Хэдзынхэм япэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэр

Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэрэ Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэмрэ ядепутатхэм якъыхэхын фэгъэхьыгъэ хэдзынхэр ыкIэм фэкIуагъэх. Мэфищым кIогъэ хэдзынхэр зэрифэшъуашэу Адыгеим щызэхащагъэх, шапхъэхэм адимыштэу зекIуагъэу зи агъэунэфыгъэп.

Хэдзынхэм япэшIорыгъэшъ зэфэ­хьысыжьэу Урысыем хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие итабло къызэрэщитыгъэмкIэ, анахьыбэу цIыфхэм амакъэ зыфатыгъэр партиеу «Единэ Россиер» ары. АР-м и Къэралыгъо Совет — Хасэм ащ пэрытныгъэр щиубытыгъ. Хэ­дзакIохэм япроцент 65,69-м (нэбгырэ мин 175,3-мэ) амакъэ фатыгъ. КПРФ-м ятIонэрэ чIыпIэр ыIыгъ — процент 11,79-рэ (нэбгырэ мин 31,4-рэ), ящэнэрэ чIыпIэм щыт ЛДПР-р — проценти 8,72-рэ (нэбгырэ мин 23,2-рэ), партиеу «Справедливая Россия» зыфиIорэм яплIэнэрэ чIыпIэр ыубытыгъ — проценти 5,68-рэ (нэбгырэ мин 15,1-рэ), «Новые люди» — проценти 5,44-рэ (нэбгырэ мин 14,5-рэ). ХэдзакIохэм амакъэ анахь макIэу зыфатыгъэр партиеу «Урысыем икоммунистхэр» — процент 1,43-рэ.

Зы мандат зиIэ шъолъырхэмкIэ Къэ­ралыгъо Думэм Адыгеим илIыкIоу хэхьащтыр Владислав Резник. Адыгеим щыпсэухэрэм япроцент 67,09-м амакъэ мыщ фатыгъ. Ар бэкIэ нэмыкIхэм апэ ишъыгъ. Марина Ситниковам проценти 8,34-рэ, Шэуджэн Тембот проценти 7,23-мэ амакъэ афатыгъ.Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат республикэм щыпсэухэрэр чанэу хэдзынхэм зэрахэлэжьагъэхэм пае социальнэ хъытыухэмкIэ рэзэныгъэ гущыIэхэр цIыфхэм апигъохыгъ.— ХэдзыпIэхэм къызэрякIолIагъэхэмкIэ зэфэхьысыжьхэм къагъэлъэгъуагъ къэралыгъом къырыкIощтым тицIыфхэр зэригъэгумэкIыхэрэр. Урысыем и Президентэу Владимир Путиным шъузэрэ­къотыр, зыкIыныгъэ зэрэшъухэлъыр ыкIи граждан пшъэдэкIыжь ин зэрэшъухьы-рэр джыри зэ къэшъуушыхьатыгъ. Ти­хэгъэгу инеущырэ мафэ нахь дэгъу зэрэхъущтым тызэгъусэу тыфэкIощт, — къытхыгъ КъумпIыл Мурат.

Хэдзынхэр республикэм зэрифэшъуашэу, шапхъэхэм адиштэу зэрэщыкIуагъэхэр къытхыгъ. Ахэм ахэлэжьагъэхэм, хэдзэкIо кампанием хэтыгъэхэм, шынэгъончъэным лъыплъагъэхэм, общественнэ лъыплъакIохэм зэрафэразэр респуб­ликэм и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ.Урысые Федерацием и Къэралыгъо Думэ, Адыгэ Республикэм и Къэралыгъо Совет — Хасэм ядепутатхэм яхэдзынхэу мэфищым щыIагъэхэм «Адыгэ макъэр» алъыплъагъ. ЗэкIэмкIи респуб­ликэм хэдзыпIэ 266-мэ Iоф щашIагъ. Шъугу къэдгъэкIыжьын Теуцожь, Красногвардейскэ ыкIи Джэджэ районхэм ащыIэ чIыпIэ зыгъэIорышIэжьын къулыкъухэм ялIыкIохэм афэгъэхьыгъэ хэ­дзынхэри Адыгеим зэрэщыкIуагъэхэр.

Апэрэ мафэрШапхъэхэм зэрадиштэу, Iоныгъом и 18-м зэрэхэгъэгу фэдэу, сыхьатыр 8-м республикэм ихэдзыпIэхэр зэкIэ къызэIуахыгъэх. Апэрэ мафэм цIыфхэм Iоф зэрашIагъэм емылъытыгъэу, чэзыухэр зыдэщыIэ чIыпIэхэри щыIагъэх. 2026-рэ илъэсыр Урысыем щыпсэурэ лъэпкъхэм языкIыныгъэ и Илъэсэу зэрагъэнэфагъэм къыхэкIыкIэ, лъэпкъ шъуашэхэр зыщыгъэу чIыпIэхэм къякIуалIэхэрэр плъэгъущтыгъэх.

Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат хэдзыпIэу N 142-м апэрэ мафэм пчэдыжьым жьэу ымакъэ щитыгъ. Федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр мы чIыпIэ дэдэм щыIагъ. Политическэ хъугъэ-шIагъэу хэдзынхэр зэрэщытыр ыкIи нэбгырэ пэпчъ ахэм ахэлэжьэн зэрэфаер респуб­ликэм и ЛIышъхьэ къыIуагъ.ЗэфэхьысыжьхэмкIэ, апэрэ мафэм зэкIэмкIи нэбгырэ 104772-мэ амакъэ атыгъ, шапхъэхэм адиштэу республикэм щагъэпсыгъэ чIыпIэ пстэуми хэдзынхэр ащыкIуагъэх.

ЯтIонэрэ мафэрРеспубликэм щыпсэухэрэм яграждан пшъэрылъ зэрифэшъуашэу агъэцэкIэным пае шэмбэтым сыхьатыр 8-м къыще­гъэжьагъэу цIыфхэр хэдзыпIэ чIыпIэхэм къякIуалIэхэу аублагъ. Хэдзынхэм чанэу ахэлэжьагъэхэм ащыщых хэушъхьафыкIырэ дзэ операцием иветеранхэр. Тикъэралыгъо, тиреспубликэ зыфэдэщтым амакъэ ахэм фатыгъ.Хэгъэгу зэошхом иветеранэу, илъэси 101-рэ зыныбжь Иван Дзюба икъорэлъ­фэу Илья игъусэу хэдзыпIэм ышъхьэкIэ къэкIолIагъ, Урысыем инеущырэ мафэ ымакъэ фитыгъ.

Зэо лъэхъаным Иван Иван ыкъом лъэсыдзэ училищым ухьазырыныгъэ щигъоти, Германием щызэуагъ. Жъогъо Плъыжьым иорден къыфагъэшъошагъ. Зэоуж лъэхъаным дзэм къулыкъу щи­хьынэу къыхэнагъ, Мыекъуапэ, Астрахань, Баку ащыпсэугъ. 1980-рэ илъэсхэм адэжь Адыгеим къэкIожьыгъ.Ижъырэ лъэхъаныр угу къагъэкIэу, шыхэм атесхэу, адыгэ шъуашэхэр ащыгъхэу амакъэ атынэу Шыу Хасэм илIыкIохэр хэдзыпIэм къекIолIагъэх. Урысые зэнэкъокъоу «Илъэсым иунагъу» зыфиIорэм лъэныкъоу «Сабыибэ зэрыс унагъу» зыфиIорэмкIэ текIоныгъэ къыдэзыхыгъэ Головановхэм яунагъо ясабыйхэр ягъусэхэу хэдзыпIэм къэкIуа­гъэх. Александр ыкIи Марина Головановхэр Джэджэ районымкIэ станицэу Келермесскэм щэпсэух. Илъэс 19 хъугъэ зызэкIыгъухэр, сабыибгъу зэдапIу, шIэхэу япшIэнэрэр къафэхъущт. Мы унагъом шIулъэгъуныгъэмрэ шъхьэкIэфэныгъэмрэ илъэу щызэдэпсэух. Ны-тыхэм япшъэ­дэкIыжь къагурэIо, ясабыйхэри ащ фа­гъасэх, ахэм общественнэ, спорт ыкIи творческэ щыIэкIэ чан яI. Унэгъо зэгурыIожьым ищысэтехыпIэх. Хэгъэгум ихъугъэ-шIагъэхэр блэбгъэкIы зэрэмы­хъущтхэр, хэдзынхэм уахэлэжьэн зэрэфаер, ар нэбгырэ пэпчъ зэрипшъэры­лъыр зэшъхьэгъусэхэм къаIо, ясабыйхэри яцIыкIугъом къыщегъэжьагъэу ащ фащэх.ЯтIонэрэ мафэм зэфэхьысыжьэу фэхъугъэмкIэ, зэкIэмкIи нэбгырэ 199384-мэ амакъэ атыгъ. Шапхъэхэм адимыштэу зекIуагъэхэу агъэунэфыгъэп.

ЗыкI хэдзын мафэрЗэрагъэнэфагъэмкIэ, мы мафэм цIыф­хэр нахь жъугъэу хэдзыпIэхэм къякIо­лIагъэх. Ахэм бэу ахэтыгъэх Адыгеим иныбжьыкIэхэр. Илъэс 18 хъугъэу, апэ­рэу зымакъэ зытыхэрэм шIухьафтынхэр афашIыгъ.Адыгэ къэралыгъо университетым Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэ Ордэунэу хэтым я 157-рэ хэдзыпIэ чIыпIэр чIэтыгъ. Ащ ипащэу ШъхьакIэмыкъо Бэлэ къызэриIуагъэмкIэ, ныбжьыкIэу мыщ къекIолIагъэхэр агъэшIуагъэх, шIухьафтынэу нэмыкI чIыпIэхэм ащаратырэм имызакъоу, студентхэу апэрэу зымакъэ зытыхэрэм апшъэрэ еджапIэм итамыгъэхэр ахагъэхъуагъ.— Шапхъэхэм адиштэу типшъэрылъхэр тэгъэцакIэх.Хэдзынхэр зэрэкIорэм Общественнэ палатэм илъыплъакIохэр, партие зэфэшъхьафхэм ялIыкIохэр лъэп­лъэх, видеокамерэхэр чIэтых. Джащ фэдэу полицием иIофышIэхэр щынэ­гъончъэным лъэплъэх. Мы илъэсым апэрэу Адыгэ республикэ сымэджэщыри къытапхыгъ, ащ чIэлъ нэбгырэ 80 фэдизмэ якIуалIэхэзэ амакъэ арагъэтыгъ, джащ фэдэу нэбгырэ 200-м кIахьэу яунэхэм афэкIуагъэх. ЗэкIэмкIи тихэ­дзыпIэ нэбгырэ 675-мэ амакъэ щатыгъ, — къыIуагъ Бэлэ.

Адыгэ кIэлэегъэджэ колледжэу Ан­дырхъое Хъусен ыцIэ зыхьырэм щызэхащэгъэ хэдзыпIэу N 147-м текIолIагъ. Мыщ ипащэу Ольга Мартыновам хэ­дзынхэм япхыгъэ IофшIэным фэIэпэIас. Ащ къызэриIуагъэмкIэ, пэшIорыгъэшъэу зэхащэгъэ Iофтхьабзэу «ИнфомУИК» зыфиIорэм ишIуагъэкIэ цIыфэу къекIолIагъэр нахьыб. Джащ фэдэу хэдзынхэм ахэлэжьэн амал зимыIэхэм джы унэм амакъэ щатын зэралъэкIырэм ишIуагъэ къэкIо, ащ фэдэ шIоигъоныгъэ зиIэу макIэп зызытхыгъэр. ХэдзыпIэм нэбгырэ 700-м ехъумэ амакъэ щатыгъ. Мы хэдзынхэм джащ фэдэу Къэралыгъо Думэм идепутат ихэдзын закъо хэлэ­жьэнэу къекIолIагъэхэри къызэрахэ­кIыгъэхэр тигущыIэгъу къыIуагъ. Ахэр рес­публикэм щымыщхэу, Адыгеим къэ­кIуагъэу тефагъэхэр ары.Шъугу къэдгъэкIыжьын, уголовнэ гъэ­цэкIэкIо системэм ичIыпIитIумэ джащ фэдэу хэдзынхэр зэращыкIуагъэхэр.ЗэрифэшъуашэузэхащагъIоныгъом и 18-м щегъэжьагъэу и 20-м нэс Урысыем и Къэралыгъо Думэ ыкIи Адыгеим и Къэралыгъо Совет — Хасэм ядепутатхэм яхэдзынхэу республикэм щыкIуагъэхэр хэбзэгъэуцугъэм диштэу, шъыпкъагъэ хэлъэу зэхэщэгъэнхэм зэпымыоу щылъыплъагъэх Адыгэ Респуб­ликэм и Общественнэ палатэ къыщызэIуахыгъэ общественнэ видеолъыплъэ­ным и Гупчэ.Общественнэ палатэм и Тхьаматэу Устэ Руслъан къызэриIуагъэмкIэ, зэкIэмкIи общественнэ лъыплъэкIо 700 фэдиз агъэхьазырыгъ. Ахэр пэшIорыгъэшъэу рагъэджагъэх, япшъэрылъхэр зэкIэ арагъэшIагъ. Общественнэ лъыплъакIохэр гощыгъэхэу хэдзыпIэхэм зэкIэми ащы­Iагъэх ыкIи Гупчэм видеомкIэ щалъыплъагъэх.— Хэукъоныгъэ е щыкIагъэ горэ щымыIагъэу пфэIощтэп, ау ахэр шIэхэу дэгъэзыжьыгъэ хъугъэх. Общественнэ лъыплъакIохэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр яIагъэх, ыпэрапшIэу хэдзынхэр шъыпкъагъэ хэлъэу регъэкIокIыгъэнхэр, цIыфхэм яфитыныгъэхэр амыукъонхэр ары. Мэфищым къыкIоцI республикэм ит хэдзыпIэ пчъагъэ къэткIухьагъ. Моск­ва къикIыгъэ Ольга Деминчевам Адыге­им хэдзынхэр зэрэщыкIохэрэм осэшIу къыфишIыгъ. Хэдзынхэм япэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэмкIэ, кампаниер шэп­хъэшIухэм адиштэу республикэм щы­кIуагъ, — къыIуагъ Устэ Руслъан.Къыхэгъэщыгъэн фае, цIыфэу хэдзынхэм къякIолIагъэхэм ящынэгъончъагъэ республикэм анаIэ зэрэщытетыгъэр. Полицием иIофышIэхэр чэщ-зымафэм Iоф ашIагъ, металлодетекторхэмкIэ ­ауплъэкIухэзэ чIагъэхьагъэх, «рамкэм» дэкIыгъэх.КIэух зэфэхьысыжьхэр Урысые Федерацием хэдзынхэмкIэ и Гупчэ комиссие Iоныгъом и 25-м къышIыщтых.ДЕЛЭКЪО Анет.