Игуфэбэныгъэрэ ишIулъэгъуныгъэрэ апегъохы

Iоныгъом и 27-м кIэлэпIум ыкIи кIэлэцIыкIу IыгъыпIэм Iоф щызышIэхэрэм я Мафэ Урысыем щыхагъэунэфыкIы.

Урысые Федерацием просвещениемкIэ и Министерствэ зэригъэнэфагъэмкIэ, гъэсэныгъэ системэм ылъэныкъокIэ еджапIэм чIэмыхьагъэхэм адэла­жьэхэрэм я Илъэсэу 2026-рэ илъэсыр агъэнэфагъ. Ахэм яIофшIэн уасэу иIэр ащ джыри зэ къеушыхьаты.Адыгеим мы сэнэхьатыр къыхэзыхыгъэу макIэп исыр, ахэм сабыйхэр шIу алъэгъухэу, гъэхъагъэхэр ашIыхэзэ япшъэрылъ мафэ къэс агъэцакIэ.Адыгеим икIэлэпIу анахь дэгъуПоселкэу Яблоновскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Тыгъэ­жъый» зыфиIорэм икIэлэпIоу Бастэ Мирэ 2026-рэ илъэсым «Адыгеим икIэлэпIу анахь дэгъу» зыфиIорэм имуниципальнэ уцугъо текIоныгъэ къыщыдихи, шъолъыр уцугъом хэлэжьагъ, ащи анахь дэгъоу зыкъыщи­гъэлъэгъуагъэу джырэкIэ ар зэнэкъокъум иаужырэ уцугъоу Москва щыкIорэм хэлажьэ. Апэрэ уцугъом хэгъэгум икъэралыгъо 86-мэ къарыкIыгъэ кIэлэпIу анахь дэгъухэр хэ­лэ­жьагъэх, анахьышIоу зыкъэ­зыгъэлъэгъуагъэхэр ятIонэрэм ихьащтых, «2026-рэ илъэсым УрысыемкIэ икIэлэпIу анахь дэгъу» зыфиIорэ цIэр зыфа­гъэшъошэщтыр къэнэфэщт.Адыгеим икIыгъэ кIэлэпIум исэнэхьаткIэ IэпэIэсэныгъэ иI. Гъэсэныгъэ IофшIэным, ны-ты­хэм, кIэлэцIыкIухэм зэрифэ­шъуашэу адэлэжьэгъэным пае екIолIакIэу бгъэфедэн фаехэр ащ къыгъэлъэгъуагъэх. ИIоф­шIэнкIэ ыгъэфедэрэ лъэныкъо­хэр ары Мирэ къаригъэлъэ-гъугъэхэр. Сабыйхэм шIулъэгъуныгъэу, гукIэгъоу афыриIэр иIэубытыпIэу, къин къыфэмы­хъоу ишIэныгъэхэр къыгъэ­лъэ­гъуагъ.Адыгем икIыгъэ бзылъфы­гъэм къыриIотыкIынэу къытефагъэхэм ащыщ зипсауныгъэкIэ илэ­гъу­хэм акIэмыхьэрэ кIэлэцIыкIухэм Iоф адэпшIэным пае лъэныкъоу бгъэ­федэн фаехэр. МыщкIэ шIэныгъэ дэгъу къыгъэ­лъэгъуагъ. Ащ нэмыкIэу, гурыт еджапIэм кIощт кIэлэцIыкIухэм Iоф зэрадэпшIэн фаеу ылъы­тэрэр бзылъфыгъэм нафэ къы­шIыгъ. Джащ фэдэу хэтэрыкIхэр, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр кIэлэцIыкIухэм нахь дэгъоу зэрябгъэ­шIэщтыр къыIотагъ. Гуфэбэныгъэ хэлъэу иIофшIэн зэригъэцакIэрэр Урысые зэнэкъокъум къыщигъэлъэгъуагъ.

ИщыIэныгъэгъогуМирэ къуаджэу Пэнэхэс, сабыибэ зэрыс унагъом къыщыхъугъ. Ар анахьыкIагъ нахь мышIэми, ичаныгъэкIэ, иIушыгъэкIэ къахэщыщтыгъ. Еджэныр лъэшэу ыгу рихьыщтыгъ, арын фае кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр къызкIыхихыгъэри.Дэгъу дэдэу еджапIэр къызэриухыгъэм къыхэкIэу ушэтынхэр ымытхэу Краснодар дэт кIэлэегъэджэ училищэу N 3-м чIэхьагъ.1989-рэ илъэсым пэублэ классхэмкIэ кIэлэегъэджэ ыкIи кIэлэпIу сэнэхьатыр зэригъэ­гъотыгъ.КIэлэцIыкIухэм Iоф адишIэнэу зэрэфэягъэр къыдэхъугъ.ПсэупIэу Яблоновскэм дэт кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Ласточка» зыфиIорэм иIофшIэн щиублэгъагъ, нэужым Краснодари Iоф щишIагъ. 2021-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу кIэлэцIыкIу IыгъыпIэу «Тыгъэжъыем» икIэлэпIу анахь чанхэм ясатырэ хэтэу мэлажьэ.ИIофшIэнгъэшIэгъонэу зэхещэАпэрэ мафэм къыщегъэжьагъэу ишIэныгъэхэмкIэ ­къахэщэу, пшъэдэкIыжь ин хэлъэу бзылъфыгъэм зыкъыгъэлъэгъуагъ. Апшъэрэ категорие иI. КIэлэпIу сэнэхьатыр дэгъоу ыIэ къызэ­рэригъэхьагъэм къыхэкIэу иIоф­шIэн гъэшIэгъо­нэу зэхещэ, творческэ лъэныкъо зэфэ­шъхьафхэр къызфе­гъэфедэх. КIэлэпIу сэнэхьатыр къины нахь мышIэми, ищыIэ­ныгъэ гъогу ащ зэрэрипхыгъэм зэрэрыкIэмыгъожьырэр къыти­Iуагъ.— Сэ сисабый шъыпкъэхэм афэдэу сафыщыт, ар шIэхэу ежьхэми зэхашIэ ыкIи къыс­фэщагъэхэ мэхъу. КIэлэпIу сэ­нэхьатыр нэмыкIхэм афэдэп, щэIагъи, кIуачIи зищыкIэгъэ IофшIэн, сабыйхэр шIу умы­лъэгъоу уипшъэрылъ тэрэзэу пфэгъэцэкIэщтэп, — еIо тигущыIэгъу.Мирэ нэшIо-гушIоу, шъабэу, дахэу кIэлэцIыкIухэм адэгущыIэ, егъэдэIошъух. Программэу «КIэ­лэцIыкIу IыгъыпIэм фольклорнэ джэгукIэхэр щыгъэфедэгъэнхэр» зыфиIорэм хэлажьэ. Ащ изэхэщэнкIэ ушэтыпIэ площадкэу мы кIэлэцIыкIу IыгъыпIэр агъэ­нэфагъ. Ащ къыхэкIыкIэ иIоф­шIэнкIэ адыгэ лъэпкъ джэгу­кIэхэр щегъэфедэх, икIэлэцIыкIухэр адыгэ культурэм, лъэпкъ шэн-хабзэхэм афепIух. Анахьэу ынаIэ зытетхэм ащыщ бзэр дэгъоу аIулъыныр, ащ пае ­художественнэ литературэм къафеджэ. Еджэныр шIу алъэгъуным фегъасэх.— Сабыйхэр джэгукIэ зэ­фэшъхьафхэм ахэтхэ зыхъукIэ, зэхахырэр нахь дэгъоу къагурэIо. Ащ къыхэкIэу къафэ­тIуатэрэр джэгукIэ шъуашэм итэлъ­хьэ. КIэлэцIыкIум зыхэт дунаир ебгъэшIэныр, къэзыуцухьэрэ цIыфхэм, псэушъхьэхэм гукIэгъуныгъэ афыриIэу бгъэсэным мэхьанэшхо иI. ДжырэкIэ сикуп исхэр анахь инхэр арышъ, гурыт еджапIэм мэкIэ-макIэу фэсэщэх, шIэныгъэм игъогу сабый цIыкIухэр тесэщэх, — еIо кIэлэпIум.Мирэ Махьмудэ ыпхъур интеллектуальнэ ыкIи творческэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэм язэ­хэщэкIо чан. Ныбджэгъуныгъэр, зэгурыIоныгъэр ыкIи шъхьэкIэфэныгъэр анахь шъхьа­Iэу ащ елъытэ. КIэлэцIыкIу пэпчъ гурыIогъошIу фэхъу. Исабыйхэр сыдигъокIи нэ­мыкIхэм къахэщых, лъэныкъо зэ­фэшъхьафхэм япхыгъэ зэнэ­къокъухэм ахэлажьэх ыкIи те­кIоныгъэхэр къыдахых.Ны-тыхэм зэпхыныгъэ пытэ адыриIэу Iоф адешIэ, кIэлэцIыкIухэм япIуныгъэ, ягъэсэныгъэ зэгъусэхэу дэлажьэх. ИгъэхъагъэхэмкIэ анахь шъхьаIэу ылъы­тэрэр ны-тыхэр къызэрэфэразэхэр, сабыеу чIигъэкIыгъэ­хэм зэращымыгъупшэрэр ары. Зыхэт иIофшIэгъухэми шъхьэ­кIафэ къыфашIы, шIу алъэгъу.Мирэ унэгъо дахэ иI. Ишъхьэ­гъусэу Шыхьамрэ ежьыррэ кIалэрэ пшъашъэрэ зэдапIугъ, япхъорэлъфхэм ащэгушIукIых. КIэлэцIыкIу IыгъыпIэм щыIэми, унэм исыми бзылъфыгъэ нэгушIом игуфэбэныгъэ, ишIулъэгъуныгъэ апегъохы.ДЕЛЭКЪО Анет.