Гъобэкъуае фэгъэхьыгъэу тхылъыкI

Гъобэкъуае щыщэу, биологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Iэшъынэ Юныс икъоджэ гупсэ фэгъэхьыгъэ IофшIагъэу иIэхэм джыри зы къахэхъуагъ. «Габукай в потоке времени» зыфиIорэ тхылъыкIэр къыдигъэкIыгъ.
НэкIубгъо 600-м къехъурэ тедзэгъушхор Гъобэкъуае итIысыгъо къыщегъэжьагъэу инепэрэ мафэ къынэсыжьэу къызэлъеубыты. Илъэс пчъагъэхэм лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ чылэм щыхъугъэ зэхъокIыныгъэхэр къыщытыгъэх. Гъэсэныгъэм, псауныгъэм, культурэм, спортым ащылэжьагъэхэр, колхозым Iоф щызышIагъэхэр, лэжьэкIошхоу дэсыгъэхэр, къуаджэр Хэгъэгу зэошхом илъэхъан — мыхэр ыкIи нэмыкIыбэхэр игъэкIотыгъэу къыщытхыхьагъэх. Хъарзынэщхэм къахэхыгъэ тхыгъэхэр, унэе ыкIи къэралыгъо ухъумапIэхэм ачIэлъ тхьапэхэр тхылъым ылъапсэх. КIэкIэу къэпIон хъумэ, зы чылэ икъэбар зэрэщытэу зыщызэхэугъоегъэ шIэныгъэ IофшIэгъэшхоу ар хъугъэ.
УдыкIэко Адам — Теуцожь район администрацием ипащ:
— Iэшъынэ Юныс итхылъ ишIуагъэкIэ къуаджэм ицIыфхэм яшIэжь джыри илъэсыбэрэ уахътэм хэкIокIэжьыщтэп. ЛIэужыкIэхэр пIугъэнхэмкIэ, ягушъхьэбаиныгъэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ осэшхо иIэу щыт. Ащ дэлэжьэгъэ Юныс «тхьауегъэпсэу» есIо сшIоигъу мыпшъыжьэу тхылъым иугъоин зэрэдэлэжьагъэмкIэ. Джащ фэдэу къоджэдэсхэм рэзэныгъэ гущыIэхэр афэзгъазэхэ сшIоигъу: ветеранхэм, непэ чылэр нахьышIу шIыгъэным дэлажьэхэрэм. Ахэм якъарыукIэ къуаджэм хахъо ышIыгъ, зиужьыгъ.
ПчыхьалIыкъо Аюб – Теуцожь районым инароднэ депутатхэм я Совет итхьамат:
— Тирайон, тикъуаджэхэм афэгъэхьыгъэ тхыгъэу ыпэкIэ гъэзетхэм къащыхаутыгъэхэр иныщтыгъэхэп. ЛэжьэкIо пэрытхэм, Хэгъэгу зэошхом иветеранхэм, культурнэ, общественнэ, экономическэ щыIэныгъэм афэгъэхьыгъагъэх. Ахэм яшIуагъэкIэ, тирайон ицIыф цIэрыIохэм къадэхъугъэхэр къыднэсыжьыгъэх. Ау Iэшъынэ Юныс итхылъэу «Габукай в потоке времени» зыфиIорэм Гъобэкъуае итарихъ инэкIубгъуакIэхэр къытфызэIуехых. Чылэми, республикэми хахъо ашIыным зиIахьышIу хэзылъхьэгъэ цIыфхэм ацIэхэмрэ ящыIэныгъэрэ нэIуасэ тафешIы.
Тхылъым игъэхьазырын Iэшъынэ Юныс илъэситфырэ дэлэжьагъ. Мыщ Iоф дишIэ зэхъум ыугъоигъэ къэбархэм ащыщхэр дэхьагъэх ыпэкIэ къыхиутыгъэ нахь тхылъ цIыкIоу «Гъобэкъуай — Теуцожьхьабл» зыфиIорэм. Мызыгъэгурэр ащ икIэлъыкIо фэд, ау нахь убгъугъэу, игъэкIотыгъэу.
— Сэ сызыфэягъэр тауж къикIырэ лIэужхэм тикъуаджэ итарихъ ашIэныр, лъэпкъым уасэ ратэу, агъэлъапIэу псэунхэр ары. НыбжьыкIэ горэ чылэм икъэбар зэригъэшIэнэу, ыушэтынэу ыуж ихьэмэ, егъэжьэпIэшIу тхылъыр фэхъун ылъэкIыщт. Сэ сытхакIоп ыкIи сытарихълэжьэп, ау ащ сыдэлажьэ зэхъум пшъэрылъэу зыфэзгъэуцужьыгъагъэр сичылэ, лъэхъан зэфэшъхьафхэм ащ дэсыгъэхэм афэгъэхьыгъэ тарихъ тхыгъэу щыIэхэр зэфэсхьысынхэр, непэ къуаджэм ишэн-хабзэхэр лъызыгъэкIуатэу псэухэрэм якъэбар еджэщтым ыпашъхьэ къислъхьанэу ары, — еIо авторым.
Iэшъынэ Юныс биологие шIэныгъэхэмкIэ доктор, ШIэныгъэхэмкIэ Дунэе Адыгэ академием, естественнэ шIэныгъэхэмкIэ дунэе мэхьанэ зиIэ европейскэ академием ахэт. ШIэныгъэхэмкIэ Урысые академием иакадемикэу Шэуджэн Асхьадрэ профессорэу Л.О. Карпачевскэмрэ якIэлэеджакIу. 1962-рэ илъэсым щылэ мазэм и 8-м къуаджэу Теуцожьхьаблэ (непэ Гъобэкъуае) къыщыхъугъ. Пшызэ мэкъумэщ институтыр 1990-рэ илъэсым къыухыгъ. ШIэныгъэм ылъэныкъокIэ зыдэлажьэрэр – чIыгум изэгъэшIэн, инженернэ геологиер, чIыгулэжьыныр, чIыопсым изытет, экономикэр ыкIи социологиер. ШIэныгъэ IофшIэгъэ 350-м ехъу къыхиутыгъ.
Анцокъо Ирин.
Сурэтхэр авторым иех.