Къупшъхьэ зэрытыпIэхэр зэщымыкъонхэм фэшI
Арэущтэу мыхъуным пае цIыфым ыгъэфедэн фэе гъомылапхъэхэу Роспотребнадзорым эпидемиологиемкIэ и Гупчэ инаучнэ-ушэтыпIэ институт иэкспертэу Юлия Зотовам «Урысые гъэзетым» зигугъу къыщишIыхэрэм шъуащыдгъэгъуазэмэ, ишIуагъэ къышъокIынэу къытшIошIы.
Экспертым зэрилъытэрэмкIэ, къупшъхьэ зэрытыпIэхэм тэрэзэу «Iоф ашIэным», ахэр ухъумэгъэнхэм апае пстэуми апэу ищыкIагъэр, ахэм ренэу агъотын фаер глюкозаминрэ хондроитинрэ. Джащ фэдэу ахэм алъэныкъокIэ гумэкIыгъо щымыIэнымкIэ пкъышъолым IэпыIэгъушIу фэхъух витаминэу Д-р, кальциир, железэр, селеныр.
Гъомылапхъэу къупшъхьэ зэрытыпIэхэм ящыкIагъэхэм ащыщхэр бэмэ амышхэу къыхэкIы, пщэрыщэ хъунхэм тещыныхьэхэу. Ау, специалистым къызэрэхигъэщырэмкIэ, пцэжъые ыкIи былымыл пщэрхэр, кIэнкIэр щыбгъэзыехэ хъущтэп, ахэр ящыкIагъэх къупшъхьэ зэрытыпIэхэм.
Анахь «псэолъэшI материал» дэгъоу къупшъхьэ зэрытыпIэхэмкIэ медицинэ шIэныгъэм ылъытэрэр хым къыхахыхэрэр ары. Джащ къыхэкIэу пцэжъыер нахьыбэрэ пшхын фае, анахьэу, экспертым къызэрэхигъэщырэмкIэ, пцэжъые лъэпкъхэу лососыр, тунецыр ыкIи сардинэхэр. Мыхэр ары глюкозаминымрэ хондроитинымрэ бэу зыхэлъхэр.
Къупшъхьэ зэрытыпIэхэм икъоу лъыр аIэкIэхьаным фэшI къупшъхьэ-лыпцэ зэхэтым железэр, цинкыр, фосфорыр ыгъотынхэ фаеу экспертым еIо. Анахьыбэу ахэр зыхэлъхэр былымылыр (нахь ныбжьыкIэмэ нахьышIу), чэт копкъыр ары.
КIэнкIэм къупшъхьэ зэрытыпIэхэр нахь пытэнхэм пае ищыкIэгъэ вещество пстэури хэлъ. Арышъ, сыд фэдэу гъэхьазырыгъэми, хэти зэрикIасэм елъытыгъэу, ар Iанэм нахьыбэрэ тетымэ нахьышIу.
Джащ фэдэу пкъышъолым IэпыIэгъу уфэхъуным, къупшъхьэ зэрытыпIэхэм ящыкIэгъэ кIуачIэр ябгъэгъотыным пае зыщыбгъэгъупшэ мыхъущтэу экспертым къыхигъэщыхэрэм ащыщых къое пытэ лъэпкъхэр, щэм хэшIыкIыгъэ гъомылапхъэхэр, желатин зыхэлъхэр, джащ фэдэу апельсиныр, мандариныр.
«Зыщышъумыгъэгъупш, — еIо экспертым, — щыгъур къупшъхьэ зэрытыпIэхэмкIэ зэрэмыфедэр, зэрар ахэм зэрарихырэр. Чэщ-зымафэм щыгъоу пкъышъолым ищыкIагъэр грамми 5 ныIэп».
Къупшъхьэ зэрытыпIэхэр лъэшэу мыузыхэрэми, ахэм гумэкIыгъо къапыкIын зэрилъэкIыщтым, зэхъокIыныгъэ зэрафэхъурэм инэшанэхэри экспертым къыхигъэщыгъэх: ятеплъэ зэхъокIыныр, укIо хъумэ, цышхъ-сышхъ макъэ къахэIукIыныр, къэпщынхэр, плъыжьы хъунхэр.