Я II-рэ шъолъыр зэнэкъокъоу «Губзыгъэхэр» зыфиIорэр мы мафэхэм Лъэпкъ музеим щыкIуагъ. Адыгеим иныбжьыкIэ купий Iофтхьабзэм хэлэжьагъ.

Губзыгъэ ныбжьыкIэ купхэр яакъылкIэ зэнэкъокъум щызэпеуагъэх. Адыгабзэм, литературэм, тарихъым, хабзэм, культурэм хэшIыкIэу афыряIэр яшIэныгъэкIэ къагъэлъэгъоныр япшъэрылъыгъ. Лъэпкъым ищыIэкIэ-псэукIэ зыфэдагъэр, шэн-хабзэу зэрихьэхэрэр, икультурэ, ицIыф цIэрыIохэр нахь куоу ашIэнхэмкIэ мыщ фэдэ зэнэкъокъухэм мэхьанэшхо яI.
Iушхэм анахь Iушхэр осэшI купым къыхигъэщыгъэх. Зэнэкъокъум иапэрэ едзыгъо анахь губзыгъэ купхэр къыщынэфагъэх: Шэуджэн районым икупэу «Гугъэ», Кощхьэблэ районым и «ЖъогъошIэтхэр», Теуцожь районымкIэ — «Гъобэкъуае инэфылъэхэр».
АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ ыкIи культурэмкIэ иминистерствэхэр, гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ респуб­ликэ институтыр ыкIи АР-м и Лъэпкъ музей зэнэкъокъур зэхащагъ. ШIушIэ фондэу «Гухэлъ» зыфиIорэр Iофтхьабзэм кIэщакIо фэхъугъ. АР-м изаслуженнэ журналистэу ТIэшъу Светланэрэ филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Нэгъэ­рэкъо Казбекрэ Iофтхьабзэр зэращагъ.
— Зэнэкъокъоу «Губзыгъэхэр» мыгъэ ятIонэрэу зэхэтщагъ. Тилъэпкъ ибаиныгъэ къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм ядгъэшIэныр типшъэрылъ шъхьаI. Адыгабзэм фэгъэхьыгъэ упчIэхэр Iофтхьабзэм щызэхэтфыгъэх. НыбжьыкIэхэм яшIэныгъэ имызакъоу, ягулъытэрэ ясэнаущыгъэрэ зынэсырэм уасэ фэтшIыгъ. Къы­хэзгъэщы сшIоигъу, ти ЛIышъхьэу Къум­пIыл Мурат иунашъокIэ тиинститут Проектнэ офис къыщызэIухыгъэ хъугъэ. Проектнэ офисыр адыгабзэм икъэухъу­мэнрэ изэгъэшIэнрэ куоу адэлажьэ. Институтым ипащэу, философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу ЛIыIужъу Адам Iоф­тхьабзэм изэхэщэн иIахьышIу хишIы­хьагъ, — къыIуагъ пащэм игуадзэу Биданэкъо Марзиет.
— ШIушIэ фондэу «Гухэлъыр» мы зэнэкъокъум кIэщакIо фэхъугъ. Фондым ипащэу Къуижъ Юрэ адыгэм идунай фэгумэкIырэ цIыф. Зэнэкъокъур шъошэ лъагэм илъэу зэхэщагъэ хъугъэ. Гурыт еджапIэм щызэрагъэшIэрэ программэм шъхьадэкIэу упчIэхэр гъэпсыгъэх. КIэлэегъаджэхэм «тхьашъуегъэпсэу» ясIо сшIоигъу еджакIохэр къызэрагъэхьазэрыгъэхэмкIэ, — къыIуагъ АР-м шIэныгъэм­рэ гъэсэныгъэмрэкIэ и Министерствэ иIофышIэ шъхьаIэу Мамый Мариет.
Ухьазырыныгъэу яIэр къагъэлъэгъо­нэу кIэлэеджэкIо 40 фэдиз Iофтхьабзэм хэлэжьагъ. Ахэр я 8 — 11-рэ классхэм ащеджэх. Куп пэпчъ цIэ шъхьаф иIагъ: «Нэфын», «Нартхэр», «Гугъэ», «Жъогъо­шIэтхэр», «Гъобэкъуае инэфылъэхэр», «Дэхэбын» «Щэбзащ», «Адыгапсэ».
— Апэрэ шъолъыр зэнэкъокъум апэрэ чIыпIэр къыщитхыгъагъ, мыгъи тишIэныгъэхэр къэдгъэшъыпкъэжьыгъэх. «Гугъэ» цIэр тикуп зыфэтэусым мэхьэнэ куу хэтлъхьагъ — неущырэ мафэр зэлъытыгъэщт ныбжьыкIэхэм лъэпкъым идышъэ кIэн къаухъумэнэу, лъагъэкIо­тэнэу. Тэгугъэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер уцужьынэу, дунаим мамыр телъынэу, адыгабзэр мыкIодыжьынэу. Тыгугъэзэ зэнэкъокъум тыхэлэжьагъ ыкIи гугъэIэнэкIы тыхъугъэп. Купым хэлэжьэрэ еджакIохэр Iуш цIыкIух, ежь-ежьырэу гъэмафэм къыщегъэжьагъэу мы зэнэкъокъум зыфагъэхьазы­рыгъ. Къэбыхьаблэ дэт тхылъеджапIэм иIофышIэу Ламыкъо Нуриет къафигъотыгъэ литературэ бэ дэдэ аджыгъ. Хьатыгъу­жъыкъое гурыт еджапIэм икIэ­лэегъаджэу Хьаткъо Сусанэ къадэлэ­жьагъ. Мы про­ектыр зигукъэкIхэм лъэшэу тафэраз, — къыIуагъ Хьатыгъужъы­къое гурыт еджапIэм икIэлэегъаджэу ХьакIэмыз Фатимэ.
Зэнэкъокъум изэфэхьысыжькIэ анахь дэгъоу зыкъэзыгъэлъэгъуагъэр Шэуджэн районым къикIыгъэ купэу «Гугъэр» ары. Щытхъу тхылъхэмрэ сомэ мини 100-рэ ащ хэтхэм афагъэшъошагъ, ятIонэрэ хъугъэ Кощхьэблэ районым къикIыгъэ купэу «ЖъогъошIэтхэр». Ахэм щытхъу тхылъхэр ыкIи сомэ мин 50 аратыгъ. Ящэнэрэ чIыпIэр къыдэзыхыгъэ «Гъо­бэкъуае инэфылъэхэм» щытхъу тхылъхэр ыкIи сомэ мин 25-рэ къалэжьыгъ.
Лъэпшъыкъо
Фатим.