Искусствэхэм языкIыныгъ
КъокIыпIэ музеим и Темыр-Кавказ къутамэ «Искусствэхэм языкIыныгъэ — лъэпкъхэм акIуачI» зыфиIорэ къэгъэлъэгъоныр къыщызэIуахыгъ. Лъэпкъ зыкIыныгъэм и Илъэс къыдыхэлъытэгъэ Iофтхьабзэм искусствэ лъагэм идунай ухещэ.
Темыр Кавказым ыкIи Урысыем и Къыблэ шъолъыр ясурэтышIхэм яIофшIэнхэр къэгъэлъэгъоным хэхьагъэх. 1963-рэ илъэсым къыщыублагъэу сурэтышI 46-мэ яIофшIэгъи 120-рэ фэдиз Iофтхьабзэм хэлажьэ. Произведениехэр живописым, графикэм ыкIи декоративно-прикладной искусствэм, скульптурэм яшъуашэхэм арылъых. Музеим икъутамэ ипащэу ШъэуапцIэкъо Аминэт зэхахьэр къызэIуихыгъ.
— Лъэпкъхэм языкIыныгъэ джырэ уахътэм мэхьанэшхо иI. Дунаим тет цIыф лъэпкъхэр культурэм зэрепхых. Лъэпкъыбэ зэрыс Кавказым ахэм къахэкIыгъэхэр зэдырагъаштэу, мамырэу щэпсэух зыфэдэ къэмыхъугъэ яхабзэхэр, якультурэ къаухъумэхэзэ, ахэм хахъо афашIызэ. Къэгъэлъэгъон гъэшIэгъонэу къышъуфэдгъэхьазырыгъэм лъэпкъ пэпчъ инэшанэхэр пхырыщыгъэх, — къыIуагъ музеим ипащэ.
КъэгъэлъэгъуапIэм щыкIогъэ зэхахьэм къыщыгущыIагъ АР-м исурэтышIхэм я Союз итхьаматэу Елена Абакумовар.
— Непэрэ къэгъэлъэгъоным хэхьагъэр илъэсыбэм алэжьыгъэ IофшIагъэхэм яIахь цIыкIу ныIэп. ГукъэкI гъэшIэгъонхэр IэпэIасэхэм агъэфедэзэ, илъэсыбэм IэшIэгъабэ аIапэ къычIэкIыгъ, — къыIуагъ ащ.
— Тилъэпкъхэм языкIыныгъэ ыкIи язэкъошныгъэ гъэпытэгъэнхэм Iофтхьабзэр тегъэпсыхьагъ. Мамырныгъэ щыIакIэм ишапхъэхэр, шэн-хабзэхэр, лъытэныгъэмрэ зэгурыIоныгъэмрэ якъызэтегъэнэн ыкIи яхэгъэхъон Адыгеим щылъыдгъэкIотэным пае тимузей мэлажьэ, — къыхигъэщыгъ музеим испециалист шъхьаIэу Елена Ильинам.
СурэтышIхэм щыIэныгъэм илъэныкъуабэ къызэлъаубытызэ, искусствэм ыбзэкIэ сурэтхэм акупкI къырагъэлъэгъукIыгъ. Искусствэм, шэн-хабзэхэм, Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм ящыIэкIэ-псэукIэ яхьылIэгъэ сурэтхэр дахэх, лъэгъупхъэх, тарихъым иIотакIох. Паштэ Герман, Къат Теуцожь, ПIэтIыощэ Феликс, Ольга Бреславцевам, Хъуажъ Рэмэзан, нэмыкIхэм яIофшIагъэхэм искусствэм гъунапкъэ зэримыIэр джыри зэ къаушыхьатыгъ.
ИскусствэхэмкIэ колледжэу Тхьабысымэ Умарэ ыцIэ зыхьырэм истудентхэр зэхахьэм хэлэжьагъэх.
— Iофтхьабзэм къыщагъэлъэгъорэ IэшIагъэхэр лъэшэу гъэшIэгъоных. Анахьэу къыхэзгъэщыгъэ сурэтхэр «Сельская сходка» зыфиIоу Осетием исурэтышI цIэрыIо ышIыгъэр, МэщбэшIэ Исхьакъ исурэтэу Виталий Баркиным иIофшIагъэр, ЛэупэкIэ Нурбий иIэшIагъэу «ХьакIэщ» зыцIэр. Адыгеим щыпсэурэ лъэпкъхэр зэкIэ Урысыешхом хэпчынхэ умылъэкIынэу изы Iахьэу зэрэщытым IофшIагъэхэр ишыхьатых, — къыIуагъ Ульяна Волынка.
Iофтхьабзэм Адыгэ Республикэм ишIэныгъэлэжьхэм ащыщхэр, сурэтышIхэр, АР-м культурэмкIэ и Министерствэ илIыкIохэр хэлэжьагъэх. Искусствэм идунай хьалэмэт ухэзыщэрэ къэгъэлъэгъоныр гъэтхапэм и 30-м нэс зэIухыгъэщт.
Лъэпшъыкъо Фатим.