Top.Mail.Ru

ДжырэкIэ къэкIуагъэгу, ау къыгъэзэжьыпэщт

Image description
Анцокъо И.

Иорданием икъэлэ шъхьаIэу Амман къикIыгъэ адыгэ кIалэу Тхьабысымэ Къасполэт мы мафэхэм Адыгеим щыI. «Адыгэ макъэм» ар ихьэкIагъ, хэку къэбархэр къызэриджыкIынэу икIэсэ гъэзетыр зыщагъэхьазырырэм нэIуасэ зыфишIыгъ.

Джащ фэдэу, адыгабзэр аригъашIэу Иорданием щылэжьэгъэ тиIофышIэгъоу, зэдзэкIынымкIэ отделым ипащэу Тхьаркъохъо Сафыет къыфырагъэхьыжьыгъэ сэлам фабэр нигъэсыжьыгъ. Ежь Къасполэти журналист, а сэнэхьатыр Иорданием щызэригъэгъотыгъ. Адыгабзэр, арапыбзэр, инджылызыбзэр ыкIи франджыбзэр ешIэх. Икъэралыгъо къыщыдэкIырэ гъэзет анахь иным зэдзэкIакIоу Iоф щешIэ.
КIалэр Хэкужъым къызэрэкIуагъэр апэр. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу а гухэлъыр къыздырихьакIыгъ. Ащ идэхагъэ фэгъэхьыгъэу зэхихыщтыгъэр зэкIэ къы­фэунэфыжьыгъэу, ежь зэриIоу «мэфэ тхъагъохэр» щегъакIох.
Синыбджэгъу заулэ мыщ ще­джагъ. Ахэм ащыщ сишъэогъу дэдэу Пщыдатэкъо Наузыр. Хэкужъым, Мыекъуапэ, ичIыопс идэхагъэ ренэу игугъу къысфи­шIыщтыгъ. Арыти, джыри илъэситф-хыкIэ узэкIэIэбэжьмэ сы­къэкIонэу сыкIэхъопсыщтыгъ, ау къыздэхъущтыгъэп. Джы гъогум сыкъытехьан зэхъум гъэмафэм сежагъэмэ нахьышIущтэу сянэ къысиIуагъ, ау сыдагъэп ыкIи сыкIэгъожьырэп. Слъэгъурэр зэкIэ сшIодэхэ дэд. Мыщ фэдэ хъун щыIэп, еIо Къасполэт.
Хэкужъыр зэрилъэгъущтым фэшъхьаф гухэлъхэри ащ иIэх. ИлъэсипшI фэдиз хъугъэу Къасполэт лIэкъо къэбархэм яугъоин, ялIэужхэм язэгъэшIэн дэлажьэ. Непэ уеупчIымэ, Иорданием ыкIи фэ­шъхьаф чIыпIэмэ ащыпсэурэ адыгэ лIакъо пэпчъ, атэжъ пIашъэм нэсыжьэу, икъэбар къыIотэнэу ешIэ. ШIэныгъэ-ушэтын Iоф­шIэныр ежь ылъэкъуацIэкIэ ыублагъ. Ащ къызэриIорэмкIэ, джыри илъэс 400 фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ Тхьабысымхэр нэтхъуаджэщтыгъэх.
ЯлIэужхэр ятфэнэрэ атэшхом нэсэу ары нахьыбэмэ зэрашIэрэр, ащ фэдиз зымышIэхэри щыIэх. Сэ я 11-м нэсэу лъэужыр сэфы. ЛIакъохэу зикъэбар зымышIэщтыгъэу сэ зэзгъэшIэжьыгъэ— хэр щыIэх. «Ащ сигъапэрэп. Сауж икI» — къысэзыIуагъэ— хэри къа­хэкIыгъэх. Ащ гур егъэузы, — къыхегъэщы Къасполэт.
ЛIакъохэм ялIэужхэр бгъэу­нэфыжьынэу сыда угу къэзгъэ­кIы­гъэр?
Нахьыжъхэм сахэсэу къэбар­хэм сядэIуныр сикIасэщтыгъ. Тэ тадэжькIэ, адыгэ тарихъIуатэу тиIагъэр Шапсыгъэ Индрыс, Тхьэм джэнэт къырет. Адыгэ лъэ­къуацIэхэм афэгъэхьыгъэу ышIэщтыгъэр бэ, къыIотэжьхэрэри тестхагъэхэу сиIэх. Ащ ымышIэу сэри зыуж сфыгъэр макIэп. ЦIыфхэм заIузгъакIэзэ, «къысфэпIотагъэмэ, сыщыбгъэгъозагъэмэ» сIозэ саIуупчIыхьэзэ бэхэр къапкъырысхыгъ, сыхагъэ­кIотагъ. ЕтIанэ, а пстэур бэ­джыхъым фэдэу сшъхьэ илъ хъугъэ. СыкъымышIэу адыгэ цIыф горэм нэIуасэ сыфэхъумэ ите­плъэкIэ зыщыщыр къасшIэу сы­хъугъ, сыда пIомэ илIакъо икъэбар сыщыгъуаз.
ЛIэкъо лIэужхэм яупчIэкIэ Къасполэт Адыгеим къотэгъу щыриIэ хъугъэ. А лъэныкъомкIэ игъэкIотыгъэу Iоф зышIэрэ шIэныгъэлэжь ныбжьыкIэу Барцо Рустам ар нэIуасэ фэхъугъ. УпчIэу иIэхэмкIэ джэуапэгъу къыфэхъунэу, зэдэлэжьэнхэу мэгугъэ. Къэралыгъо зэфэшъхьафхэм арыс адыгэ кIалэхэр лъэпкъ мэхьанэ зиIэ зы Iоф иным джащ фэдэу зэфищагъэх. Ащ фэдиз илъэс пчъагъэм ыугъоигъэ къэбархэр цIыфхэм апашъхьэ къырилъхьаныр Къасполэт имурад, тхылъ къыдигъэкIыщт. Джащ фэдэу рихъу­хьэрэмэ ащыщ Хэкужъым къыгъэзэжьыныр. Адыгеим щыпсэуныр игухэлъышIу.
Анцокъо Ирин.