Адыгеир шъхьафит зашIыжьыгъэ мафэм фэгъэхьыгъэ Iофтхьабзэу «ШIэжьым и Вахт» зыфиIорэр щылэ мазэм и 23-м республикэм щаублагъ. Ащ къыдыхэлъытагъэу, Хэгъэгу зэошхом ТекIоныгъэр къызщыдахыгъэр илъэс 81-рэ, нэмыц-фашист дзэхэр рафыжьхи, Адыгеир ыкIи Мыекъопэ районыр шъхьафит зашIыжьыгъэхэр илъэс 83-рэ зэрэхъухэрэм афэгъэхьыгъэ зэхахьэ станицэу Дахъо игупчэ тыгъуасэ щыкIуагъ.

Ащ хэлэжьагъэх къэралыгъо хэбзэ къулыкъухэм, ветеран организациехэм, чIыпIэ зыгъэIорышIэжьыным, ныбжьыкIэ движениехэм ялIыкIохэр.
Iофтхьабзэр шIуфэс гущыIэхэмкIэ къызэIуихыгъ Мыекъопэ район администрацием ипащэ игуадзэу Андрей Пономаревым. Илъэс 83-кIэ узэкIэIэбэжьымэ, Адыгеир шъхьафит ашIыжьынэу зэраублагъэм фэгъэхьыгъэу зэрэзэрэугъоигъэ­хэр къыхигъэщыгъ.
— ДзэкIолIхэр, партизанхэр апсэ емыблэжьхэу ти Хэгъэгу къызэраухъумагъэм имызакъоу, тикъэкIощтым ыкIи мамыр щыIакIэ тиIэу тыпсэуным фэбэнагъэх. Хэгъэгу зэошхом щыфэхыгъэхэми, ащ псаоу къыхэкIыжьыгъэхэми шъхьа­щэ афэтэшIы, яшIэжь тэгъэлъапIэ, — къыIуагъ Андрей Пономаревым.
АР-м иветеранхэм я Совет итхьаматэу Къоджэ Аслъан Хэгъэгу зэошхом илъэ­хъан мэхьанэ зиIэ хъугъэ-шIагъэхэу Мыекъопэ районым щыIагъэхэм игъэкIотыгъэу къатегущыIагъ.

— Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Темыр КавказымкIэ анахь лъыгъэчъэ зэпэуцу­жьышхо зыщыкIуагъэхэм Адыгеир ащыщ. Мыщ ухьазырыныгъэ дэгъу зыIэ­кIэлъ танковэ ыкIи артиллерийскэ дзэшхуитIу пыим къыритIупщыхьэгъагъэх. 1943-рэ илъэсым щылэ мазэм и 1-м тидзэ­хэр ыпэкIэ лъыкIуатэхэу аублагъ ыкIи Iоф­тхьабзэу «ЦIэмэз — Мые­къуапэ» зыфи­Iорэр рагъэжьагъ. Апэу шъхьафит ашIы­жьыгъэр станицэу Дахъор —1943-рэ илъэсым щылэ мазэм и 26-м. Аужырэу АдыгеимкIэ шъхьафит ашIыжьыгъэр Афы­псып, 1943-рэ илъэсым мэзаем и 18-м, — хигъэунэфыкIыгъ Къоджэ Аслъан.
Къоджэ псэупIэу Дахъом иадминистрацие ипащэу Григорий Бородкиным мы мафэм мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. ТекIоныгъэшхор тидзэкIолIхэм къыдахыным уасэу фатыгъэр, ар къызэрадэхъугъэр шъыпкъапIэм тетэу къыткIэхъухьэрэ лIэужхэм алъыгъэIэсыжьыгъэныр пшъэрылъ шъхьаIэу зэрэщытыр хигъэунэфыкIыгъ.
— Непэ ныбжьыкIэхэм нахь зафэзгъа­зэмэ сшIоигъу. Iофтхьабзэм къыщыгущыIэгъэ пстэуми игъэ­кIотыгъэу къаIо­тагъ ТекIоныгъэшхор къыдэхыгъэнымкIэ тя­тэжъ пIашъэхэм лIыгъэу, пыта­гъэу, лIы­хъужъныгъэу зэрахьагъэр. Шъо ащ уасэ фэшъушIынэу, лъы­жъугъэ­кIотэнэу щыт. Непэ къэралыгъуабэхэм ащ ишъыпкъапIэ зэпырагъа­зэшъ, тарихъыр пхэнджэу къы­зэрагъэлъагъорэм шъуемыдэIу. Хэгъэгу зэошхом илъэ­хъани типсэупIэ цIыкIу апэ итэу зэуагъэ­хэм ащыщ, джыри непэ хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием мыщ щыщ нэбгырэ 67-рэ хэлажьэ. Гъэхъа­гъэу яIэхэм яшыхьат ахэм тын лъапIэхэри къа­зэрафагъэшъошагъэхэр, — къы­хигъэ­щыгъ Григорий Бородкиным.
ХэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием иветеранэу, ЛIыхъужъныгъэм иорден къызфагъэшъошэгъэ запасым щыIэ подполковникэу Андрей Васнецовым гущыIэр лъигъэкIотагъ.
— ТекIоныгъэшхор къызыдахыгъэм илъэсыбэ тешIагъ нахь мышIэми, ащ лIыхъужъныгъэу щызэрахьагъэр непи тщыгъупшэрэп, уасэ фэтэшIы. Ар къадэзгъэхъугъэр лъэпкъ зэфэшъхьафхэр зэкъотхэу, зэхэдз ямыIэу зэрэзэдэзэуагъэхэр ары. Къыт­кIэхъухьэхэрэри ащ фэдгъэсэнхэ, ныбжьыкIэхэм ятарихъ ишъып­къапIэ ашIэн фае. Тятэжъ пIа­шъэ­хэу фашизмэм пэуцужьы­гъэхэм афэдэу непи тидзэкIолIхэм щытхъу хэлъэу хэушъхьафыкIыгъэ дзэ операцием япшъэрылъхэр ща­гъэцакIэх. Ащ фэдэ къохэр Урысыем еIэфэхэ, хэти егъашIэм къызэрэтемыкIощтым тицыхьэ телъ, — къыIуагъ Андрей Васнецовым.
Хэгъэгу зэошхом илъэхъан Адыгеир шъхьафит ашIыжьыныр зыщырагъэжьэгъэ чIыпIэм щагъэуцугъэ мыжъосыным, нэбгырэ 400 фэдиз зыщаукIыгъэ чIыпIэм щыт мыжъосыным ыкIи Адыгеир къэзыухъумэгъэ лIыхъужъхэм афагъэпсыгъэ саугъэтым къэгъагъэхэр акIаралъхьагъэх.
Заом хэкIодагъэхэм зы такъикърэ афэшъыгъуагъэх.
Iэшъынэ Сусан.