АдыгеимкIэ псауныгъэр зыщагъэпытэрэ физкультурнэ комплекс анахь инэу «Ошъутенэр» загъэпсыгъэр мыгъэ илъэсипшI мэхъу. Аужырэ шапхъэхэм адиштэрэ псэолъакIэр 2016-рэ илъэсым къызызэIуахым, республикэм испортивнэ щыIэныгъэ ихъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэ хъугъэ. Нэужым тимыIэгъэ спорт лъэпкъхэри къыхэхъуагъэх — хоккейми, фигурнэ къэчъыхьанми зафэзыгъасэ зышIоигъохэм ахэхъо.

Спортсменхэмрэ цIыф къызэрыкIохэу зипсауныгъэ лъыплъэхэрэмрэ зызщагъэ­сэщт ыкIи зызщапсыхьащт чIыпIэ гупсэф агъотыгъ. ПсэолъакIэм ихьатыркIэ зипсауныгъэ зыгъэпытэ зышIоигъохэм япчъа­гъи хэхъуагъ. «Ошъутенэм» спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэмкIэ унэхэр хэтых: есынымкIэ, фитнесымкIэ, волейболымкIэ, баскетболымкIэ, гандболымкIэ, теннис цIыкIумкIэ, боксымкIэ ыкIи нэмыкI джэгукIэхэмрэ зэнэкъокъухэмрэ зыщырекIокIыхэрэр, тренажерхэр зычIэтхэр… Футболым пае шъофхэр щагум щыгъэ­псыгъэх. Шъхьафэу щыт мылылъэ унэм хоккеим, фигурнэ къэчъыхьаным зыщафагъасэ, лъэрычъэхэм атеты зышIоигъо цIыф къызэрыкIохэм ащ зыщыфагъасэ. ПстэумкIи, гъэрекIорэ IофшIэным изэ­фэхьысыжьхэмкIэ, илъэсым нэбгырэ мини 185-мэ спорт фэIо-фашIэхэр арагъэ­гъоты.

— Мы пчъагъэр ахъщэ зыти къы­чIэхьагъэхэр ары. ЫпкIэ хэмылъэу къэкIуагъэхэр хэплъытэмэ, бэкIэ нахьыбэщт. Футбол шъофхэр пштэхэмэ, сыхьатым нэбгырэ 60 — 70-р ащэджэгу. ЫпкIэ хэмылъэу къытфэкIорэ спортсменхэр ащ хэтхэп. Арышъ, цIыфэу къа­кIорэр бэ, — еIо «Ошъутенэм» ипащэу Къулэ Руслъан.
Бысымым игуапэу «Ошъутенэр» къы­сигъэлъэгъугъ. Унэ пэпчъ спорт лъэпкъэу зыщыпылъхэр къыIотагъ. Гуапэ хъугъэр — тыдэкIи къэбзэ-лъабз, жьыр щыкъабз. Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, ащ лъэшэу анаIэ тырагъэты.

— Пчэдыжьым жьэу рагъажьэшъ, чэщ кIахэ нэс къэбзэныгъэм фэгъэзагъэхэм Iоф ашIэ. Ащ фэдиз цIыфыр зыщызэблэкIырэм ар апэрэ Iоф, — еIо Руслъан.
Тренажерхэр зычIэтым тызычIэхьэм, АР-м ибаскетбол командэу «Динамо- МГТУ-м» итренер шъхьаIэ сыщыIукIагъ. КъызызэIуахыгъэм къыщегъэжьагъэу спортсменхэм «Ошъутенэм» зыщагъэхьазыры. Тренерым къызэриIуагъэмкIэ, анахь шэпхъэшIухэм адиштэрэ спорт унэм къызэращэжьыгъэхэм яамалхэм ахигъэхъуагъ.
— Ащ ыпэкIэ Iоф зыщытшIэщтыгъэ унэ цIыкIум егъэпшагъэмэ, непэрэр инышху. Къэралыгъор къэтэкIухьэ, Екатеринбург, Магнитогорскэ, Иркутскэ, Брянскэ тэкIо, зэдгъэпшэн щыI. Сэ сишIошкIэ, УрысыемкIэ спорт комплекс анахь дэгъуищмэ «Ошъутенэр» ахэт. ЗэкIэ тищыкIагъэр, джэгупIэ чIыпIэхэр, тренажерхэр, зыгъэпскIыпIэр мыщ щызэхэубытагъ. Гупсэф.
Атлетикэ онтэгъумкIэ дунэе класс зиIэ мастерэу Алексей Красновыр илъэсипшI хъугъэу «Ошъутенэм» щэлажьэ. Анахь макIэмэ мафэм нэбгырипшIымэ тренажерхэр зычIэтхэм Iоф ащыдешIэ.
— ЦIыф къызэрыкIохэу зипсауныгъэ лъыплъэхэрэм, спортымкIэ апшъэрэ еджапIэм чIэхьащтхэм садэлажьэ. Зигъэрет зэтезгъэуцожьы зышIоигъохэр аужырэ уахътэм бэу къэкIох. Тхыкъупшъхьэм ыгъэгумэкIыхэрэм Iоф адэсэшIэ. Ащ пае ищыкIагъэр зэкIэ «Ошъутенэм» иI. Шъыпкъэ, иамалхэм ахэбгъахъо пшIоигъомэ, пшIэмэ хъущтыр бэ. ГущыIэм пае, спорт комплексым иIагъэмэ хьакIэщ «хьау» тIощтыгъэп, — еIо ащ.
— ХьакIэу къытфакIохэрэми «хьау» аIощтыгъэп, — къыпедзэ Къулэ Руслъан, — сыда пIомэ къэралыгъом ишъолъыр зэфэшъхьафхэм якупхэм мыщ ухьазырынхэр щакIух. Арышъ, спорт унэм ежь ихьакIэщ иIэмэ, спорт­­-сменхэмкIэ Iэрыфэгъу хъущт, чыжьэу кIонхэ ищыкIэгъэщтэп.
Мылылъэр

Мылылъэ унэ закъоу Адыгеим иIэри «Ошъутенэм» хэт. Ар загъэпсыгъэр нахь кIэсаIоми, 2020-рэ илъэс, республикэм испорт дунае пытэу хэуцонэу игъо ифагъ. Ащ ихьатыркIэ кIымэфэ спорт лъэпкъхэу джырэ нэс тпэчыжьагъэхэр, хоккеимрэ фигурнэ къэчъыхьанымрэ, тиIэхэ хъугъэ. Мылылъэм тызчIэхьэгъэ уахътэм тефэу фигурнэ къэчъыхьаным зыфэзыгъэсэрэ сабый цIыкIухэр, илъэсиплI — хыр аныбжь, мылым тетхэу тытефагъ. Тэ телевизорымкIэ тлъэгъущтыгъэ спортым ахэм зыфагъэсэн ыкIи Адыгеир зэнэкъокъухэм къащагъэлъэгъон амал яI. Непэ республикэм икуп игъэхьазырын дэлажьэх Дей Елизаветэ, Мацко Екатеринэ ыкIи Бэщыкъо Кристинэ.
— Бэрэ сэIо: фигурнэ къэчъыхьаным республикэм икIэлэцIыкIухэр фытегъэпсыхьагъэх. Адыгэлъыр кIуачIэн фае, ахэр бэщэчхэу щытых. Сэнаущыгъэшхо зыхэлъхэри, удэлажьэмэ къызэкIоцIыкIынэу щытхэри ахэтых. ДжырэкIэ шъолъыр зэнэкъокъухэм тахэла­жьэ, хагъэунэфыкIырэ чIыпIэхэр къащытэхьы. БлэкIыгъэ илъэсыр гъэхъэгъэшIухэмкIэ баигъэ. СпортымкIэ разрядхэр къэзылэжьыгъэ­хэр тиIэх. ЛъэхъаныкIэм спортымкIэ мастерыцIэхэр рагъэкъущтых. Зэрифэшъуашэу Iоф тшIэнымкIэ мылылъэ аренэм амалхэр зэкIэ къытеты, тызфэныкъомкIэ IэпыIэгъу къытфэхъух, тищыкIэгъэ сыхьатым фэдизрэ мылым тыщагъэлажьэ, — еIо тренерэу Елизавета Дей.
— Апэрэ илъэсхэм кIэлэцIыкIухэр мылым зэрэтетыгъэхэмрэ джырырэ бэу зэтекIы. Непэ узяплъыкIэ, нэри гури агъэгушIо. Хэхъоныгъэ лъэбэкъушхо ашIыгъ. Фигурнэ къэ­чъыхьаным фэшъхьафэу хоккеимкIэ купхэми мылым сыхьатхэр щыря­Iэх. КIэлэцIыкIухэри, инхэри зэтефыгъэхэу загъасэ. Джащ фэдэу мы спорт лъэпкъыр шIу зылъэгъоу пылъхэри шъхьафых. Зэнэкъокъу­хэм ахэлажьэх, мыщи щызэхащэх. А пстэуми афэшъхьафэу, цIыф къы­зэрыкIохэу мылым къыщачъы­хьанэу къакIорэр бэ. ИлъэсыкIэ мэфэкIхэм бэдэд къэкIуагъэр. Мылы­лъэр нэбгыри 120-мэ ателъытагъ. Темыфэу нэбгырэ 60-р Iудгъэ­кIыжьэу хъущтыгъ, — къыхе­гъахъо Къулэ Руслъан.
— Руслъан, ори успортсмен. Уфутболист, «Зэкъошныгъэм» ухэ­тыгъ. «Ошъутенэр» къызызэIуахы­гъэмрэ ащ ыужрэ сыда зэхъокIыгъэр? Рес­публикэр фэныкъуагъа мыщ фэдэ чIыпIэм?
— Джыри сыкIэлэцIыкIоу спортым сыпылъ зэхъум, мыщ фэдэ амалхэр тиIагъэхэп. Тэ тисабыйхэмрэ тэрырэ бэ тазыфагур. Шъхьэгуащэ зэпырыдзыгъэу тызщыджэгущтыгъэ шъоф къызэрыкIор щыIэжьэп. Арышъ, джы спортым пылъ зышIоигъохэм амалышхо яI. Сишъао футболым пылъ. Сэгугъэ сэщ фэдэу футболист хъунэу. Ащ къыдеджэхэрэм сяплъышъ, зэкIэри спортым ыуж итых. Сэ спорт классым сыщеджагъэми, ащ фэдиз тыхъущтыгъэп.
КъэIогъэн фае, Къулэ Руслъан «Ошъу­тенэр» къызызэIуахыгъэм къыщегъэжьагъэу щэлажьэ. Апэ спорт унэм ипэщагъэу Джарымэкъо Юсыф игодзагъ, джы ятфэнэрэ илъэс хъугъэу пэщэ IэнатIэр егъэцакIэ.
КIэу къызэIуахыщт
Теннис цIыкIумкIэ ыкIи теннисышхомкIэ псэолъакIэ мылылъэ аренэм ыкIыбкIэ «Ошъутенэм» щагъэуцу. Урысыем теннис цIыкIумкIэ и Федерацие ащ фэдэ шIухьафтын Адыгеим къыфишIыгъ.
— Республикэм ащ зы соми хилъхьэрэп. Ахъщэр зэкIэ Федерацием къетIупщы. Метрэ 22,56-рэ иинагъ. ДжэгупIэ закъом Iэнэ 12-р чIэфэнэу щыт. ИшIын мы илъэсым къау­хыщт. Ар тищыкIэгъэ дэдэу щыт, сыда пIомэ аужырэ илъэсхэм теннис цIыкIум Адыгеим зыщеушъом­бгъу. Дэгъу дэдэу тренерэу лажьэ­рэмэ ащыщ Бзаго Рустам. Ыгъасэхэрэр зэнэкъокъухэми ахегъэла­жьэх, чIыпIэхэр къыдахых. Рустам фэшъхьафэу джыри тренерищ фэдиз тиI. Теннис джэгупIэр тшIэу зызэхахым къысфытеуагъэх, сабыйхэр щагъэсэнхэу фаех, — сыщигъэгъозагъ Руслъан.
Ау ар неущырэ Iоф. Непэрэр — тренажерхэм джыри зы кIэу къахэхъуагъ. Копкъым изэтегъэуцожьынкIэ псэуалъэу цIыфхэр къызкIэлъэIущтыгъэр къащэ­фыгъ, мы мафэхэм агъэуцущт. КъафакIохэрэм яшIоигъоныгъэхэр сыдигъуи къызэрэдалъытэхэрэр Руслъан къыIуагъ, сыда пIомэ зыфэлажьэхэрэр цIыфхэр, ахэр спортым пыщагъэ хъунхэр, япсауныгъэ лъыплъэн­хэр ары.
Анцокъо Ирин.