«Агростартап» зыфиIорэ къэралыгъо IэпыIэгъур мэкъумэщ хъызмэтыр мылъку къэкIуапIэу къыхэзыхыгъэхэм егъэжьапIэ ашIынэу грантхэр ятыгъэнхэм фэгъэхьыгъ. АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ тызэрэщигъэгъозагъэмкIэ, ащ къыщыдэлъытагъэу икIыгъэ 2025-рэ илъэсым сомэ миллиони 109,3-рэ федеральнэ ыкIи шъолъыр бюджетхэм къахэхыгъэу Адыгеим щатыгъ. Ахъщэр нэбгырэ 24-мэ атырагощагъ.

Мы IэпыIэгъур мэкъумэщ хъызмэтым бизнесыр щезыгъажьэ зышIоигъохэр ары зэратырэр. Грантыр сомэ миллионрэ мин 500-м къыщежьэ, былымышъхьэ инхэм яхъун ыуж ихьагъэхэм аратырэр сомэ миллиони 7-м нэсы, нэмыкI лъэныкъо зыфэзыгъэзагъэхэм сомэ миллиони 5-м шIомыкIэу афагъэнэфагъ.
Ахъщэ IэпыIэгъум ипроценти 10 фэдизым нахь мымакIэу ежь фермерым иунаеу иIэныр шапхъэу пылъхэм ащыщ. Ащ нэмыкIэу къуаджэм щаригъэтхыгъэу мэкъумэщ-фермер е унэе хъызмэтшIапIэ иIэн фае, имыIэмэ, грантыр къызырихырэм ыуж мазэ темышIэзэ ыгъэ­псыныр шIокI зимыIэ Iоф.
Джащ фэдэу IофшIэпIэ чIыпIэ зытIу къытынэу, илъэси 5-м къыщымыкIэу къоджэ псэупIэм щылэжьэнэу, илъэс къэс проценти 10-м къыщымыкIэу хэхъо­ныгъэ ышIынэу къыдэлъытагъ. АхъщэмкIэ чIыгу, техникэ, ыгъэтIысхьащтыр, былымхэр, оборудование е нэмыкIэу фермер Iофэу рихьыжьагъэм ищыкIа­гъэр къыщэфын е псэуалъэхэр ришIынхэ фит.

«Агромотиватор» зыфиIорэ программэр блэкIыгъэ илъэсыр ары затIупщыгъэр. Ар хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэмрэ ахэм яунагъо­хэмрэ къэралыгъо IэпыIэгъоу араты­хэ­рэм зэу ащыщ. Дзэ операцием иветера­нэу мэкъумэщ хъызмэтыр мылъку къэкIуапIэу къыхэзыхыгъэхэм егъэжьапIэ ашIынэу грантхэр ятыгъэнхэм ар фэгъэхьыгъ.
Мобилизацием къыхиубытагъэу дзэ операцием хэлэжьагъэхэм, зэзэгъыныгъэкIэ къулыкъу щызыхьыгъэхэм, ежь ишIоигъоныгъэкIэ кIогъагъэхэм, сэкъатныгъэ хэзыхыгъэу, ау мэкъумэщ хъыз­мэтым пылъынэу зипсауныгъэ къы­хьыхэрэм мы программэр къызфагъэфедэн алъэкIыщт.
«Агромотиваторми» грантэу къыдэлъы­тагъэр сомэ миллионрэ мин 500-м къы­щежьэ, былымышъхьэ инхэм яхъун ыуж ихьагъэхэмкIэ сомэ миллиони 7-м, нэмыкI лъэныкъо зыфэзыгъэзагъэхэмкIэ сомэ миллиони 5-м нэсы. Ащ ипроценти 10 фэдизым нахь мымакIэу ежь фермерым иунэе ахъщэ къыгъэлъэгъон фае.

2025-рэ илъэсым мы программэм хэлэжьагъэу АдыгеимкIэ грант зэратыгъэр нэбгыритIу, ар сомэ миллиони 8 мэхъу. Лэжьыгъэ къэгъэкIыным ыкIи пцэжъые­хъуным ахъщэ IэпыIэгъур апэIуа­гъэхьащт.
«Мэкъумэщ зекIоныр» зыфиIорэри грантхэр къыздэлъытэгъэ программэхэм ащыщ. Къоджэ псэупIэхэм зекIоным зыщягъэушъомбгъугъэным ар фытегъэ­псыхьагъ. Сомэ миллиони 10-м нэсэу ащ къыщыдэлъытагъ. Грантым ипроценти 10 — 35-рэ фэдиз предпринимателым иIахьэу хилъхьан ылъэкIын фае.
Унэгъо былымэхъо фермэ зиIэхэм ащ зырагъэушъомбгъуным фэшI къэралыгъо IэпыIэгъу ятыгъэным фытегъэ­псыхьэгъэ программэм хъызмэтшIапIэ зиIэхэм апае сомэ миллиони 5-м къыщегъэжьагъэу сомэ миллион 30-м нэсэу, ахъщэу тырагъэкIодагъэм пэIуагъэхьа­жьыным пае сомэ миллион 20-м нэсэу грант къыщыдэлъытагъ. Фермерым грантым ипроцент 40 фэдизым къыщы­мыкIэу иунэе ахъщэ IэкIэлъын фае. КъокIыпIэ Чыжьэм щыпсэухэрэм апае процент 30 фэдизым къыщымыкIэу агъэнэфагъ.
Мыщ мэкъумэщ е унэе хъызмэтшIапIэу илъэсым ехъугъэу Iоф зышIэхэрэр ары хэлэжьэнхэ зылъэкIыщтхэр, унагъом щыщэу нэбгыритIу е нахьыбэ фермэм Iутын фае.
Мы программэхэм ащыщ хэлажьэмэ зышIоигъохэм ыпэрапшIэу гухэлъэу яIэхэр, ахъщэу ящыкIагъэр зыфэдизыр, яIофшIэн зэрэзэхэщэгъэщтыр, хъызмэт­шIапIэм Iоф ешIэмэ, къэгъэлъэгъонэу иIэхэр, зиушъомбгъумэ, къызфэкIощтхэ пшъэрылъэу зыфагъэуцужьыгъэр зэхэугуфыкIыгъэу зэрытхэгъэ бизнес-план зэхагъэуцон фае.
Нэужым тхылъэу ищыкIагъэхэр агъэ­хьазырыщтых, ахэр мэкъумэщ хъызмэтымкIэ чIыпIэ гъэIорышIапIэу зэпхыгъэхэм ратыщтых, къэралыгъо фэIо-фашIэхэм япортал къызфагъэфедэу агъэхьыми хъущт. Тхылъхэм ахаплъэхэу, икъоу угъоигъэхэу алъытэмэ, комиссиеу Iофым фэгъэзагъэм изэхэсыгъо фермерыр рагъэблэгъэщт. Проектэу ыгъэхьазырыгъэр пхырыщыгъэ зэрэхъущтыр, хъызмэтшIапIэм Iоф зэришIэрэр, гухэлъэу иIэхэр ащ къыушыхьатынхэ фае. Ащ пае сурэт те­хыгъэхэр, пчъагъэхэр къыгъэлъагъо­хэмэ хъущт.
Комиссиер проектым хаплъэу къыдыригъаштэмэ, фермерым зэзэгъыныгъэ дашIы, ахъщэр исчет фырагъахьэ. Илъэс къэс лъыплъэкIо къулыкъухэм хъызмэтшIапIэм е фермэм проектыр зэрэщыпхыращырэр, ахъщэр гъэфедагъэ зэрэхъу­гъэр зэрагъэшIэщт.
АР-м мэкъумэщ хъызмэтымкIэ и Министерствэ къызэрэщыхагъэщыгъэмкIэ, республикэм ифермерэу мы программэхэм ащыщ хэлажьэмэ зышIоигъохэм тхылъхэм ягъэхьазырынкIэ, ятынкIэ, нэ­мы­кIэу ящыкIагъэхэмкIэ муниципальнэ образо­ваниехэм мэкъу-мэщымкIэ яотделхэм яспециалистхэр лъэшэу IэпыIэгъу афэхъух.
ХЪУТ Нэфсэт.