Iэшъынэ А.
ЕзыгъэжьэгъэкIэ фермерхэм IэпыIэгъу афэхъуныр пшъэрылъ шъхьаIэу республикэм ипащэхэм зыфагъэуцухэрэм ащыщ. Къэралыгъо IэпыIэгъу зэфэшъхьафхэм яшIуагъэкIэ мы аужырэ илъэсхэм мэкъу-мэщым зыфэзыгъэзагъэхэм япчъагъэ зэхапшIэу хэхъуагъ. Ахэм ныбжьыкIэхэр бэу ахэтых.
Къуаджэу Хьакурынэхьаблэ щыщ Кобл Айдамыр илэгъухэм ящысэтехыпIэу мэкъумэщ хъызмэтым зыфигъэзагъ, фермер ныбжьыкIэхэм ясатырэ хэуцуагъ. Къэралыгъо программэу «Агростартап» зыфиIорэм хэлажьи, къыратыгъэ ахъщэр зэрифэшъуашэу ыгъэфедагъ.Фермер ныбжьыкIэм бэмышIэу гущыIэгъу тыфэхъугъ. ЫгъэтIысхьэгъэ мэткIо (ежевикэ) хьасэхэр къытигъэлъэгъугъэх, ащ иугъоижьын зэшIуихыгъах, зырыз ныIэп къапыкIэжьырэр, ау джыри IофшIэн имыIэу щысэп. КъэкIорэ илъэсым лэжьыгъэ бэгъуагъэ къытыным пае зэрифэшъуашэу уешIушIэн, ищыкIагъэр зэребгъэгъотын фаер дэгъоу ешIэ.
— Мэкъу-мэщым зыфэзгъэзэнэу сыгукIэ сыфэягъ, маткIор сикIасэу щытыти, къыхэсхыщт культурэм бэрэ сегупшысагъэп. Къэралыгъо IэпыIэгъу зэрэщыIэр къызысаIом, тхылъхэр згъэхьазырыгъэх, Шэуджэн район администрацием мэкъумэщ хъызмэтымкIэ иотдел IэпыIэгъу къысфэхъугъ. АР-м мэкъу-мэщымкIэ и Министерствэ гухэлъэу сиIэхэр къыщисIотыкIыгъэх, къыздырагъашти, грантэу сомэ миллиони 2,5-рэ къысатыгъ, ащ сомэ мин 400 сэ хэзгъэхъожьыгъ, — еIо кIэлэ ныбжьыкIэм.А ахъщэмкIэ гъэтIысыжь лъэкъо 1500-рэ фэдиз къыщэфыгъ ыкIи пэшIорыгъэшъэу ыгъэхьазырыгъэ зы гектар хъурэ хьасэм тыригъэтIысхьагъ. Лъэпкъэу «Осейдж» ыкIи «Аушито» зыфиIохэрэр ары къыхихыгъэхэр, ахэр нахь IэшIоу ыкIи нахь ин хъухэу къыраIуагъ.— Къэралыгъо IэпыIэгъур мыхъугъагъэмэ, гу тесшIыхьэу ыуж сихьащтыгъэп, сыда пIомэ мылъкушхо хэхьэ. Ахъщэр лъэшэу къысшъхьэпагъ, ыпэрапшIэу гъэтIысыжьхэр къэсщэфыгъэх. Лэжьыгъэ дэгъу къытыным пае псы кIэбгъэхъон фае, ащи ищыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр зэкIэ зэзгъэгъотыгъэх. Джащ фэдэу гъэтIысыжьхэр зыкIэпшIэщт пкъэухэр къэсщэфыгъэх, мэткIо лъакъо пэпчъ кIэзгъэуцуагъэх. ГурытымкIэ куандэм икIыхьагъэ метри 2,5-м нэсын ылъэкIыщт. Джащ фэдэу маткIом икъэгъэкIынкIэ IэпыIэгъу къысфэхъущт трактор цIыкIум ищыкIэгъэ Iэмэ-псымэхэр игъусэхэу зэзгъэгъотыгъ, — еIо Айдамыр.Чъыгхэтэ цIыкIум игъэтIысхьан кIэлэ ныбжьыкIэм 2024-рэ илъэсым зэшIуихыгъ. Ахэм алъапсэ дэгъоу ыштагъэу щытыгъ. Апэрэ илъэсхэм ежевикэм зыпари къызэрэкIамыхырэр фермер ныбжьыкIэм ешIэ, илъэсищым зыкъыгъэлъэгъонэу ежьэщт къодый.— Мы илъэсым ом изытет гумэкIыгъохэр къыхьыгъэх. КIымафэм осышхоу къесыгъэм ыгъэфыкъуагъэр бэ. Ащ ыпкъ къикIыкIэ, къыкIэкIынэу щытыгъэм нахьи нахь макI тыугъоижьыгъэр, тщэнэу джыри хъугъэп. КъэкIорэ илъэсым гугъапIэхэр фысиIэх, ищыкIагъэр зэкIэ езгъэгъотымэ, хьалэлэу къэтэжьынэу сыщэгугъы, — еIо Айдамыр.ЧIыгум пыщэгъэ кIэлэ ныбжьыкIэм пшъэрылъ гъэнэфагъэхэр зыфигъэуцужьыгъэх. ИхъызмэтшIапIэ зэрэхигъэхъощтым пылъ. ГъэтIысыжьхэм алъапсэ зиушъомбгъунэу игъо ифагъэшъ, ахэр зэхихыщтых, хьасэм хигъэхъощт.— Тракторэу программэм ишIуагъэкIэ къэсщэфыгъэм ишIогъэшхо къэкIо, хьасэхэм азыфагу дэгъоу ар дэкIы. ХьацIэ-пIацIэхэм, уз зэфэшъхьафхэм, нэмыкIэу зиягъэ къэкIощтхэм ащыухъумэгъэным пае IофшIэнэу згъэцакIэхэрэмкIэ IэпыIэгъу дэгъу. Джащ фэдэу уцыжъхэр хьасэхэм азыфагу бэу дэмытыным пае гъэмафэм пчъагъэрэ косилкэкIэ сыупкIагъэ. IофшIэнхэм язэшIохынкIэ сятэу Амин лъэшэу IэпыIэгъу къысфэхъу. — еIо тигущыIэгъу.Шэуджэн районым мы аужырэ илъэсхэм цумпэ лъэпкъ зэфэшъхьафхэр чанэу къыщагъэкIы. Кобл Айдамыр мэткIо къэгъэкIыным пылъхэр упчIэжьэгъу ешIых, джащ фэдэу дунэе хъытыур къызфигъэфедэзэ, лэжьыгъэ бэгъуагъэм фэIорышIэщт технологиехэр къызIэкIегъахьэх.ДЕЛЭКЪО Анет.