Урысые шIэныгъэм и Мафэ ехъулIэу Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым мэкъумэщ хъызмэтымкIэ ишIэныгъэ-ушэтыпIэ институт Iэнэ хъурае щыкIуагъ.

ШIэныгъэм епхыгъэ учреждение анахьыжъхэм мыр ащыщ. Мэкъу-мэщым епхыгъэ пшъэ­рылъ гъэнэфагъэхэр щызэ­шIуахых.
Iофтхьабзэм ипэублэ лэжьыгъэм идэгъугъэ зыщаушэтыщт шIэныгъэ— ушэтыпIэ лабораториеу агъэпсыгъэр къызэIуахыгъ. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ Iэмэ-псымэхэр мыщ чIэтых. Институтым ипащэ иIэнатIэ зыгъэцэкIэрэ Хьаткъо Казбек Iэмэ-псымэ пэпчъ шъхьафэу къытегущыIагъ, мэкъу-мэщым ылъэныкъокIэ шIогъэшхо ахэм апылъ. ГущыIэм пае, зым охътэ кIэкIым лэжьыгъэм изытет ыгъэунэфын ылъэкIыщт, нэмыкIым хьалыгъу хэпшIыкIынымкIэ хьаджыгъэр шапхъэхэм аде­штэмэ рыууплъэкIун плъэкIыщт. Джащ фэдэу клейковинэу хэ­лъыр къызщыхэбгъэщыщт ыкIи мэкъу-мэщымкIэ мэхьанэ зиIэ нэмыкI къэгъэлъэгъонхэр зыщыбгъэунэфынхэ плъэкIыщтхэр мыщ бэу чIэтых. Анахьэу институтыр зэрыгушхорэр бэмы­шIэу зэрагъэгъотыгъэ селекционнэ комбайнэр ары. Лъэпкъ проектым къыдыхэ­лъытагъэу ар къафащагъ. Аужырэ шап­хъэхэм ар адештэ ыкIи чылэпхъэ лъэпкъышIухэр Iуа­хыжьынымкIэ ишIогъэшхо къэ­кIощт.

Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым иректорэу Къуижъ Саидэ ипэублэ гущыIэ зэрыгушхонхэ лъэны­къохэр яIэ зэрэхъугъэр къыхигъэщыгъ. Лабораториеу къызэ­Iуахыгъэм, комбайнакIэм шIуагъэ пылъэу Iоф зэрашIэщтым ицыхьэ зэрэтелъыр къыIуагъ. ШIэныгъэм и Мафэ фэгъэхьыгъэу къэзэрэугъоигъэхэм къа­фэгушIуагъ.
АР-м мэкъу-мэщымкIэ иминистрэ иапэрэ гуадзэу Сергей Шопиным гущыIэр зыратым, лабораториеу къызэIуахыгъэм шIэныгъэм имызакъоу, мэкъу-­мэщымкIэ шIогъэшхо зэрэпы­лъыр къыIуагъ. Республикэм иагропромышленнэ комплекс хэхъоныгъэхэр ышIынхэмкIэ, чылэпхъэ лъэпкъышIухэр гъэу­нэфыгъэнхэмкIэ, тишъолъыр нахь къекIурэ чылапхъэхэр къы­хэхыгъэнхэмкIэ институтым IофшIэнышхо зэригъэцакIэрэр къыкIигъэтхъыгъ. МэфэкIымкIэ къыфэгушIуагъ ыкIи апшъэрэ еджапIэм Iоф щызышIэхэрэм ащыщхэм министерствэм ыцIэкIэ щытхъу тхылъхэр аритыгъ.
АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм и Тхьаматэ игуадзэу, Урысыем и ЛIыхъужъэу Цэй Эдуард ипсалъэ апшъэрэ еджапIэм ыкIи ащ епхыгъэ институтым гъэхъагъэхэр ашIызэ Iоф зэрашIэрэр къыхигъэщыгъ, АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ирэзэныгъэ тхылъхэр анахь Iо­фышIэ чанхэм афигъэшъо­шагъ.
Нэужым мэкъу-мэщым ылъэ­ныкъокIэ зигъо къэсыгъэ Iофыгъохэм къэзэрэугъоигъэхэр ате­гущыIагъэх. Лэжьыгъэхэр къызщагъэкIырэ хьасэхэм адэжь мэз цIыкIухэр щыгъэтIысхьэ­гъэнхэ зэрэфаер, ащ шIуагъэу пылъыр къыIотагъ мэкъумэщ хъызмэтымкIэ шIэныгъэ-ушэтыпIэ институтым инаучнэ IофышIэ шъхьаIэу Николай Алентьевым. Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым экологиемкIэ ыкIи тыкъэзыуцухьэрэ дунаимкIэ икафедрэ иIофышIэу Юрий Сухоруких мыщ фэдэ мэз цIыкIухэр гъэпсыгъэным шап­хъэу пылъхэм къатегущыIагъ. МакIэу къэкIы хъугъэхэр къызэ­тегъэнэжьыгъэнхэмкIэ техно­логиеу бгъэфедэн фаехэм афэ­гъэхьыгъэ проектэу агъэхьа­зырыгъэм къытегущыIагъ ап­шъэрэ еджапIэм иэкологическэ факультет идеканэу Галина Коноваловар.
ДЕЛЭКЪО Анет.