Анцокъо И.
Урысыем IофшIэнымкIэ и ЛIыхъужъэу, Адыгеим, Къэрэщэе-Щэрджэс, Къэбэртэе-Бэлъкъар республикэхэм ыкIи Абхъазым ялъэпкъ тхакIоу МэщбэшIэ Исхьакъ итарихъ романыкIэу «Лыу» зыфиIорэр АР-м итхылъ тедзапIэ адыгабзэкIэ къыдигъэкIыгъ.
Я 19-рэ лIэшIэгъум иятIонэрэ Iахьрэ я 20-м иублэгъумрэ псэугъэ апэрэ адыгэлI сатыушI бэлахьхэм ащыщэу, къыдэгъэкIыжьакIоу, шIушIакIоу Трахъо Лыу ар фэгъэхьыгъ. ЛIакъом щыщхэм ялъэIукIэ МэщбашIэм ащ Iоф дишIагъ. Ащ къызэрэтиIогъагъэмкIэ, я 19-рэ лIэшIэгъум ия 50-рэ илъэсхэм адыгэ лэжьэкIо унагъо къихъухьэгъэ Трахъо Лыу къызэрыкIоу щытыгъэп, гулъытэ чан зиIэгъэ кIалэм иакъыл бэ къыубытыщтыгъэр. Ащ ихьатыркIэ къэралыгъом ицIыф анахь байхэм ащыщ хъун ылъэкIыгъ: чырбыщышI хъызмэтшIэпIэ пэрытхэр ыгъэлажьэщтыгъэх, унэхэр фэтэрэу ытыщтыгъэх, тучанхэр, мэзхэкI ухъумапIэхэр иIагъэх, ащ нэмыкIыбэми ауж итыгъ. А пстэуми адакIоу шIушIэныр щыгъупшэщтыгъэп. Фэныкъуагъэ зиIэхэм ахъщэ аритыщтыгъ. Мыекъуапэ апэрэ мэщытэу щашIыгъэр зэрагъэуцугъэр ащ имылъку. Ащ фэшъхьафхэр нэмыкI адыгэ къуаджэхэми, Екатеринодари ащигъэуцугъ. Чылагъохэм еджапIэхэр къащызэIуихыщтыгъ. Адыгабзэр зэрагъэшIэным иамал аритыщтыгъ. Адыгэ къуаджэхэмрэ Екатеринодаррэ зэзыпхыгъэ псыхъозэпырыщыпIэр ышIыгъ. Орыжъылъэ чIыгухэр лэжьыгъэшIапIэу цIыфхэм аIыгъыным фэшI ригъэгъушъыкIыщтыгъэх.Тарихъ романэу адыгабзэкIэ ыкIи урысыбзэкIэ къыдэкIыгъэр ипчъагъэкIэ 400 мэхъу.Анцокъо Ирин.