IофшIэгъу дэкIыгъу

Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Кощхьэблэ районым зыщэIэм къэралыгъо программэу «Къуаджэхэм хэхъоныгъэ ягъэшIыгъэныр» зыфиIорэм къыхиубытэрэ псэуалъэхэу социальнэ мэхьанэ зиIэхэм яшIынрэ яигъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынрэ зэрэкIохэрэм зыщигъэгъозагъ.

Ащ игъусагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, Адыгеим финансхэмкIэ иминистрэу Виктор Орловыр, республикэ парламентым ивице-­спикерэу Iэщэ Мухьамэд, АР-м гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ иминистрэу Евгений Лебедевыр, АР-м мэкъу-­мэщымкIэ иминистрэу Къуанэ Анзаур, Кощхьэблэ районым ипащэу Хьамырзэ Заур, районым инахьыжъхэм я Совет хэтхэр.Апэрэ чIыпIэу зэкIолIагъэхэр предпринимателэу ыкIи чылапхъэхэм якъы­хэхын дэлэжьэрэ Хъупэ Руслъан иунэе ботаническэ чъыгхатэу Кощхьаблэ дэтыр ары. Мыр лабораторие псау мэхъу, студентхэр ягъусэхэу научнэ-ушэтын IофшIэнхэр щызэхащэх, чъыг лъэпкъ зэфэшъхьафхэм якъэгъэкIын, кIэхэм якъыхэхын щыдэлажьэх, тыкъэзыуцухьэрэ дунаим шхъонтIэрымэу тырихырэр нахьыбэ зэрэхъущтымкIэ технологиякIэхэр агъэунэфых.

Республикэм и ЛIышъхьэ къэкIырэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэр къыплъыхьагъэх, предпринимателым гущыIэгъу зыфэхъум, а чъыгхатэр нахь игъэкIотыгъэу гъэфедэгъэным, гъэсэныгъэ Iофтхьабзэхэр щызехьэгъэнхэм, районымрэ респуб­ликэмрэ ячIыпIэ зэфэшъхьафхэр нахь кIэракIэ хъунхэм пае чъыгхатэм епхыгъэ научнэ ушэтынхэу зэхащэхэрэм якIэуххэр нахь игъэкIотыгъэу къызфэгъэфедэгъэнхэмкIэ амалэу щыIэхэм атегущыIагъэх.Шъэумэн Хьазрэт ыцIэ зыхьырэ урамым изэтегъэпсыхьан зэрэкIорэм ­КъумпIыл Мурат уасэ къыфишIыгъ. Ащ игъусагъ Шъэумэн Хьазрэт ыцIэкIэ щыт шIушIэ фондым итхьаматэу Шъэумэн Асиет.Километри 2-м ехъу зыубытырэ гъогур зэрэпкIагъэр зэблахъугъ, лъэсрыкIохэр ашIыгъэх, урамыр къэзгъэнэфыщт пкъыгъохэри агъэуцугъэх. А чIыпIэм щыпсэурэ цIыфхэри IофшIэным хэлэжьагъэх, туе чъыгхэр агъэтIысхьагъэх. АщкIэ IэпыIэгъу къафэхъугъ унэе ботаническэ чъыгхатэр зиунэе Хъупэ Руслъан.

Кванториумыр щызэхащэным пае къэралыгъо программэм диштэу игъэ­кIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зыщыкIорэ псэуалъэр КъумпIыл Мурат зэригъэлъэ­гъугъ. Проектым къыделъытэ инженер хъытыухэр зэблэхъугъэнхэр, унэ гупэр гъэкIэжьыгъэныр, Iэмэ-псымэхэу ящыкIэгъэщтхэр къэщэфыгъэнхэр. Сомэ миллион 200 зэхэубытагъэу IофшIэнхэм апэIухьагъ. ЛъэныкъуищкIэ: робототехникэмкIэ, геоквантумымкIэ ыкIи хайтек-цехымкIэ кIэлэцIыкIухэм апае ­егъэджэн сыхьат тедзэхэр а унэм щызэхащэзэ зэрашIыщтым иIофыгъуи нэсыгъэх.Сэнаущыгъэ зыхэлъ кIэлэцIыкIухэмрэ ныбжьыкIэхэмрэ къыхэгъэщыгъэнхэмкIэ, ахэр пIугъэнхэмкIэ гъэсэныгъэм ­иинфраструктурэ зегъэушъомбгъугъэным, амалыкIэхэм якъыхэхын епхыгъэ ­IофшIэныр ренэу шъолъырым зэрэщыкIорэр республикэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.«КIэлэеджакIохэу къэлэ ыкIи къо­джэ еджапIэхэм ачIэсхэм зэфэдэу шIэныгъэ куу зыщызэрагъэгъотын алъэкIыщт, нэужым хэгъэгум иапшъэрэ еджапIэхэм ачIэхьанхэмкIэ амал зиIэ хъущт, респуб­ликэм иэкономикэкIэ къызфагъэфедэн алъэкIыщт сэнэхьатхэр зыIэ къизгъэ­хьащтхэм апае Адыгеим гъэсэныгъэмкIэ зы шъолъыр зыкI щызэхэтщэнэу гухэлъ тшIыгъэ», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.А мэфэ дэдэм ЛIышъхьэр щыIагъ кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу N 1-у «НалмэскIэ» зэджагъэхэм. Ащ нэбгыри 100 чIэфэ, мы илъэсым псэолъэшIын Iофхэр аухыгъэх. Сомэ миллион 293-рэ фэдиз Iоф­тхьабзэхэм къафыхагъэкIыгъ. Респуб­ликэм и ЛIышъхьэ пшъэрылъ зэрафишIыгъэм тетэу псэуалъэм узэрекIолIэщт гъогухэр зэтырагъэпсыхьагъэх, транспортыр зыдэщытыщтыр ыкIи зэпырыкIыпIэхэр зэрищыкIагъэм тетэу ашIыгъэх. ЧIыпIэ бюджетым къыхагъэкIыгъэ ахъщэ тедзэр учреждением ищыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр къэщэфыгъэнхэм, ащ изэтегъэпсыхьан ыкIи электричествэ къэкIуапIэхэм япхыгъэным апэIуагъэ­хьагъ.Адыгеим и ЛIышъхьэ кIэлэцIыкIухэм япIункIэ амалэу агъэфедэхэрэм нэIуасэ зафишIыгъ, ежь кIэлэцIыкIухэми, кIэлэпIухэми гущыIэгъу афэхъугъ. Жъы хъугъэ псэуалъэу джырэкIэ игъэкIотыгъэ гъэцэкIэжьынхэр зэрашIылIэрэм чIэсхэр кIэу агъэпсыгъэ IыгъыпIэм къагъэкощыгъэх.Ащ нэужым культурэм и Унэу Кощ­хьаблэ дэтым екIолIагъэх. Псэуалъэр 2025-рэ илъэсым игъэкIотыгъэу агъэцэкIэжьыгъ. Тарихъ теплъэу унэм иIэр къагъэнэжьыгъ, ащ дакIоу культурэ Iоф­тхьабзэхэр щызэхащэнхэм, зыщагъэ­псэфыным апае джырэ лъэхъаным диштэрэ амалхэр зэкIэ къыдалъытагъэх. Культурэм и Унэ ыпашъхьи зэтырагъэ­псыхьагъ, къэзгъэнэфыщтхэри кIэу агъэуцугъэх.Культурэм и Унэ иIофышIэхэми ­КъумпIыл Мурат гущыIэгъу афэхъугъ, кружокхэу, секциехэу зэхащагъэхэм: музыкэмкIэ, къашъохэмкIэ, дышъэидэнымкIэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ щыIэ хъугъэхэм яIофшIакIэ зэригъэлъэ­гъугъ.«Культурэм иунэхэр къоджэдэсхэр зыщызэIукIэхэрэ, яеплъыкIэхэр зыщызэраIохэрэ, зызщагъэпсэфырэ чIыпIэхэу ренэу щытыгъэх. Непи а хэбзэ шIагъохэм къядгъэгъэзэжьынэу тыфай, ау а пстэуми адакIоу уахътэм диштэрэ цифрэ ыкIи техникэ амалыкIэхэри ядгъэгъотыхэ тшIоигъу. Федеральнэ IэпыIэ­гъум ишIуа­гъэкIэ мы аужырэ илъэсхэм республикэм ицIыф псэупIэхэм анахьыбэхэм культурэм епхыгъэ псэуалъэхэр ащытшIыгъэх е ащызэтедгъэ­псыхьагъэх», — къы­Iуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.Ащ нэужым район гупчэм ит псэуа­лъэу физкультурэмрэ псауныгъэм игъэ­пытэнрэ атегъэпсыхьагъэр республикэм и ЛIышъхьэ зэригъэлъэгъугъ. Квадрат метрэ мини 6-м ехъу зыубытырэ чIыпIэм пшъэрылъыбэмэ япхыгъэ спорт шъолъы­рым зыщиушъомбгъугъ, ащ къыгот зыз­щагъэпсэфын алъэкIыщт чIыпIэри.Баскетболым, волейболым, теннис цIыкIум, бадминтоным апае ищыкIагъэ­хэр зэкIэ а чIыпIэм щыIэх, кIэлэцIыкIухэм апайи чIыпIэ шъхьаф къыхагъэ­кIыгъ, тIысыпIэхэр, хъэренэхэр, лъэсрыкIо гогухэр ыкIи нэмыкIхэр ашIы­гъэх. Видеолъыплъэныри къыдыхалъытагъ, чIыпIэр зэрэпсаоу къызэпэнэфы. Чъыг­хэмрэ куандэхэмрэ ахэм адештэжьых.Атлетикэ онтэгъумкIэ квадрат метрэ 850-рэ зыубытырэ гупчэр ашIыгъ, къуа­джэхэм яхэхъоныгъэкIэ программэм къыдыхэлъытагъэу ар щытыгъ. СпортзалитIу ащ хэхьэ: зым атлетикэ онтэгъум щыпылъыщтых, адрэр тренажернэу щытыщт. ЗызщагъэпскIыщтхэр, зызща­тIэкIыщтхэр, тренерхэм ыкIи медицинэ IофышIэхэм апае кабинетхэр ащ хэхьэх.Псэуалъэм пэмычыжьэу щыт кортыкIэу теннисым зыщыпылъыщтхэри ­КъумпIыл Мурат зэригъэлъэгъугъ. Рес­публикэм и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, а спорт лъэпкъым псынкIэу хэхъоныгъэ ешIы. НэмыкI спорт инфраструктурэм игъусэу республикэм ипсэупIэхэм ащ фэдэ псэуалъэхэр адэтынхэм зэкIэми анаIэ атырагъэтын зэрэфаер ащ къыхигъэщыгъ.«ЩыIэкIэ-псэукIэ тэрэзымрэ цIыфхэр жъугъэу зыхэлэжьэрэ спортымрэ къащежьэх дунэе мэхьанэ зиIэ зэнэкъокъу­шхохэм чемпионыцIэхэр къащыдэхыгъэ­н­хэр. Арышъ, спортым пылъ цIыфхэм япчъагъэ нахьыбэ зэрэхъущтым тегъэ­псыхьагъэу Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэри зэшIотэхых: физкультурэм зыщыпылъыщтхэ ыкIи япсауныгъэ зыщагъэпытэщт спорт гупчэхэр, футбол зыщешIэщтхэ чIыпIэхэр къалэхэмрэ район гупчэхэмрэ ямызакъоу, псэупIэ цIыкIухэми къадэтэджэнхэм тынаIэ тетэгъэты», — къы­Iуагъ КъумпIыл Мурат.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.