А. Гусев
Мыекъопэ районым щыкIуагъ ныбжьыкIэ сэнаущхэм яреспубликэ зэхахьэу «Рыфабгъо». Ащ Адыгеим икъэлэ ыкIи ирайон пстэуми къарыкIыгъэ кIэлэ ыкIи пшъэшъэ 300-м ехъу къекIолIагъ. Ахэр еджэнымкIэ, спортымкIэ, общественнэ IофшIэнымкIэ анахь гъэхъэгъэ дэгъухэр зышIыгъэхэр ары.
Илъэс къэс зэхащэщтыгъэ шъолъыр форумэу «Фыщт» зыфиIорэм ычIыпIэ мыр зэхащагъ, мы илъэсым арэущтэу зыкIашIыгъэр щынэгъончъэн Iофхэм япхыгъэу щыт.Iофтхьабзэм хэлажьэхэрэр лъэсэу Хьаджэкъо къушъхьэ тIуакIэм зэпырыкIхи Рыфабгъо ипсыкъефэххэм анэсыгъэх ыкIи а гъогу дэдэр къытырагъэзэжьи къакIужьыгъ. Зэхэубытагъэу къэпIон хъумэ, республикэм ичIыопс анахь цIэрыIохэм ыкIи анахь дахэхэм къахиубытэрэ чIыпIэхэмкIэ километри 10 къакIугъ.
КIалэхэр ижъырэ адыгэ чъыгхатэхэм ащыIагъэх. Пхъэшъхьэ-мышъхьэ чъыгхэу цIыфхэм къагъэкIыхэрэмрэ мэзым къыхакIэхэрэмрэ зэрэзэхагъэкIыхьагъэхэри ашIогъэшIэгъоныгъ.Мы Iофтхьабзэм ихъугъэ-шIэгъэ шъхьаIэу хъугъэ Адыгеим и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат ныбжьыкIэхэм адыриIэгъэ зэIукIэгъур. Ахэм яупчIэхэм республикэм ипащэ джэуапхэр къаритыжьыгъэх. А зэдэгущыIэгъум къыхэлэжьагъэх гъэцэкIэкIо ыкIи хэбзэгъэуцу хабзэм икъулыкъухэм ялIыкIохэр.
НыбжьыкIэхэм къаIэтыгъэ Iофыгъохэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэм япхыгъагъэх. Республикэм и ЛIышъхьэ ыкIи хэбзэ къулыкъухэм япащэхэм аратыгъэ упчIэхэм анэмыкIэу, инфраструктурэм, ныбжьыкIэ политикэм, IофшIэным япхыгъэ лъэныкъохэми ахэр анэсыгъэх.УпчIэхэм ащыщхэр зыфэгъэхьыгъагъэхэр ныбжьыкIэ предпринимательствэм IэпыIэгъу зэрэфэхъухэрэр, IофышIэхэм ягъэхьазырын зэрэкIорэр, ныбжьыкIэхэм яамалхэр нахь икъоу къызэIуахынхэмкIэ ящыкIагъэхэр зэрарагъэгъотыхэрэр.
КъумпIыл Мурат ныбжьыкIэ инфраструктурэм ихэхъоныгъэкIэ Iофэу ашIэрэм фэгъэхьыгъэу къыIотагъ. Илъэсэу икIыгъэм шъолъыр гупчэу «Адыгеим иныбжьыкIэхэр» зыфиIорэр зэхащагъ. Ар зычIэтыр къалэу Мыекъуапэ дэт тарихъ унэу зэтырагъэпсыхьажьыгъэр ары. Урысые зэнэкъокъоу «Республикэр ныбжьыкIэхэм апай» зыфиIорэм текIоныгъэ къызэрэщыдахыгъэм ишIуагъэкIэ Теуцожь ыкIи Шэуджэн районхэм ныбжьыкIэ гупчэхэр къащызэIуахыщтых. Чэзыу-чэзыоу муниципальнэ гупчэхэр республикэм икъалэ ыкIи ирайон пэпчъ ащагъэпсыщтых.
НыбжьыкIэ предпринимательствэм ылъэныкъокIэ амалэу щыIэхэми нахь заушъомбгъугъ. Экономикэм хэхъоныгъэ ышIынымкIэ яшIогъэшхо къэкIо проект инхэм. Ахэм ащыщых Тэхъутэмыкъое районым щагъэпсыгъэ промышленнэ паркэу «Инэм» зыфиIорэр. Мыщ игектар 200-м ищыкIэгъэ инфраструктурэр щагъэпсыгъ ыкIи IофшIэпIакIэхэр къызэIухыгъэнхэм пае фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ амалхэр игъо афалъэгъух. Мы илъэсым промышленнэ кластерыр гектар 500-м нэсэу нахьыбэ ашIыщт. Ахэм анэмыкIэу гъэпсэфыпIэу «Лэгъонакъэрэ» этнопаркэу «ДжэгокIо гъэхъунэмрэ» мэхьанэшхо яIэщт. Ахэм зекIоным ылъэныкъокIэ IофшIэпIэ чIыпIакIэхэр къызэратыщтхэм имызакъоу, фэIо-фашIэхэм ягъэцэкIэнкIэ, лъэпкъ Iэпэщысэхэм апылъынхэмкIэ ыкIи нэмыкI лъэныкъохэмкIэ яшIуагъэ къэкIощт.
Адыгеим и ЛIышъхьэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, бизнесым федеральнэ IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр шъолъырым щызэшIуахых, ащ нэмыкIэу ежь республикэми щагъэцакIэхэрэр уахътэм нахь диштэу ашIых. ГущыIэм пае, АР-м къыдэгъэкIыжьынымкIэ и Фонд илъэс къэс нахь зырагъэушъомбгъу, АР-м предпринимательствэм IэпыIэгъу етыгъэнымкIэ и Фонди нахь зэтырагъэпсыхьэ. Ахэм яшIуагъэкIэ бизнесым фэгъэкIотэныгъэ зыхэлъ чIыфэхэр, лизинг программэхэр, нэмыкI къэкIуапIэхэр къызфигъэфедэнхэ елъэкIы. Унэе программэм ишIуагъэкIэ илъэсым сомэ миллиони 100 къыхагъэкIыщт, цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэм ядэлэжьэн- кIэ илъэси 3-м къыкIоцI а программэр агъэцэкIэщт. А Iофхэм афэгъэзэгъэ Министерствэмрэ гупчэу «Сибизнес» зыфиIорэмрэ зэгъусэхэу чэзыу пстэуми грант IэпыIэгъу щаратыщт.
Сэнэхьатым икъыхэхын фэгъэхьыгъэ упчIэм республикэм и ЛIышъхьэ джэуап къыритыжьызэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, экономикэм ифэныкъоныгъэхэм къапкъырыкIыхэзэ, Адыгеим гъэсэныгъэм исистемэ щагъэпсы. Ащ хэхьэх сэнэхьатэу къыхахыщтым тегъэпсыхьэгъэ IофшIэнэу еджапIэхэм ащызэшIуахыхэрэр: классхэр а лъэныкъом нахь тегъэпсыхьагъэу къызэIуахых, республикэм иапшъэрэ ыкIи игурыт еджапIэхэм, ахэм анэмыкIэу хэгъэгум ипэрыт учреждениехэу гъэсэныгъэ зыщарагъэгъотыхэрэм а лъэныкъомкIэ Iофтхьэбзэ гъэнэфагъэхэр ащызэшIуахыщтых, IофшIэн язытыхэрэм яеплъыкIэхэм, ящыкIагъэхэм къапкъырыкIыхэзэ IофышIэхэри агъэхьазырыщтых.«Республикэм иэкономикэкIэ анахь проект инхэу дгъэцакIэхэрэр промышленнэ паркэу «Инэм», зекIонымкIэ кластерэу «Лэгъонакъэ», агробиотехнопаркэу «Вавиловыр» ыкIи нэмыкIхэр. IофшIэныр езгъэжьэгъэкIэ предпринимательхэм IэпыIэгъу афэхъунхэм пае муниципалитет пстэуми амал инхэр агъэфедэх.Тикъэлэ шъхьаIэ инеущрэ мафэ зыфэдэщтым, ащ теплъэу иIэщтым тапэкIэ илъэсыбэ къыдэтлъытэзэ тегупшысэ. Къэлэ Советыр, цIыфхэр а Iофыгъохэм ятегущыIэн жъугъэу къыхэтэгъэлажьэх. ЗекIонымкIэ лъэныкъо зэфэшъхьафхэр тэгъэфедэх, тарихъ мэхьанэ зиIэ псэуалъэхэр зыпкъ итэгъэуцожьых. Пшъэрылъэу тиIэр цIыфхэм агу нахь зэIущт, зызщагъэпсэфын алъэкIыщт ыкIи яунэхэм къапэблагъэу ягъэпсэфыгъо уахътэ зыщагъэкIощт чIыпIэхэр гъэпсыгъэнхэр ары. Къэлэ паркыр, псынэпкъыр, шъолъырэу «Мэздахэр» — а пстэуми ягуапэу къэлэдэсхэмрэ хьакIэхэмрэ защагъэпсэфын алъэкIыщт. ЦIыфхэу ахэм къякIуалIэрэр мафэ къэс нахьыбэ зэрэхъурэр тинэрылъэгъу», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.ЗэдэгущыIэгъум илъэхъан къызэIукIагъэхэр лъэныкъо зэфэшъхьафхэм анэсыгъэх: хэушъхьфыкIыгъэ дзэ операцием хэлажьэхэрэм IэпыIэгъу ятыгъэныр, шъолъырыкIэхэм мамыр щыIакIэр зыпкъ ащырагъэуцожьынымкIэ адеIэгъэныр, лъэпкъ зэфэшъхьафхэм къахэкIыгъэхэм ыкIи дин зэмылIэужыгъохэр зылэжьыхэрэм зэгурыIоныгъэ азыфагу илъыныр, бюджетым игъэнэфэн, республикэмкIэ мэхьанэшхо зиIэ проектхэм язэшIохын бизнесыр хэлэжьэныр ыкIи нэмыкI Iофыгъохэр.ИкIэухым КъумпIыл Мурат ныбжьыкIэхэм упчIэ гъэшIэгъонхэр къызэратыгъэхэм, щыIэныгъэм зэхъокIыныгъэшIухэр фэшIыгъэнхэм зэрэфэблыхэрэм, ягупсэ республикэ инеущрэ мафэ зыфэдэщтым зэригъэгумэкIыхэрэм апае зэрафэразэр къыIуагъ. Зэхахэм икIэухым Адыгэ Республикэм итворческэ купхэм къагъэхьазырыгъэ къэгъэлъэгъоныр щыIагъ.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэТхьаркъохъо Сафыет.