Язэдэлэжьэныгъэ зырагъэушъомбгъу
Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Тырку Республикэм и Генеральнэ консулэу къалэу Краснодар щыIэ Эмир Озбайрэ АР-м и Правительствэ зычIэт унэм зэIукIэгъу щызэдыряIагъ. 2025-рэ илъэсым шэкIогъум и 21-м а IэнатIэм ар Iуагъэхьагъ ыкIи республикэм нэIуасэ зыфишIынэу къэкIуагъ. Ащ игъусагъэх Тырку Республикэм сатыумкIэ илIыкIоу Мухаммет Кюлфетоглу ыкIи и Генеральнэ консул иIэпыIэгъоу къалэу Краснодар щыIэ Севиль Шейховар.
ЗэIукIэгъум илъэхъан Адыгеимрэ Тыркуемрэ яхэхъоныгъэ иIофыгъохэм атегущыIагъэх. Урыс-тырку зэфыщытыкIэхэм ягъэпытэн нахьыбэу къызщыуцугъэхэр. ЗэдэгущыIэгъухэм ахэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэ IэкIыб къэрал зэпхыныгъэхэмкIэ ыкIи инвестиционнэ политикэмкIэ иIэпыIэгъоу Хьакъунэ Бэллэ, УФ-м IэкIыб къэрал IофхэмкIэ и Министерствэ и ЛIыкIо IофшIапIэу Краснодар щыIэм иупчIэжьэгъоу Игорь Терзиян, экономикэ хэхъоныгъэмкIэ ыкIи сатымукIэ министрэм ипшъэрылъхэр зыгъэцэкIэрэ КIыкI Артур, Сатыу-промышленнэ палатэм итхьаматэу Гъыщ Марат, Адыгэ Республикэмрэ Краснодар краимрэ ащыпсэурэ быслъымэнхэм я ДиндэлэжьапIэ ипащэу Къэрдэнэ Аскэрбый, Адыгэ къэралыгъо университетым иапэрэ проректорэу ЛIыхьэтыкъо Сусаннэ.

«Урысыемрэ Тыркуемрэ лъэныкъо пстэури къызэдэзыубытырэ зэпхыныгъэ пытэхэр азыфагу илъ хъугъэх. Пстэуми апэу ар типащэхэу Владимир Путинымрэ Реджеп Тайип Эрдоганрэ яшIушIагъ. Тихэгъэгухэм ярезедентхэм блэгъэныгъэ зэфыщытыкIэу азыфагу илъ хъугъэхэм шъолъыритIумэ язэгурыIоныгъэ, язэдэлэжьэныгъэ нахь хэхъонымкIэ яшIуагъэ къэкIо. Илъэсыбэхэм Адыгеимрэ Тыркуемрэ зэзыпхыхэрэ блэгъэныгъэ зэфыщытыкIэхэм осэшIу афэтэшIы. Адыгэ диаспорэ анахь инэу урысые-тырку зэдэлэжьэныгъэм игъэпытэн зиIахьышIу хэзышIыхьэрэр Тырку Республикэм зэрисым ифэмэ-бжьыми а зэфыщытыкIэхэм къатырехьэ», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.

ЭкономикэмкIэ, культурэмкIэ, гуманитар ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ тишъолъыр Тыркуем дыриIэ зэдэлэжьэныгъэр лъыгъэкIотэгъэным зэрэфэхьазырыр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэ алъэныкъокIи зэдэлэжьэныгъэр лъэкIуатэ: урысыбзэмрэ адыгабзэмрэ ягъэшIэгъэнхэмкIэ программэхэр агъэцакIэх, ащ къыхеубытэх Тыркуем иапшъэрэ еджапIэхэм атегъэпсыхьагъэу егъэджэн Iофтхьабзэхэр зыщызэрахьэхэрэр. Къалэхэу къошныгъэ зэдызиIэхэм атегъэпсыхьагъэу лъэныкъуитIумэ язэдэлэжьэныгъи зеушъомбгъу. Мыекъуапэ ащ фэдэ зэфыщытыкIэхэр адыриIэх Газиантепрэ Анкара имуниципальнэ районэу Чанкайрэ, джащ фэдэу Тэхъутэмыкъое районым Тыркуем икъалэу Инегюль блэгъэныгъэ фыщытыкIэхэр дыриIэх. А къэралыгъом дэгъоу щызэлъашIэх республикэм иансамблэ цIэрыIохэу «Налмэсымрэ» «Ислъамыемрэ». Тыркуем щыкIорэ дунэе культурнэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм ахэлажьэх Адыгеим итворческэ купхэр.
ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан АР-м и ЛIышъхьэ къыIотагъ Адыгеим амалэу иIэхэм, IэкIыб къэрал сатыу зэфыщытыкIэхэм зягъэушъомбгъугъэнымкIэ гъэцэкIагъэ хъухэрэм афэгъэхьыгъэу. Мы лъэныкъомкIэ Тыркуер республикэм гъусэныгъэ зыдыриIэ хэгъэгу шъхьаIэхэм ащыщ. Адыгеим къыщыдагъэкIыхэрэр Тыркуем щыIугъэкIыгъэнхэм лъэшэу анаIэ тырагъэты. ЗэдэлэжьэныгъэмкIэ нахь шIогъэ ин къэзытын зылъэкIыщт лъэныкъо зэфэшъхьафхэм ахэплъэх. ГущыIэм пае, резидентхэм Iоф ашIэнымкIэ фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ амалхэр щарагъэгъотых промышленнэ шъолъыр инэу Адыгеим щызэхащагъэм. АР-м и ЛIышъхьэ къызэрэкIигъэтхъыгъэмкIэ, Тыркуемрэ Китаимрэ ащ фэдэ промышленнэ шъолъырэу яIэхэм IофшIэкIэшIоу аIэкIэлъым зыщигъэгъозагъ. Ащ нэфэшъхьафэу мэкъу-мэщымкIэ, къыдэгъэкIыжьынымкIэ зэдызэхагъэуцогъэ проектхэр пхырыщыгъэ хъунхэм Адыгеир фэхьазыр. ЗекIонми нахь зиушъомбгъунымкIэ амалышхохэр щыIэх. Дунэе мэхьанэ зиIэ зыгъэпсэфыпIэхэм зягъэушъомбгъугъэнымкIэ тырку инвесторхэм IофшIэкIэшIоу аIэкIэлъ хъугъэм зыщагъэгъуазэмэ, ишIуагъэ къызэрэкIощтыр ащ къыIуагъ.
«Къыхэзгъэщынэу сыфай шIуагъэ къэзытыщт зэдэлэжьэныгъэм Адыгеир зэрэфэхьазырыр. Адыгеимрэ Тыркуемрэ азыфагу илъ зэпхыныгъэр нахь пытэнымкIэ тинепэрэ зэIукIэгъуи ишIогъэшхо къызэрэкIощтым, урысые-тырку зэфыщытыкIэхэр тапэкIи нахь гъэпытэгъэнхэмкIэ амалышIу зэрэхъущтым сицыхьэ телъ», — къыкIигъэтхъыгъ КъумпIыл Мурат.
Тырку Республикэм и Генеральнэ консулэу Краснодар щыIэм бэмышIэу пыим АдыгеякIэм гумэкIыгъошхоу къыфихьыгъэр гукъао зэрэщыхъугъэр къыIуагъ. Эмир Озбай Тырку Республикэм и ЛIыкIоу Москва щыIэ Танжу Бильгич ыцIэкIэ шIуфэс гущыIэхэм къяджагъ.
«Лъытэныгъэ зыфэсшIырэ Мурат Къэралбый ыкъор, Тырку Республикэм ыцIэкIэ Адыгеим сызэрэщыIэр сэркIэ гопэшху. ТапэкIи тихэгъэгухэм язэдэлэжьэныгъэ нахь пытэным амалэу тиIэр зэкIэ фэдгъэIорышIэщт. Диаспорэр Урысыемрэ Тыркуемрэ азыфагу илъ зэкъошныгъэм илъэмыджэу тэлъытэ. Къэралыгъохэм азыфагу илъ лъэныкъуитIу зэфыщытыкIэхэм нахь заушъомбгъунымкIэ, Ори къызэрэхэбгъэщыгъэу, къошныгъэ зэфыщытыкIэхэм мэхьанэшхо яI. Ти Генеральнэ консульствэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэмкIэ а зэдэлэжьэныгъэр нахь пытэ хъуным ишIуагъэ ригъэкIыным фэхьазыр. ШIуагъэ къэзытыщт ыкIи псынкIэу хэхъоныгъэ зышIыщт зэфыщытыкIэхэу экономикэм ылъэныкъокIэ тазыфагу илъыщтхэм IофшIэнымкIэ джыри нахь тызэхэхьан амал къатыным тыщэгугъы», — къыIуагъ Эмир Озбай.
ИкIэухым лъэныкъуитIуми къыхагъэщыгъ Урысыемрэ Тыркуемрэ яфедэ зыхэлъ зэдэлэжьэныгъэм тапэкIи зырагъэушъомбгъуным зэрэфэхьазырхэр.
АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу
къытырэ къэбархэмкIэ
Тхьаркъохъо Сафыет.