АМ
ШIэныгъэлэжьэу, филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, Адыгэ Республикэм изаслуженнэ IофышIэшхоу Хъут Щамсудинэ къызыхъугъэр илъэс 90-рэ зэрэхъугъэм фэгъэхьыгъэ шъолъыр шIэныгъэ-практическэ конференцие Мыекъуапэ щыкIуагъ. Гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм ар зэхищагъ.
«IорIуатэр: уахътэм къыгъэуцурэ упчIэхэр» зыфиIорэ конференциер философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, ГУАРИ-м ипащэ игуадзэу Биданэкъо Марзет къызэIуихыгъ ыкIи зэрищагъ.
— Адыгэ IорIотэ шIэныгъэм емызэщыжьэу дэлэжьэгъэ Хъут Щамсудинэ мыкIодыжьын мылъку ылэжьыгъ. IорIуатэмрэ адыгэ литературэмрэ язытет гъэунэфыгъэнымкIэ Iофышхо ыгъэцэкIагъ. Анахьэу къыхэзгъэщымэ сшIоигъу угъоеным лъэшэу зэрэпылъыгъэр. Нарт эпосым къыдэхьэгъэ произведениехэм янахьыбэр къэзыугъоигъэр Хъут Щамсудин ары. Фольклорист-шIэныгъэлэжьышхом фэгъэхьыгъэ зэхахьэм къедгъэблэгъагъэх АКъУ-м филологиемкIэ ифакультет истудентхэр. ЛIэужыкIэм адыгэм итарихъ, ицIыф цIэрыIохэр ышIэнхэ фае, — къыIуагъ Биданэкъо Марзет.
Iофтхьабзэр лъигъэкIотагъ философие шIэныгъэхэмкIэ докторэу Къуекъо Асфар.
— ЗэлъашIэрэ IорIотэзехьэу, шIэныгъэлэжьэу Хъут Щамсудинэ икIэлэцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ятэжъэу Исхьакъ ихьакIэщ щызэхихыгъэ таурыхъхэр, тхыдэхэр, пшысэхэр, гущыIэжъхэр зэкIэ ышыпыгъэх. Тхылъхэу «Шаги к рассвету», «Адыгэ гущыIэжъхэр», нэмыкIхэр адыгабзэкIэ ыкIи урысыбзэкIэ къыдигъэкIыгъэх. Лъэпкъ фольклорым иухъумэн тегъэпсыхьагъэу проектыбэ ыгъэцэкIагъ, шIэныгъэ статьяхэр ытхыгъэх. Хъут Щамсудинэ хэмыкIокIэжьын лъэуж гъашIэм щыпхырищыгъ, — къыIуагъ Къуекъо Асфар.
Филологие шIэныгъэхэмкIэ докторэу, институтым IорIуатэмкIэ иотдел ипащэу Цуекъо Нэфсэт «Фундаментальные идеи и научное наследие Ш. Х. Хута» зыфиIорэ псалъэр къышIыгъ. Филологие шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу, институтым иIорIотэ къутамэ иIофышIэ шъхьаIэу Нэхэе Саидэ «Хатау Тлехурай: культурно-историческое своеобразие сказительского мастерства и специфика его исполнения (по материалам Ш. Х. Хута) зыфиIорэр къыIотагъ. УФ-м изаслуженнэ артистэу, АР-м инароднэ артистэу Уджыхъу Марет шIэныгъэлэжьым фэгъэхьыгъэ гупшысэхэр къыриIотыкIыгъэх.Хъут Щамсудинэ ищыIэныгъэ гъогу, адыгэ IорIуатэм чIыпIэу щиубытырэр, лъэпкъ тарихъым иухъумакIоу зэрэщытыр зэхахьэм къыщаIотагъ, итворчествэ уасэ фашIэу агъэлъэпIэрэ гукъэкIыжьхэмкIэ зэдэгощагъэх.
Лъэпшъыкъо Фатим.
