Лъэпкъхэр зэзыпхыгъэ орэдыIу

Илъэсыбэ хъугъэу «Адыгэ макъэм» еджэу гуманитар ушэтынхэмкIэ Адыгэ республикэ институтэу КIэрэщэ Тембот ыцIэ зыхьырэм ишIэныгъэлэжьэу Хьанэхъу Руслъан гъэзетым иредакцие къеблэгъагъ. СССР-м инароднэ артистэу, музыкальнэ искусствэм щыцIэрыIоу Муслим Магомаевым фэгъэхьыгъэ гукъэкIыжь фабэхэр къытфиIотагъ.

Адыгэ Республикэм культурэмкIэ иапэрэ министрэу Хьанэхъу Адам артист цIэрыIор Мыекъуапэ къыригъэблагъэ шIоигъоу бэрэ фытеуагъ. ЗэдэгущыIэгъу­бэмэ ауж, 1998-рэ илъэсым, Муслим Магомаевым ишъхьэгъусэу Тамара Си­нявскаяр игъусэу Адыгеим къеблэгъагъэх. А лъэхъаным филармонием ипащэщтыгъэ ГъукIэлI Налбый хьакIэхэм къадекIокIынэу пшъэрылъ фашIыгъ. Ащ зэхэщэн Iофхэр дэгъоу ыгъэцэкIагъэх. ХьакIэщэу «Мыекъуапэ» зыфиIорэм зэшъхьэгъусэхэр къыщыуцугъэх.«Мыекъуапэ — сикъэлэ гупс»Пчыхьэ горэм Хьанэхъу Адамрэ Му­рэтэ Чэпайрэ хьакIэхэр ягъусэхэу къа­кIухьэзэ, урамэу Краснооктябрьскэм тет шхапIэу «Дышъэпсым» дэжь Муслим Магомаевыр къыщызэтеуцуагъ ыкIи а унэм зэрэщыпсэущтыгъэр къафиIотагъ.— Мыекъуапэ сыкъыщыхъугъ, сикIэ­лэцIыкIугъо мыщ щыкIуагъ. ГукъэкIыжь IэшIухэр мы къалэм фысиIэх. Мы унэм театрэм иартистхэр щыпсэущтыгъэх, — къари­Iуагъ ащ.Муслим Магомаевыр янэ къызщыхъу­гъэ чылэу Щынджые ащэгъагъ. ОрэдыIо цIэрыIом къоджэдэсхэр фабэу къыпэгъо­кIыгъэх. Янэ зышIэщтыгъэ цIыфхэм ягукъэ­кIыжьхэр хьакIэм къыфаIотагъ. Гъунэ имыIэу агъэлъэпIэрэ артистэу Муслим Магомаевым янэу Къэнджал Айщэт Тэхъутэмыкъое районым икъуа­джэу Щынджые къыщыхъугъ. Мыщ дэт гурыт еджапIэм ыуж кIэлэегъэджэ техникумэу Краснодар къыщызэIуахыгъэм чIэхьагъагъ, ау къыухынэу игъо ифа­гъэп. ГИТИС-м къыщызэIуахыгъэ Адыгэ театральнэ студием щеджэнэу Москва агъэкIогъэ купым хэфагъ. Театрэм исурэтышIэу ГИТИС-м зыщызыгъасэщтыгъэ Магомет Магомаевым нэIуасэ щыфэхъугъ. Уахътэ тешIагъэу къэзэрэщагъэх. Еджэныр къызаухым, Мыекъуа­пэ щыпсэунхэу къэкIожьыгъэх. Адыгэ театрэм тIуми Iоф щашIагъ, якIалэу Муслим къафэхъугъ.РСФСР-м изаслуженнэ, Адыгеим инароднэ артистэу ШъхьакIумыдэ Нуриет янэ зэрипшъэшъэгъугъэр ыкIи ащ зыIуи­гъакIэ зэрэшIоигъор артистым къа­ри­Iуагъ ыкIи ащ илъэIу фагъэцэкIагъ. Магомаевым Мыекъуапэ концертэу къы­щитыгъэм ШъхьакIумыдэ Нуриетрэ Къуныжъ Мыхьамэтрэ ригъэблэгъагъэх.Муслим Магомаевым игукъэкIыжь фабэхэмкIэ концертыр ыублагъ. Исабыигъом ШъхьакIумыдэ Нуриет ядэжь къызэрэкIощтыгъэм, янэ IофышIэ щыIэ хъумэ ар къызэрэлъыплъэщтыгъэм игугъу къышIыгъ. Янэ мэкъэ дахэ иIэу зэрэщы­тыгъэр къыхигъэщыгъ. Концертыр дэгъу дэдэу кIуагъэ. Псэм нэсырэ орэд мэ­къа­мэ­хэр къэлэдэсхэм бэрэ агу къэ­кIыжьыгъ.ШъхьакIумыдэ Нуриетрэ Къэнджал Айщэтрэ къызэдэтэджыгъэх, интернатым щызэдеджагъэх, Краснодар дэт кIэлэ­егъэджэ техникумым зэдычIэхьагъэх.1936-рэ илъэсым театральнэ критикэу, режиссерэу Анна Фурмановар Краснодар къэкIуагъ. Сэнаущыгъэ зыхэлъ еджэкIо куп ащ ыугъоин гухэлъ иIагъ. Нуриетрэ Айщэтрэ ГИТИС-м щеджэнхэу къыхахыгъэ купым хэфэнхэу янасып къыхьыгъ. А купым хэтыгъэх Шъхьаплъэ­къо Хьисэ, Мышъэ Ерэджыбэ, Талъэкъо Сулейман, нэмыкIхэри. Еджэныр къызаухым Адыгэ театрэм щызэдэлэжьа­гъэх. Айщэт адыгабзэр дэгъоу ышIэ­щтыгъ, адыгэ спектаклэхэм рольхэр къащишIыщтыгъ. КIалэ къыфэхъункIэ мэзищ къэнагъэу, IэпыIэгъу ищыкIагъэу, 1942-рэ илъэсым зинысэхэм адэжь Баку кIо­гъагъэ. Ятэ тырку лъэпкъэу зэрэщытым фэшI НКВД-м инэплъэгъу итыгъ. Айщэт кIалэр къызыфэхъум, Адыгеим къэкIо­жьыгъ. Ахэр илъэси 5 фэдизрэ Мыекъуа­пэ щыпсэугъэх.Къэнджал Айщэт Мыекъуапэ зыдэкIыжьым театрэ зэфэшъхьафхэм Iоф ащишIагъ, унагъо ихьажьи кIалэрэ пшъа­шъэрэ ыпIугъэх.ЕмтIылъ Нурбый зэдэгущыIэгъоу Магомаевым дыриIагъэм къыхэхыгъ:«Сянэу Айщэт телефонкIэ къысфытеомэ е гущыIэгъу сыфэхъу­мэ Адыгеим концерт къыщыстын фаеу бэрэ къысиIощтыгъ. Адыгеир силъэныкъо гупсэу зэрэщытым къысфытемыгущыIа­гъэу сIорэп».Янэ илъэIу щымыгъупшэу фигъэцэ­кIагъ.Концерт ужым зэшъхьэгъусэхэм къа­лэм къыщакIухьагъ, ащ идэхагъэрэ цIыфхэм ягукъэбзагъэрэ агу итIысхьагъ. Адыгеим нахыбэрэ къакIохэзэ ашIынэу рахъухьагъ. Икъэлэ гупсэ концертхэр къыщитынхэу къариIуагъ.Муслим Магомаевым Мыекъуапэ ыгукIэ къыхихыгъэ къалэу зэрэщы­ты­гъэр итхылъэу «Любовь моя — мелодия» зыфиIорэм къыщитхыгъ. ЯунагъокIэ илъэситфэ зыдэсыгъэхэ къалэм фэгъэ­хьы­гъэ гукъэкIыжь дэхабэ къыдигъэ­хьагъ.ГущыIэуж— ШышъхьэIум и 17-м 2027-м Муслим Магомаевыр къызыхъугъэр илъэс 85-рэ зэрэхъурэр хагъэунэфыкIыщт. ЗэлъашIэрэ тичIыпIэгъу артистыр зыщыпсэугъэ унэм исау­гъэт щагъэуцугъэмэ дэгъугъэ, лIэужыкIэм тарихъыр ышIэщт. ОрэдыIом итворческэ кIэн зэрэдунаеу щызэлъашIэ, ау бэп зышIэрэр къалэу Мыекъуапэ Муслим Магомаевыр къызэрэщыхъу- гъэр, ар илъэныкъо гупсэу зэрэщытыгъэр, — къыIуагъ Хьанэхъу Руслъан.