Хабзэ зэрэхъугъэу, щылэ мазэм и 25-м студентхэм я Дунэе мафэ хагъэунэфыкIы. Мыгъэ зыкIыныгъэм и Илъэсэу зэрагъэнэфагъэм къыдыхэлъытагъэу IэкIыб къэралхэм къарыкIыгъэ студентхэу Адыгэ къэралыгъо университетым щеджэхэрэм гущыIэгъу тафэхъугъ.

Непэрэ мафэм ехъулIэу IэкIыб къэралыгъо 37-мэ къарыкIыгъэ студент мини 3,5-рэ Адыгэ къэралыгъо университетым щеджэ. Ахэм ащыщэу Турк­менистан къикIыхэрэр зэкIэми анахьыбэх, ахэм ауж Узбекистан, Камерун, Сирием, Азербайджан ыкIи Иорданием ащыщхэм Адыгеир къыхахыгъ.
Адыгэ къэралыгъо университетым илъэс пчъагъэ хъугъэу дунэе факультет хэт. IэкIыб къэралхэм къарыкIырэ ныбжьыкIэхэр мыщ щеджэх, урысыбзэр IэкIыб къэралыгъуабзэу щызэрагъашIэ. Лъэпкъ зэныбджэгъуныгъэм иклуб факультетым къыщызэIуахыгъэу чанэу Iоф ешIэ.
МэфэкIым ипэгъокIэу дунэе факультетым урысыбзэр IэкIыб къэралыгъуабзэм фэдэу зыщызэрагъэшIэрэ кафед­рэм истудентхэм мы клубым ипащэу Хъуажъ Замирэ ягъусэу «Адыгэ макъэм» къедгъэблэгъагъэх.
— IэкIыб къэралхэм къарыкIырэ студентхэр щыIэныгъэм хэщэгъэнхэм пае Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ренэу зэхэтэщэх. Тиапшъэрэ еджапIэ цIыф лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр щеджэх, шъхьадж культурэ, шэн-хэбзэ дахэхэр иI, яшъуа­шэхэр, яшхыныгъохэр зэфэшъхьафых. Шъхьадж илъэпкъ ибаигъэ къыгъэлъэгъоным пае Iоф­тхьэбзэ зэфэшъхьафхэр ренэу зэхэтэщэх, ахэм шIогъэ ин къаты, студентхэр нахь зэпэблагъэ мэхъух, шъхьэкIафэ зэфашIыжьы, — еIо Хъуажъ Замирэ.
Клубым ипащи, студентхэми ягуапэу къытфаIотагъ мы илъэс еджэгъум ­лъэпкъ шхыныгъохэм япхыгъэ Iофтхьабзэу зэхащагъэм фэгъэхьыгъэу. Лъэпкъ пэпчъ ишхыныгъохэр къырихьылIагъэх, ахэр зэрэуупщэрыхьащтхэр, IэшIоу хъу­ным пае шъэфэу хэлъхэр къаIотагъ. КIэухым адыгэ джэгу зэхащагъ, ныбжьыкIэхэр къэшъуагъэх. Студентхэм Адыгеим шъхьэкIафэ фашIы, лъэпкъ культурэр ашIогъэшIэгъонэу зэрагъашIэ. Видео техыгъэу къытагъэлъэгъугъэмкIэ, ар нафэ къытфэхъугъ, адыгэхэм ахэмышIыкIынэу дахэу къашъохэрэр ахэтых.

Арслан Акмырадовыр Туркменистан къикIыгъэ студент анахь чанхэм ащыщ. 2023-рэ илъэсым ар Адыгеим къэ­кIуагъ. Ышнахьыжъ мыщ щеджагъ ыкIи къыдэнэжьыгъэу щэпсэу. КIэлэ ныбжьыкIэм урысыбзэр дэгъоу ешIэ, еджэнымкIэ къызэрахэщырэм дакIоу клубым хэт, Iофтхьабзэхэм язэхэщэн иIахьышIу хелъхьэ. Охътэ лые иIэ зыхъукIэ, ышнахьыжъ къызэIуихыгъэ кафем макIо, IэшIоу сушихэр щешIы. ИIэпэIэсэныгъэ Мыекъуапэ щызэлъашIагъ.
Чепер Чарыевар апэрэ курсым щеджэ, урысыбзэр IэкIыб къэралыгъуаб­зэу зэрегъашIэ ыкIи къызщыхъугъэ Туркменистан зигъэзэжьыкIэ зэдзэкIа­кIоу Iоф ышIэнэу егъэнафэ.
— Адыгэ къэралыгъо университетым сыкъычIэхьан амал сиIэ зэрэхъугъэм сырэгушхо. Мыщ гъэсэныгъэ дэгъу щытагъэгъоты, кIэлэегъаджэхэр къытфэсакъых, ныбджэгъукIэхэр тиIэ хъугъэх. Урысыбзэр къин къысщыхъурэп. Еджэныр нахь къыс­фэпсынкIэным пае апшъэрэ еджапIэм хэт тхылъеджапIэм сыкIоныр сикIас. Охътэ лые сиIэ зыхъукIэ сипшъэшъэгъухэр сигъу­сэу къэсэкIухьэ. Мыекъуапэ къэлэ дах, къабзэ, рэхьат, анахьэу къэлэ паркым, Лениным ыцIэ зыхьырэ гупчэм тэкIо. НыбджэгъукIэхэри бэу сиIэх. Лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ащыщ­хэр сипшъэшъэгъух, еджэнымкIэ тиапшъэрэ еджапIэ чIэс адыгэхэр, урысхэр лъэшэу къыздеIэх. Сянэ-сятэхэр непэ къыс­пэчыжьэхэми, ахэр рэхьатых, сызыфэе сэнэхьатыр мыщ зэрэщызгъотыщтым рэгушхох, — еIо пшъашъэм.
Хуснара Ураловам иунэ пэчыжьэу гъэсэныгъэ зэрэзэригъэгъотырэр къы­фэкъинэу къытшIошIыгъ, сыда пIомэ, ащ сабыищ иI, ахэр Туркменистан къыгъэнагъэхэу янэ ыIыгъых.
— Урысыбзэр сыдигъокIи сыгу рихьыщтыгъ, ар нахь игъэкIотыгъэу зэзгъэшIэнэу сыфэягъ, ащ фэдэ амал сиIэ зэхъум блэзгъэкIыгъэп. Адыгеим щырэхьат, Адыгэ къэралыгъо университетыр, тифакультет лъэшэу сыгу рехьы, гъэсэныгъэ дэгъу тагъэгъоты, апэрэ сессиер зэрифэшъуа­шэу ттыгъэ. КIэлэегъаджэхэм лъэшэу сафэраз, сыд фэдэ лъэныкъокIи IэпыIэгъу къы­тфэхъух. Охътэ лые щыIэ зыхъукIэ Iоф сэшIэ, — къы­Iуагъ Хуснарэ.
Тьяго Джуали Камерун къикIыгъ, гъэрекIо дунэе факультетым ар ­щеджагъ, урысыбзэр зэригъашIи юридическэ факультетым чIэхьажьыгъ. КIалэм Адыгеир ыгу зэрэрихьырэр, мыщ щыпсэ­у­хэрэм шэн-хэбзэ дахэрэр зэряIэхэр къытфиIотагъ. Студент чаныр еджэным нэмыкIэу футбол ешIэ, шIогъэшIэгъонэу адыгэ къашъохэр зэрегъашIэ.
— СыгукIэ сыфаеу Адыгеим сыкъэкIуагъ, зы мафи къысшIокъиныгъэп, ныбджэгъухэр бэу сиIэх, анахьыбэр адыгэх, узбекых, туркменых. Адыгэ шхыныгъохэр сыгу рехьых, анахьэу щыпс-пIастэр ары сикIасэр, ащ фэдэу тэри шхыныгъо тиI. Адыгэ ­къуаем нахь дэгъу щымыIэу сэ­лъытэ. Еджэныр къызысыухыкIэ Мыекъуапэ сыкъыдэнэжьынэу, унагъо щысшIэнэу сыфай, къыз­дэхъумэ, сиунагъуи къэсщэ­жьыщт, — къыIуагъ кIалэм.
Бабамырат Джанматовым Адыгэ къэралыгъо университетым икъэбар бэшIагъэ зишIэщтыгъэр, зыщыпсэурэ псэупIэм щыщхэм Адыгеим апшъэрэ гъэсэныгъэ щызэрагъэгъотыгъэу, Iоф щашIэу бэ ылъэгъугъэр, ежьми ар ыгукIэ зыдиIыгъыгъ. КIэлэегъэджэ сэнэхьатыр зэригъэгъотынэу фаети, унагъо ышIа­гъэу сабыищ иI нахь мышIэми, емыгупшысэу къэкIуагъ. Непэ ар студент анахь чанхэм ясатыр хэт. Iофтхьабзэу зэхащэхэрэм ахэлажьэ. Адыгэхэм якультурэ зэрэшIогъэшIэгъоныр къытфиIотагъ, анахьэу адыгэ щыпс-пIастэр, къалмыкъ щаир икIас.
ДЕЛЭКЪО Анет.