Налмэс-налкъутэхэр баиныгъэм итамыгъэ къодыехэп, хэгъэгум ыкIуачIэ икъэкIуапIэмэ ащыщых. Технологие пэрытым, космическэ промышленностым, къухьэлъатэхэм яшIын, медицинэм, нэмыкIыбэм ар ащагъэфедэ. 

Алмазыр куоу чIыгум къычIахырэ чIыопс минералэу афэмыкъутэрэр ары, химическэу зэрэзэхэлъымкIэ ар углерод къэбзэ дэдэу щыт, ары бриллиант хъу­рэр.
Апэрэ алмазхэр Урысыем 1829-рэ илъэсым Урал къыщагъотыгъагъэх. Джырэ уахътэм, илъэс 200 тешIэжьыгъэу, Урысыем иалмаз промышленность дунаим апэрэ чIыпIэр щиубытыгъ, ащ нахь алмазыбэ зиIэ хэгъэгу щыIэп. Анахь бриллиант инэу «Призрак розы» зыфиIорэр Урысыер ары къызщагъотыгъа­гъэр, Женевэ ар доллар млн 26,6-кIэ щащэгъагъ.
1956-рэ илъэсым алмазхэр зычIэлъ чIыпIэхэр Якутием къыщагъотыгъэх. Джырэ уахътэм хэгъэгум иалмазнэ про­мышленность къэзыгъэпсырэ компание инэу «Урысыем иалмазхэр — Саха» зыцIэр ащ щэлажьэ.
Алмазхэм якъычIэхын дэлажьэхэрэр гуетыныгъэшхо мы Iофым фызиIэ цIыфхэр ары, тихэгъэгу игъэ­хъагъэхэм ятарихъ нэкIубгъохэм ахэр ахэхьагъэх. А нэкIубгъохэм зищытхъу къыщаIуа­тэрэмэ ащыщ адыгэ кIалэу, къуаджэу Тэхъутэмыкъуае къыщыхъу­гъэу Пэрэныкъо Адам.

1962-рэ илъэсым, джыри кIэлакIэу, щыIэныгъэр икъоу къызгурымыIогъагъэр слесарь-монтажник сэнэхьатыр зэрэзэригъэгъотыгъэр къэзыушыхьатырэ дипломыр къыдихыгъакIэу темыр чIыгухэр зыIэ къизгъахьэрэмэ ахэтэу Сыбыр кIогъагъэ. ИдэкIыгъо ежьыркIи ошIэ-дэмышIэу хъугъэ. Адамэ ынэхэр узыщтыгъэх, Краснодар ащ нэгъунджэхэр къыщыфыратхыкIыгъагъэх, ау узыр нахь лъэшэу зэхишIэу ыублагъ. Джыри зэ зауплъэкIум, ынэхэм жъэгъэузыр къяузыгъэу агъэунэфыгъ, нэужым ащ фэдэ уз Iае имыIэу къычIэкIыжьыгъ, арэу щытми, врачым зыщыпсэурэ чIыпIэр зэблихъумэ, нахь зыщычъыIэм кIомэ, ипсауныгъэкIэ ишIуагъэ къекIыщтэу къыриIогъагъ. Адам янэ-ятэхэм ыгу зэрафэгъурэм фэшI чIыпIэр зэрэзэблихъу­рэм иушъхьагъу щигъэгъозагъэхэп, комсомольцэ чанэу зэрэщытым къы­хэкIэу къалэу Якутскэ Iоф щишIэнэу агъакIоу ары ариIуагъэр.
А лъэхъаным СССР-м ичIыпIэ зэфэшъхьафхэм къарыкIыхэзэ Мирнэм кIощтыгъэх, къэралыгъо алмаз индустриешхо агъэпсыным пылъыгъэх. Охътэ кIэкIым къалэр тайгам щагъэуцугъагъ ыкIи алмазым дэлэжьэрэ фабрикэхэр къыщызэIуахыгъагъэх.
Адам IофшIэныр Мирнэм щыригъэ­жьагъ, ащ СССР-мкIэ апэрэу къу­шъхьэ­мэ къахахырэ байныгъэм идэлэжьэнкIэ комбинатыр щашIыгъ. Ау IофышIэхэр чIэсынхэу агъэпсыгъэ унэхэр икъущтыгъэхэп, кIымэфэ чъыIэм хэтыгъэ щэтэрмэ нэбгырабэ арысыгъ, гъогухэр щыIагъэхэп. Адам къинэу ылъэгъурэр мэкIагъэп, ау ащ пае къымыгъанэу Iоф ышIэщтыгъ, техникумыми щеджэщтыгъ. Чэщи мафи лажьэщтыгъэх, IофшIэнхэр къызщызэтырагъэ­уцощтыгъэхэр чъыIэр градус 50-м шIокIымэ арыгъэ ныIэп. Бэмэ агу кIодэуи хъугъэ, къиныгъоу зэуалIэхэрэр афэщэчыщтыгъэп. Ау Адам ригъэжьэгъэ Iофыр кIэухым нимыгъэсэу, гухэлъым фэмыкIоу къэуцуныр ныбжьи зыфидэжьыгъэп. Ынэхэр зэрэмыузыжьхэрэми гушхуагъэ къыхалъхьэгъагъ. Ар мас­терэу агъэнафэ. 1963-рэ илъэсым Вилюйскэ ГЭС-р зышIырэмэ Пэрэны­къор гъусэ афашIы. Зыгъэпсэфыгъо е мэфэкI мафэ ямыIэу ащ щылажьэщтыгъэх, мафэр рамыгъэкъоу, чэщыми падзэжьыщтыгъ. ЧъыIагъэ, баракмэ ачIэсыгъэх. Адамэ IофшIэнымрэ еджэнымрэ зэдигъакIозэ, хъурэ-шIэрэмэ агузэгу итэу псэузэ, алмаз промышленностымкIэ апшъэрэ класс зиIэ специалист хъу­гъагъэ.
1967-рэ илъэсым ар зыщылэжьэщтыгъэ комбинатэу поселкэу Айхал щашIырэм имонтажнэ участкэ зэхищэнэу Адам пшъэрылъ къыфашIы. КIымэфагъэти, Iэмэ-псымэу ящыкIагъэхэр зэкIэ жэ­жъые мэшIокухэмкIэ къарагъащэщтыгъ. Пэ­рыохъубэ апэ къикIыгъ нахь мышIэми, комбинатыр илъэсиплIыкIэ агъэпсыгъ.
1970-рэ илъэсым ар атIупщыгъ, алмазыр хэгъэгум пае къытэу ыублагъ. Ащ къыкIэлъыкIоу, Союзым имызакъоу, зэрэдунаеу анахь фабрикэ инэу алмазхэр къызщыдагъэкIырэ Удачнинскэ комбинатым игъэпсыни рагъэжьэгъагъ. Поселкищмэ — Полярнэм, Удачнэм ыкIи Надежнэм ащыпсэухэрэр комбинатым ишIын хэлэжьагъэх, геологхэм къащыублагъэу псэолъэшIхэм анэсыжьэу. Хэгъэгум ит заводипшI пчъагъэмэ а комбинатым пае Iэмэ-псымэхэр къагъэхьазырыщтыгъэх. Шъхьал хъурэе­шхохэу зидиаметрэкIэ метрибгъум нэсыхэрэр Японием къыращыгъагъэх. Удачнинскэ комбинатым иапэрэ едзыгъо 1976-рэ илъэсым, КПСС-м ия ХХV-рэ Зэфэс ипэгъокIэу атыгъагъ. Илъэсым зэ къатырэ зыгъэпсэфыгъо уахътэр къызысырэм, ар ичылэ гупсэ къакIощтыгъ. Пэрэныкъом ыш-ышыпхъухэр, ипхъорэлъфхэр, зэкIэ игупсэхэр яунэ къыщызэрэугъоищтыгъэх, ягъунэгъухэри къахахьэщтыгъэх. ЧIыпIэу зыщылажьэ­рэм, къиныгъоу зыпхырыкIыгъэхэм афэ­гъэхьыгъэ къэбархэр Адам иIахьылхэм къызафиIуатэрэм, ар псаоу къызэрэ­нэжьыгъэр, ыгу зэрэмыкIодыгъэр агъэшIагъощтыгъ.
— Апэрэ пэрыохъум зыкъысигъэтыщтыгъэмэ, IофшIэныр чIэсыдзыжьыщтыгъэмэ, сиIофшIэгъухэми, компаниеу сызщылажьэрэм иIэшъхьэтетми уасэу непэ къысфашIырэм фэдэ ныбжьы сиIэныеп, — ыIощтыгъ ащ.
Адам ышэу, Хэгъэгу зэошхом лIы­хъужъныгъэ зэрихьэзэ хэлэжьагъэу, бгъэхалъхьэхэр ыбгъэгу хизэу къэзыгъэ­зэжьыгъэм лъэш дэдэу рыгушхощтыгъ. Жъогъо Плъыжьым иорденитIу, Хэгъэгу зэошхом иорденэу я II-рэ шъуашэ зиIэр, медаль зэфэшъхьафыбэ ащ ипсэемыблэжьныгъэкIэ къыдихыгъэх.
А уахътэм ехъулIэу Пэрэныкъо Адам псэолъэшI-монтажнэ гъэIорышIапIэм ипащэу Iоф ышIэщтыгъ, къалэу Мирнэм изэтегъэпсыхьан ыIэ илъыгъ, еджапIэхэр, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэр, гъогухэр ыкIи нэмыкIыбэхэр аригъэшIыщтыгъ.
Мирнэм нэIуасэ щыфэхъугъагъ бухгалтерием чIэсыгъэ Валентинэ. Къэзэрэщагъэх, пшъэшъэжъые къафэхъугъ. Ольгэ еджапIэр къызеухым, институтым архитектурэмкIэ ифакультет еджэныр щыпидзэжьыгъ. Ащ чех кIалэм нэIуасэ щыфэхъугъ, бэ темышIэуи ныбжьыкIэхэр къэзэрэщагъэх ыкIи Чехословакием кIожьыгъэх.
Илъэсхэр зэрэкIорэм дакIоу Пэрэныкъо Адам иIэпэIэсэныгъэ нахь псыхьэщтыгъ, «Мирныйэнергопромстрой» зыфиIорэ гъэIорышIапIэм ар пащэ фашIы, ащ къыкIэлъыкIоу «Якуталмазстроим» иинженер шъхьаIэ игуадзэу агъэнафэ, 1996-м акционер компаниеу «АЛРОСА» ар мэхъужьы.
ИчIыгу гупсэ пэчыжьэу Iоф ешIэфэ Адам гъогоу къыхихыгъэмкIэ зэзакъу зэрэкIэгъожьыгъэр — ятэ сымэджэ дэеу къызыфаIопщыр ары. Ащ лъыпытэу ар къэбыбыгъ, ау тыр ылъэгъужьынэу игъо ифэжьыгъэп. Ятэ зэрэщымыIэжьыр Адамэ лъэшэу къехьылъэкIыгъ, иIофшIапIэ хэкум пэблэгъагъэмэ, игупсэхэм игъом зэралъыIэсышъущтыгъэм игупшысэ къытIупщыщтыгъэп. Къыгъэзэжьынэу унашъо ешIы.
IофшIапIэм зыкIыIукIыжьырэм иушъхьагъу ипащэ щигъэгъозагъ, ау адрэм къыдыригъэштагъэп:
— Ощ фэдэ кадрэхэр иттэкъухьэ хъумэ, хэта Iоф зыдэтшIэщтыр? Сэри ащыгъум лъэIу къыпфысиI. Краснодар краим ит Выселковскэ районым типсэолъэшI фирмэ щэлажьэ, Темырым къи­кIыжьырэмэ апае Къыблэ Урысыем унэхэр ыкIи фэтэрыбэу зэхэт псэупIэхэр ащешIых. Ахэм уалъыплъэнэу узгъэ­нэфэнэу сыфай.
Пэрэныкъом пащэм дыригъэштагъ ыкIи Пшызэ къыгъэзэжьыгъ. Выселковскэ районым пшъэрылъхэр дэгъу дэдэу зыщегъэцакIэхэ ужым, ар къалэу Геленджик Темырым щылажьэрэмэ апае санаторие щызышIырэ псэолъэшIхэм пэщэныгъэ адызэрихьанэу агъакIо. Охътэ кIэкIым санаториер ашIыгъ ыкIи атIупщыгъ. ПсэолъэшI Iофхэр заухым, Пэрэныкъо Адам зигъэпсэфынэу тIысыжьыгъэ. IофшIэным иветеран, илъэсыбэрэ ыгу етыгъэу зэрэлэжьагъэм пае компанием Краснодар фэтэр унэшхо къыщыритыгъ. Валентинэ ар къылъэгъу­жьыгъэп, Адам изакъоу щыIагъ.
Ар бэрэ янэ-ятэмэ яунэ къакIощтыгъ. Апэмычыжьэу щыпсэущтыгъэ бзылъфыгъэ ныбжьыкIэм ынаIэ тыредзэ. Сарэ Краснодар краим исымэджэщ медсестрау щылажьэщтыгъ. Бзылъфыгъэри Адам ыгукIэ къыфэщагъэу къычIэкIыгъ, охътабэ темышIэу къэзэрэщагъэх. Тэхъутэмыкъуае унэ щашIыгъ ыкIи зэгурыIоныгъэ яIэу щызэдэпсэугъэх. Яiахьылхэр, ягупсэхэр ащыгъупшэщтыгъэхэп, зэрагъэлъэгъущтыгъэх. Ольгэ дэжьи кIогъагъэх. Ащ ехъулIэу ипшъашъэ ятIонэрэ сэнэхьатыр зэригъэгъотыгъагъ — врач хъугъагъэ, китайскэ медицинэмкIэ Iазэщтыгъ. Ольгэ исабыйхэр игъусэхэу бэрэ талъэныкъо къакIощтыгъэ, мызэу, мытIоу Адам аригъэшIыгъэ санаторием зыщагъэпсэфыгъ.
Илъэс 30-кIэ узэкIэIэбэжьмэ Адам шъхьэгъусэ зэрэфэхъугъэм зыкIи Сарэ рыкIэгъожьыгъэп. Мощ фэдиз пэрыохъу­мэ апхырыкIыгъэ хъулъфыгъэр, Темыр Чыжьэм щыпсэушъугъэр я ХХI-рэ лIэшIэгъум къыздихьыгъэ уз тхьамыкIагъом — ковидым — IэкIэкIыгъэп. Пэрэныкъо Адам 2021-рэ илъэсым идунай ыхъо­жьыгъ, ау ащ хэгъэгум ыпашъхьэкIэ гъэхъагъэу иIэхэр тэхъутэмыкъуаемэ ащыгъупшэщтэп.
АкIэгъу Разиет.