Лъэпкъ гупшысэр зэфэдэкIэ зыщыIорышIэу, зыщыпхырыкIырэ произведениехэр — налмэс-налкъутэх. Ащ фэдэ IофшIэгъэ ин ыкIи дэгъу тхакIоу ГъукIэлI Нурбый бэмышIэу къыдигъэкIыгъэ итхылъэу «Тополь моей матери» зыфиIорэр.

Нурбый исэнэхьаткIэ инженер-псэолъэшI, Урысыем итхакIохэм я Союз хэт, анахьэу зэрэтхэрэр ныдэлъфыбзэр ары. Ауми, тызыхэс ыкIи къытхэс урысхэм, нэмыкI лъэпкъхэм ахэр ягъэ­шIэгъэнхэмкIэ Н. ГъукIэлIым ихудожественнэ тхыгъэ 40 фэдиз къыздэхьэгъэ тхылъыкIэр хэткIи гупшысэ къэкIопIэ ин, адыгэ лъэпкъыр зыфэдэр хэти егъэшIэгъэнымкIэ къыдэкIыгъо гъэшIэгъонэу зэрэщытыр нафэ.
ТхылъыкIэм авторыр зэлъязыгъэшIэгъэ рассказхэр, тхакIом творческэ IэпэIэсагъэу IэкIэлъыр къызщылъэгъуагъэ­хэр къыдэхьагъэх.
Авторым ипроизведениехэм темэ зэфэшъхьаф инхэу цIыфымкIэ, лъэпкъым­кIэ мэхьанэ зиIэхэр къащытыгъэх. Ахэр къаIуатэрэмкIэ ыкIи зэрэтхыгъэ шап­хъэхэмкIэ зэтекIхэми, авторым зэрихабзэу, бзэ лъэш куукIэ, образ упкIэпкIыгъэхэмкIэ егъэпсых, сыдигъуи рищэжьэгъэ гупшысэр гъунэм негъэсы. Нурбый итхыгъэ сатырэ пэпчъ лъэпкъ губзыгъа­гъэр, иадыгэбзэ-ныдэлъфыбзэ иба­игъэ-лъэкI ащыкIэгъэтхъыгъ. Сюжет уфэупцIэр IэпэIасэм дахэу зэрещэ, рассказ пэпчъ зы гъэшIэ сурэт, зы тхыдэ гъэшIэгъон, ныбжьырэу гум къи­нэжьырэ тхыгъ.
Тхылъыр тхылъеджэ чанхэу литературэр зикIасэхэм ателъытагъ, убзэ ыкIи уихабзэ пшIэнхэмкIэ амалышIу, рассказ пэпчъ узIэпищэу, къыпхигъахъоу гъэпсыгъэ.
ГъукIэлI Нурбый иапэрэ тхыгъэхэм ащыщэу «Сянэ икъумбыл чъыг» зыфиIорэм ар къызэIуехы. Хэтрэ цIыфкIи Ныр — лъапIэ, нэ ыкIи псэ, гъашIэр къыозытыгъ, узыпIугъ, узылэжьыгъ, Ны Iушым ибыдзыщэ лъапIэ акъыл зиIэм щэIэфэ щыгъупшэрэп; Ныр — нэфыпс лъэш ибынхэмкIэ, зышъхьамысыжь. Н. ГъукIэлIым итхылъыкIэу урысыбзэкIэ къыдэкIыгъэм «Тополь моей матери» цIэу фишIыгъэр. АщкIэ авторым ащ лъытэныгъэ-шъхьэкIафэу фыриIэр, хэткIи Ныр зэрэосэнчъэр, ащ ишIушIэ уасэ зэрэфэшIыгъуаер къыриIотыкIыгъ.
ТхакIор гущыIэ фаби гупшысэ лъаги ашъхьасыгъэп Ным иобраз къыригъэлъэ­гъукIынымкIэ, рассказым Ным иушъый гъэшIэгъонхэр къыщиIотыкIыгъэх, ахэр кIэкIых, IупкIэх, гурыIогъошIух, ухэтми узэзгъэплъыжьырэх.
«Сянэ икъумбыл чъыг» зыфиIорэм изакъоп, рассказэу тхылъым дэт пэпчъ зы гъэшIэ нэкIубгъу, зы гупшысэ мыпкIыжь. ГущыIэм пае, «Гармонист» зыфиIорэ рассказыр. Ащ къыщеIуатэ Москва бэшIагъэу дэс адыгэлIыр къо­кIыпIэ хэгъэгум зэкIом, шIоIофэу, гъусэ иIэу, Тыркуем изы къуаджэу адыгэхэр зыщыпсэухэрэм ащыщ зэрэщыIагъэр. Адыгэ хьакIэщэу зэблэгъагъэхэм лIыжъ хьафизэу пщынэр гурэ IапэхэмрэкIэ къэзыгъэгущыIэрэм щыIокIэ. Къини, хьазаби, зауи, гъабли къялыжьыгъэ цIыфым джа гум, псэм ямэкъамэ игъашIэ лъагъэ­кIуатэу, икъин къызэрэфагъэ­псынкIэрэр IэпэIэсэгъэ ин хэлъэу авторым къыригъэ­лъэгъукIыгъ.
«Ашуг» зыфиIорэ рассказыр тхакIом икъоджэгъу лъапIэу, зэлъашIэрэ усакIоу Теуцожь Цыгъо фэгъэхьыгъ. Ащ IэпкIэ-лъэпкIэгъэ ин хэлъэу авторым Цыгъо зыщыIэгъэ лъэхъан шIункIымрэ кIэмрэ къыщыриIотыкIыгъэх. Ежь тхакIор ныбжьи Цыгъо IукIагъэп, нэмыкI уахът къызхэхъухьагъэр, зыщыпсэурэр, ау икъоджэгъу усэкIошхо губзыгъэм ехьылIагъэу зэхихыгъэу, ыгу къинагъэм къапкъырыкIызэ мы рассказыр ыгъэ­псыгъ. Ащ еджэрэм Теуцожь Цыгъо ынэгу къыкIэуцощт, ицIыф шIыкIагъэри ышIэщт.
УрысыбзэкIэ тхыгъэ тхылъым къыдэхьагъэх рассказэу «Первая курица» зыцIэу гъэблэ илъэсхэр зыфэдагъэхэр, а охътэ къин дэдэр цIыфхэм къызэрэзэпачыгъэр къызщиIотагъэр.
«Заветы матери», «Рассказы из кунацкой старого Догу», «Сделай добро и брось в воду», «Яблоня Халида» «Исцелитель», мыхэм анэмыкIхэри къа­IуатэрэмкIэ укъэзгъэущхэу, IокIэ-шIыкIэ тэрэзхэм уафэзыпIурэх.
ТхылъыкIэу «Тополь моей матери» зыфиIорэр зэрифэшъуашэм тетэу колледжхэм ыкIи гурыт еджапIэхэм ачIэс­хэм, кIэлэегъаджэхэм, шIэныгъэлэжьхэм зэлъягъэшIэгъэн фаеу сеплъы, джащыгъум жъи кIи тигупшысэ нахь шъо­шIощт, тишъхьэлъытэжь нахь лъэгэщт. Тхылъы­кIэм «Гъогумаф!» фэтэIо, ащ иавторэу ГъукIэлI Нурбый псауныгъэ пытэрэ мамыр огурэкIэ тыфэлъаIо, джыри ипроизведениякIэхэм тяжэ.

Мамырыкъо
Нуриет.