Къэралыгъо фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэр» зыфиIорэм ишъолъыр къутамэ иIофшIэн зыгъэпсыхэрэр ащ Iут социальнэ координаторхэр ары. Республикэм имуниципальнэ образованиехэм зэкIэми ахэм Iоф ащашIэ, пстэумкIи нэбгырэ 35-рэ мэхъух.

ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием иветеранхэм ыкIи ахэм яунагъохэм ящыкIэгъэ IэпыIэгъур арагъэгъотынымкIэ мэхьанэ зиIэ социальнэ координаторхэм ащыщхэм заIудгъэкIагъ, зылъыплъэхэрэм гущыIэгъу тафэхъугъ.
Зэпхыныгъэ адыряI
УФ-м зыкъэухъумэжьынымкIэ иминистрэ истатс-секретарэу — игуадзэу, фондэу «Хэгъэгум иухъумакIохэр» зыфи­Iорэм ипащэу Анна Цивилевам зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, социальнэ координаторхэр — фондым ыпсэх. Ахэр псэ­емыблэжьхэу, гукIэгъушIхэу, зиIофшIэн шIу зылъэгъурэ цIыфых. ТилIыхъужъхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм ахэр фэхьазырых.

— Зэрэкъэралыгъоу ащыIэ фондхэм Iоф ащызышIэрэ социальнэ координаторхэм азыплIанэ тиухъумакIохэм ыкIи ахэм ягупсэхэм ащыщых: янэх, ятэх, яшъхьэгъусэх, ашыпхъух, апхъух. Зыми фэмыдэхэу тилIыхъужъхэм яIофыгъохэр ахэм дэгъоу къагурэIо. Сыд фэдэрэ уахъти ветеранхэм зэпхыныгъэ адызиIэр ыкIи ахэм сэнэхьат агъотынымкIэ, спортым, искусствэм зыкъыхагъотэнымкIэ, ныбжьыкIэхэм япатриотическэ пIуныгъэ хэлэжьэнхэмкIэ IэпыIэгъу афэхъухэрэр социальнэ координаторхэр ары, — къы­Iуагъ Анна Цивилевам.
Сыд фэдэрэ лъэныкъокIи Iофхэм язэшIохын координаторхэм агъэцакIэ: хэ­ушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлэжьагъэхэм ыкIи ахэм яунагъохэм ыпкIэ зыхэмылъ психологическэ ыкIи юридическэ IэпыIэгъу арагъэгъотыныр, яфэшъошэ фэгъэкIотэнхэр ыкIи ахъщэ тынхэр аIукIэнхэр, Iэшэ зэIуупIэныгъэхэм зэряветераныр къэзыушыхьатырэ тхы­лъыр афагъэпсыныр, щыIэныгъэм хэгъэ­гъозэжьыгъэнхэмкIэ ящыкIэгъэ техническэ пкъыгъохэр, медицинэ IэпыIэгъур ягъэгъотыгъэныр, общественнэ проектхэр пхырыщыгъэнхэр.
— Тисоциальнэ координаторхэр – дэгъоу ашIэрэ ыкIи цыхьэ зыфашIырэ Iофы­шIэх. Ветеранхэм ыкIи ахэм яунагъохэм зэпхыныгъэ адыряIэу, яIофыгъо­хэр ыкIэм нэсэу афызэшIуахыфэ гум ранэхэрэп. Закъыфэзгъэзэрэ цIыфхэм дэгъоу къагурэIо анаIэ къазэратетыщтыр ыкIи ящыкIэгъэ IэпыIэгъур зэрарагъэгъо­тыщтыр, — хигъэунэфы­кIыгъ шъолъыр фондым ипащэу ПIатIыкъо Аслъан.
Социальнэ координатор ухъуным шэпхъэ гъэнэфагъэ пылъ, ащ шIокI имыIэу РАНХиГС-м иегъэджэн программэ ыкIун фае. Джащ фэдэу фондым ипшъэрылъхэм афэгъэхьыгъэ хэбзэгъэ­уцугъэм зэпымыоу зэ­хъо­кIыныгъэхэр зэрэ­фэхъухэрэм дакIоу нэ­ужым ахэм яшIэныгъэ­хэм ахагъахъо. НэмыкI шъолъырхэм яIофы­шIэхэм зэпхыныгъэ адыряIэу пэIудзыгъэ шIыкIэм тетэу яIэпэIэсэныгъэкIэ зэхъожьых.
Алена Ворошиловар
Къалэу МыекъуапэкIэ гъэзагъэу Iоф зышIэрэ социальнэ координаторхэм ащыщ Алена Ворошиловар. Ащ ишъхьэгъусэ ыкIи ипщ мы уахътэм хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэх, ежь фэдэ чIыпIэ иуцуагъэхэм ящыкIэгъэ IэпыIэ­гъур зэкIэ дэгъоу къыгурэIо.
— Уеджэгъэ закъокIэ координаторэу Iоф пфэшIэщтэп. ЫпэрапшIэ уипшъэрылъхэр угукIэ зэхэпшIэнхэ, цIыфхэм IэпыIэгъу уафэхъуным уфэхьазырынэу щыт. Ащ дакIоу IофшIэным уфытегъэпсыхьэгъэн фае, — еIо Алена Ворошиловам.
Ар зылъыплъэхэрэм ащыщхэм гущы­Iэгъу тафэхъугъ.
— Iофыгъо пстэуми хэкIыпIэ къафегъоты, уегъэгугъэ, узэрэзекIощт шIыкIэхэр зэхэугуфыкIыгъэхэу къыбгурегъаIох, уегъэгъуазэ. Ащ тэ боу цыхьэ фэтэшIы! — къеIуатэ ясоциальнэ координаторэу Алена Ворошиловам фэгъэхьыгъэу Юрий Ананьиным.
Илъэс 40 зыныбжь якIалэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием зыдэхъугъэр амышIэу зэрэщыкIодыгъэмкIэ макъэ къазырагъэIум, шъолъыр фондэу «Хэгъэ­гум иухъумакIохэм» зыфагъэзагъ. Ар зыхъугъэр 2024-рэ илъэсыр ары, джащ къыщегъэжьагъэу Аленэ зэпхыныгъэ дыряIэу яIофыгъохэр рахьылIэх ыкIи зэрэфэлъэкIэу IэпыIэгъу къафэхъу.
— ТхьамэфитIум къыкIоцI тикIалэ ихьадэ къагъотыжьи, дгъэтIылъыжьын тлъэкIыгъэ. Мыхъуми, джы ар зыдэщыIэр тэшIэ. А Iофыгъом епхыгъэу илъэс хъущт тхьапэгъэпсынхэм тызахэтыр. Аленэ мыхъугъэемэ, тэ тынэжъ-Iужъ, зи тфызэшIохыщтыгъэп, — къыIуагъ Екатерина Ананьинам.
Валентина Тимченкэр
Сциальнэ координаторхэм яIофшIэн изы щысэу къэбгъэлъэгъон плъэкIыщт шъолъыр фондым икъутамэу Мыекъопэ районым щыIэм щылэжьэрэ Валентина Тимченкэр. Ащ ишъхьэгъусэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием зыхэкIуадэм, районым ит фондым зыфигъэзэнэу хъу­гъэ. ЧIыпIэ къин ифэгъэ бзылъфыгъэм социальнэ координаторхэр лъэшэу IэпыIэгъу фэхъугъэх: ищыкIэгъэ документхэр фагъэпсыгъэх, ифэшъошэ ахъщэ тынхэр къыIукIэнхэмкIэ, унэгъо хъызмэтымкIэ, юридическэ фэIо-фашIэхэмкIэ IэпыIэгъу рагъэгъотыгъ ыкIи шIоигъоныгъэ иIэмэ ежьхэм ясатырэ хэуцуон зэрилъэкIыщтыр къыраIуагъ.
Ишъхьэгъусэ щымыIэжьэу макъэ къы­зырагъэIум, ятIонэрэ кIалэр къыфэхъунэу ежэщтыгъ. Валентинэ къызэриIуагъэмкIэ, охътэ мыпсынкIэм ащ къыгоуцуагъэхэр ишъхьэгъусэ игупсэхэр, икIэлэцIыкIуитIу — зым илъэси 6, адрэм — 3 аныбжь, социальнэ координаторхэр.
— ЩыIэныгъэм сызэригъэуцогъэ ушэтыпIэм сызэрикIыщтыр къэшIэгъоягъ. Ау сисабыйхэм апае тапэкIи сызэрэщыIэн фаер сыгукIэ къызгурыIощтыгъ. Сызщыщ унагъори къыспэчыжь, Узбекистан тыкъикIыжьи, тыкъыздэкIожьыгъэ Оренбург хэкум ахэр щэпсэух. Сишъхьэгъусэ янэ-ятэхэм тахэсэу мыщ тыщыпсэущтыгъ, ахэр лъэшэу къыскъотых, яшIуагъэ къысагъэкIы. Джы тиунэе псэупIи Мыекъуа­пэ къыщытщэфыгъ, — къыхигъэщыгъ Валентинэ.
Охътэ гъэнэфагъэ тешIагъэу ащ къы­гурыIуагъ социальнэ координатор хъу зэрэшIоигъор, зэгорэм ежь къызэрэдеIагъэхэм фэдэу IэпыIэгъу зищыкIагъэхэм аригъэгъотынэу. А гухэлъыр къыдэхъугъ, илъэсым ехъугъэу ащ пшъэдэкIыжь ин хэлъэу ветеранхэм ыкIи ахэм яунагъохэм яIофыгъохэр зэрэзэшIуихыщтым ыуж ит, ригъэжьэгъэ Iофыр ыкIэм нимыгъэсэу ыгъэуцужьырэп, ягукIаехэр адигощхэзэ, гущыIэ фабэхэр апегъохых.

Валентина Тимченкэр зылъыплъэхэрэм ащыщэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием иветеранэу Олег Гололобовым фондым тыщыIукIагъ. ЫныбжьыкIэ къытефэрэ къулыкъур зеухым, 2010-рэ илъэсым ар зэзэгъыныгъэм кIатхи, илъэсищрэ Чэчэным щыIагъ. Джыри хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операциер зырагъажьэм, ыбгъукIэ щытэу хъурэм лъыплъэныр къыригъэкIугъэп, зэзэгъыны­гъэм кIатхи, Донецкэ лъэныкъом щыIэу илъэ­сым ехъурэ къулыкъур ыхьыгъ. Лагъымэр къызэом, кIалэм ылъэкъо лъэныкъо ыгъэфыкъуагъ. Апэ протезэу фашIыгъэм джы изэблэхъугъо къэсыгъэу ащ иIофыгъохэр зэпегъафэх.
— Сэщ фэдэу узылъакъокIэ бэрэ къэпчъыхьэшъущтэп. Сэ ятIуанэрэу протез сфашIынэу щытэу ищыкIэгъэ тхьапэхэр зэкIэ Валентинэ сфигъэпсыгъэх. Ащ епхыгъэу зыгъэпсэфыпIэм сагъэкIонэу сагъэхьазыры. ТифэIо-фэшIэхэр зэкIэ зы чIыпIэм зэрэщытфызэшIуахыхэрэр Iэ­рыфэгъу дэдэу сэлъытэ, — хигъэунэфыкIыгъ ветераным.
Шъыпкъагъэм, гукIочIэ иным ыкIи пытагъэм ящысэу Валентинэ икъэбар плъытэ хъущт. ЧIэнэгъэшхо зышIыгъэ бзылъфыгъэр иунагъуи, нэмыкI нэбгырэ пчъагъэу къыщыгугъыхэрэми кIэгъэкъон афэхъун ылъэкIыгъ. Джащ фэдэх адырэ социальнэ координаторхэу шъолъыр фондым Iоф щызышIэхэрэр.
Iэшъынэ Сусан.