэхъухьагъэхэр» зыфиIохэрэр щыIэныгъэм гъэцэкIагъэ щэхъух, фэхыгъэхэм ямыжъосынхэр зыдэщыт чIыпIэхэр агъэкъабзэх. Терроризмэр, экстремизмэр, наркоманиер, социальнэ зэмызэгъын, зэщыхъон нэшанэхэр къахэмыфэнхэм пае ныбжьыкIэхэм Iофтхьэбзи 100-м ехъу адызэхащагъ.
Гъэсэныгъэм, спортым, зекIоным, культурэм, волонтер ыкIи гъэсэныгъэм япхыгъэ Iофтхьабзэхэу комитетымрэ ныбжьыкIэ гупчэмрэ хэбзэ къулыкъухэм ягъусэхэу зэдызэхащэхэрэм хэушъхьафыкIыгъэу ягугъу къашIыгъ.
Зэхэсыгъом илъэхъан Iофэу ашIагъэм фэгъэхьыгъэ псалъэхэр къашIыгъэх ныбжьыкIэхэм я Урысые Союз и Адыгэ шъолъыр организацие итхьаматэу Хьабый Айтэч, Апэрэхэм я Движение ишъолъыр къутамэ итхьаматэу Ованес Шекерьянц.
Iофтхьабзэм икIэухым шIухьафтынхэр афагъэшъошагъэх. Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэм ия 79-рэ илъэс фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэхэм язэхэщэн чанэу зэрэхэлэжьагъэм пае Урысыем и Президент и Рэзэныгъэ тхылъ фагъэшъошагъ Снежана Беляковам — «Волонтеры Победы» зыфиIорэм ишъолъыр къутамэ чанэу хэлажьэрэм. Сэнаущыгъэ зыхэлъ ныбжьыкIэхэм я Слетэу «Фыщт» зыфиIорэм изэхэщэн IэпэIэсэныгъэ ин хэлъэу зэрэхэлэжьагъэм пае Адыгеим и ЛIышъхьэ и Рэзэныгъэ тхылъ фагъэшъошагъ Красногвардейскэ районым иадминистрацие ныбжьыкIэ политикэмкIэ ыкIи спортымкIэ иотдел ипащэу Аббасэ Мурат. IофшIэным гъэхъагъэу щишIыгъэхэм апае АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ирэзэныгъэ тхылъ афагъэшъошагъ Урысые движениеу «Волонтеры-медики» зыфиIорэм ишъолъыр зэхэщакIоу Оркъыжъэкъо Ислъам, Мыекъопэ къэлэ администрацием ныбжьыкIэ политикэмкIэ иотдел ипащэу Егор Сергеевым ыкIи гупчэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэм ипащэ игуадзэу Елизавета Мухамадиевам.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу
къытырэ къэбархэмкIэ Тхьаркъохъо Сафыет.