Хэхъоныгъэхэр къыздихьыщтых
Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым Iэнэ хъураеу «ШIэныгъэ-гъэсэныгъэ кластер — къэралыгъомрэ Адыгэ Республикэмрэ яэкономикэ пае амалхэр» зыфиIорэр щыкIуагъ.
Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх хэбзэ къулыкъухэм, гъэсэныгъэ организациехэм ялIыкIохэр, шIэныгъэлэжьхэр ыкIи нэмыкIхэр.
АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ыцIэкIэ къэзэрэугъоигъэхэм шIуфэс къарихыгъ АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловым. Iофтхьабзэр зэрищагъ компаниеу «RUSEED» зыфиIорэм илIыкIоу Марк Гехт.
Агробиотехнопаркэу «Кластер Вавилов» зыфиIорэм хэгъэгум иагропромышленнэ комплекс технологическэ шъхьафитныгъэ иIэнымкIэ мэхьанэшхо зэриIэр, шIэныгъэр, гъэсэныгъэр, бизнесыр зэпхыгъэнхэмкIэ ар зэрэамалышIур Iофтхьабзэм къыщаIуагъ. Адыгэ Республикэм шIэныгъэ-гъэсэныгъэ кластерыр зэрэщызэхащэрэр ары анахьэу къэзэрэугъоигъэхэр зытегущыIагъэхэр. Марк Гехт кластерыр зэрэгъэпсыгъэщтым къытегущыIагъ. Наукэр, гъэсэныгъэр ыкIи къэралыгъор ащ зэрэзэрипхыхэрэр къыIуагъ.
Мэкъу-мэщым хэхъоныгъэ ышIыным фэшI шIэныгъэ куу зиIэ IофышIэхэм ягъэхьазырын зэрэдэлэжьэщтхэм шъхьафэу тегущыIагъэх. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ республикэм мэкъумэщ гъэсэныгъэр зэрэщыгъэпсыгъэм ыкIи практикэм тегъэпсыхьагъэу зэрэрагъаджэхэрэ шапхъэхэм ягугъу къышIыгъ. Ащ къыкIигъэтхъыгъ экономикэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ IофышIэхэм ягъэхьазырын екIолIэкIэ гъэнэфагъэ къызэрэфагъотырэр. Ахэм ащыщ цIыф зэрымыс быбырэ пкъыгъохэу непэрэ мафэм жъугъэу агъэфедэхэрэр.
«Кластер Вавилов» зыфиIорэм игъэпсын мэхьанэу иIэр Iофтхьабзэм къыщаIуагъ. Ащ ипроект шIэныгъэ-ушэтын ыкIи гъэсэныгъэ экосистемэу ары зэрагъэнафэрэр. Ащ хэхьащтых селекционнэ-семеноводческэ гупчэу лъэпкъыкIэхэр ыкIи гибридхэр къызщаугупшысыщтхэр, молекулярнэ лабораториеу генетическэ уплъэкIунхэр ыкIи маркернэ селекциехэр зыщашIыщтхэр, джащ фэдэу ушэтынхэр зыщакIущт шъофхэр яIэщтых. Мэхьанэшхо зэратырэмэ ащыщ гъэсэныгъэ ыкIи социальнэ инфраструктурэр. Лекцие къызыщатыщт гъэсэныгъэ гупчэхэм ахагъэхъощт, кIэлэеджакIохэм апае джыри мэкъумэщ классыкIэхэр атIупщыщтых, IофшIакIомэ апае унэхэр ашIыщтых ыкIи лъэныкъуабэ къызэлъызыубытырэ къэгъэлъэгъонхэр, конференциехэр, форумхэр, Iофтхьабзэхэр зыщырагъэкIокIыщтхэр агъэпсыщтых. Экспертмэ зэралъытэрэмкIэ, Адыгэ Республикэм лъэхъаныкIэм диштэрэ шIэныгъэ гупчэ иIэ хъущт.
ДЕЛЭКЪО Анет.