ДжырэкIэ къэкIуагъэгу, ау къыгъэзэжьыпэщт
Иорданием икъэлэ шъхьаIэу Амман къикIыгъэ адыгэ кIалэу Тхьабысымэ Къасполэт мы мафэхэм Адыгеим щыI. «Адыгэ макъэм» ар ихьэкIагъ, хэку къэбархэр къызэриджыкIынэу икIэсэ гъэзетыр зыщагъэхьазырырэм нэIуасэ зыфишIыгъ.
Джащ фэдэу, адыгабзэр аригъашIэу Иорданием щылэжьэгъэ тиIофышIэгъоу, зэдзэкIынымкIэ отделым ипащэу Тхьаркъохъо Сафыет къыфырагъэхьыжьыгъэ сэлам фабэр нигъэсыжьыгъ. Ежь Къасполэти журналист, а сэнэхьатыр Иорданием щызэригъэгъотыгъ. Адыгабзэр, арапыбзэр, инджылызыбзэр ыкIи франджыбзэр ешIэх. Икъэралыгъо къыщыдэкIырэ гъэзет анахь иным зэдзэкIакIоу Iоф щешIэ.
КIалэр Хэкужъым къызэрэкIуагъэр апэр. ИцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу а гухэлъыр къыздырихьакIыгъ. Ащ идэхагъэ фэгъэхьыгъэу зэхихыщтыгъэр зэкIэ къыфэунэфыжьыгъэу, ежь зэриIоу «мэфэ тхъагъохэр» щегъакIох.
— Синыбджэгъу заулэ мыщ щеджагъ. Ахэм ащыщ сишъэогъу дэдэу Пщыдатэкъо Наузыр. Хэкужъым, Мыекъуапэ, ичIыопс идэхагъэ ренэу игугъу къысфишIыщтыгъ. Арыти, джыри илъэситф-хыкIэ узэкIэIэбэжьмэ сыкъэкIонэу сыкIэхъопсыщтыгъ, ау къыздэхъущтыгъэп. Джы гъогум сыкъытехьан зэхъум гъэмафэм сежагъэмэ нахьышIущтэу сянэ къысиIуагъ, ау сыдагъэп ыкIи сыкIэгъожьырэп. Слъэгъурэр зэкIэ сшIодэхэ дэд. Мыщ фэдэ хъун щыIэп, — еIо Къасполэт.
Хэкужъыр зэрилъэгъущтым фэшъхьаф гухэлъхэри ащ иIэх. ИлъэсипшI фэдиз хъугъэу Къасполэт лIэкъо къэбархэм яугъоин, ялIэужхэм язэгъэшIэн дэлажьэ. Непэ уеупчIымэ, Иорданием ыкIи фэшъхьаф чIыпIэмэ ащыпсэурэ адыгэ лIакъо пэпчъ, атэжъ пIашъэм нэсыжьэу, икъэбар къыIотэнэу ешIэ. ШIэныгъэ-ушэтын IофшIэныр ежь ылъэкъуацIэкIэ ыублагъ. Ащ къызэриIорэмкIэ, джыри илъэс 400 фэдизкIэ узэкIэIэбэжьмэ Тхьабысымхэр нэтхъуаджэщтыгъэх.
— ЯлIэужхэр ятфэнэрэ атэшхом нэсэу ары нахьыбэмэ зэрашIэрэр, ащ фэдиз зымышIэхэри щыIэх. Сэ я 11-м нэсэу лъэужыр сэфы. ЛIакъохэу зикъэбар зымышIэщтыгъэу сэ зэзгъэшIэжьыгъэ— хэр щыIэх. «Ащ сигъапэрэп. Сауж икI» — къысэзыIуагъэ— хэри къахэкIыгъэх. Ащ гур егъэузы, — къыхегъэщы Къасполэт.
— ЛIакъохэм ялIэужхэр бгъэунэфыжьынэу сыда угу къэзгъэкIыгъэр?
— Нахьыжъхэм сахэсэу къэбархэм сядэIуныр сикIасэщтыгъ. Тэ тадэжькIэ, адыгэ тарихъIуатэу тиIагъэр Шапсыгъэ Индрыс, Тхьэм джэнэт къырет. Адыгэ лъэкъуацIэхэм афэгъэхьыгъэу ышIэщтыгъэр бэ, къыIотэжьхэрэри тестхагъэхэу сиIэх. Ащ ымышIэу сэри зыуж сфыгъэр макIэп. ЦIыфхэм заIузгъакIэзэ, «къысфэпIотагъэмэ, сыщыбгъэгъозагъэмэ» сIозэ саIуупчIыхьэзэ бэхэр къапкъырысхыгъ, сыхагъэкIотагъ. ЕтIанэ, а пстэур бэджыхъым фэдэу сшъхьэ илъ хъугъэ. СыкъымышIэу адыгэ цIыф горэм нэIуасэ сыфэхъумэ итеплъэкIэ зыщыщыр къасшIэу сыхъугъ, сыда пIомэ илIакъо икъэбар сыщыгъуаз.
ЛIэкъо лIэужхэм яупчIэкIэ Къасполэт Адыгеим къотэгъу щыриIэ хъугъэ. А лъэныкъомкIэ игъэкIотыгъэу Iоф зышIэрэ шIэныгъэлэжь ныбжьыкIэу Барцо Рустам ар нэIуасэ фэхъугъ. УпчIэу иIэхэмкIэ джэуапэгъу къыфэхъунэу, зэдэлэжьэнхэу мэгугъэ. Къэралыгъо зэфэшъхьафхэм арыс адыгэ кIалэхэр лъэпкъ мэхьанэ зиIэ зы Iоф иным джащ фэдэу зэфищагъэх. Ащ фэдиз илъэс пчъагъэм ыугъоигъэ къэбархэр цIыфхэм апашъхьэ къырилъхьаныр Къасполэт имурад, тхылъ къыдигъэкIыщт. Джащ фэдэу рихъухьэрэмэ ащыщ Хэкужъым къыгъэзэжьыныр. Адыгеим щыпсэуныр игухэлъышIу.
Анцокъо Ирин.