Адыгэ Республикэм и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат Урыс географическэ обществэм (РГО) и Адыгэ шъолъыр къутамэ итхьаматэу, Адыгэ къэралыгъо университетым иапэрэ проректорэу Беданэкъо Муратрэ зигугъу къэтшIыгъэ къутамэм игъэцэкIэкIо пащэу Евгений Грабенкэмрэ аIукIагъ.
Iофтхьабзэм хэлэжьагъэх АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэу КIэрэщэ Анзаур, ЛIышъхьэмрэ министрэхэм я Кабинетрэ я Администрацие ипащэ игуадзэу Къонэ Заур.ЦIыфхэр нахьыбэу географием пыщагъэ хъунхэмкIэ, зекIоным зегъэушъомбгъугъэнымкIэ, республикэм итарихъ-культурэ кIэн икъэухъумэнкIэ РГО-м и Адыгэ шъолъыр къутамэ хэбзэ къулыкъухэм зэдэлэжьэныгъэу адыриIэм мыщ щытегущыIагъэх.Урыс географическэ обществэм хэтхэм организацием иIофшIэнкIэ IэпыIэгъу къызэрафэхъурэм фэшI КъумпIыл Мурат зэрэфэразэхэр къаIуагъ. Беданэкъо Мурат зэрэхигъэунэфыкIыгъэмкIэ, илъэси 5-м къыкIоцI Адыгэ шъолъыр къутамэр РГО-м ирейтинг лъэшэу щыдэкIоягъ. Хэгъэгум ишъолъырхэм азыфагу ащ я 80-рэ чIыпIэр щиубытыщтыгъэмэ, джы я 42-рэ чIыпIэм нэсыгъ. РГО-м Адыгеим Iоф зэрэщишIэрэм къытегущыIэхэзэ, организацием ипащэхэм къызэрэхагъэщыгъэмкIэ, зекIохэр нахьыбэу республикэм къэкIонхэр, экотуризмэм зегъэушъомбгъугъэныр анахьэу анаIэ зытырагъэтырэ лъэныкъохэм ащыщ.
ГуфакIохэм илъэс къэс республикэм ичIыопс паркхэм зекIонхэр ащызэхащэх. Зигугъу къэтшIыгъэ обществэм хэтхэм шIэныгъэлэжь-спелеологхэмрэ шIэныгъэхэмкIэ Урысые академием иIофышIэхэмрэ ягъусэхэу Лэгъо-Накъэ игъочIэгъхэм, чIыопс паркэу «ТхьачIышхом» язэгъэшIэнкIэ экспедициехэр зэхащэн, а чIыпIэхэр агъэкъэбзэн ямурад.Адыгэ чъыгхатэхэм, исп унэхэм, аммонитхэм якIэй якъэухъумэн тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэм обществэр чанэу зэрахэлажьэрэр Адыгеим и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ, «География Адыгеи» зыфиIорэ тхылъхэм ягъэхьазырынкIэ шъолъыр къутамэм гухэлъэу иIэхэм адыригъэштагъ.Адыгеим ичIыопс, ипсэушъхьэхэм, Урысыем илъэгъупхъэ чIыпIэхэм яфотобанк мы охътэ благъэм общественникхэм хэхъоныгъэ фашIын ягухэлъ. Урысыем исурэттеххэм я Союз и Адыгэ шъолъыр къутамэ игъусэхэу ахэм фотозэнэкъокъоу «Къушъхьэхэмрэ цIыфхэмрэ» зыфиIорэр зэхащэ. Шъолъыр къутамэм ипроектхэм ащыщэу «Экологическая тропа в ботаническом саду АГУ — развитие образовательного туризма в Адыгее» зыфиIорэр 2026-рэ илъэсымкIэ граждан обществэм изегъэушъомбгъункIэ Адыгэ Республикэм игрант зэнэкъокъухэм щатекIуагъэхэм зэу ащыщ.НыбжьыкIэхэм гъэсэныгъэ дэгъу, экологическэ пIуныгъэ тэрэз ягъэгъотыгъэнымкIэ РГО-м Iофэу ышIэрэм мэхьанэшхо зэриIэр АР-м и ЛIышъхьэ къыхигъэщыгъ. Урысые Федерацием и Президентэу, РГО-м и Попечительскэ совет итхьаматэу Владимир Путиным Урыс географическэ обществэм ия 7-рэ зэфэс къыщигъэнэфэгъэ пшъэрылъхэм мэхьанэшхо зэряIэр КъумпIыл Мурат хигъэунэфыкIыгъ.ЧIыопсым икъэухъумэнкIэ, гъэсэныгъэмкIэ РГО-м ипроектхэм Адыгеим и ЛIышъхьэ къадыригъэштагъ, грантхэм якъыдэхынкIэ хэбзэ къулыкъухэм зэдэлэжьэныгъэ адыряIэнымкIэ амалэу щыIэхэм ягугъу къышIыгъ. Ащ фэдэ IофшIэкIэ екIолIакIэм ишIуагъэкIэ республикэмкIэ федэу щыт проектхэр пхыращын, Адыгеим итарихъ-культурэ кIэнрэ ичIыопс баиныгъэрэ якъэухъумэн епхыгъэ зигъо Iофыгъохэр зэдызэшIуахынхэ алъэкIы.«Республикэм икIэн тырэгушхо ыкIи тэгъэлъапIэ. Тэ пшъэрылъэу тиIэр а кIэныр къэтыухъумэныр, ячIыгу гупсэ агъэлъапIэу ныбжьыкIэхэр тпIунхэр ары. Мы лъэныкъомкIэ республикэм IофшIэн гъэнэфагъэхэр зэрэщызэхащэхэрэм, общественникхэр IэпыIэгъу къазэрафэхъухэрэм мэхьанэшхо иI. Хэгъэгумрэ республикэмрэ афэгъэхьыгъэ къэбархэр цIыфхэм нахьыбэу ашIэным, ячIыгу гупсэ шIу алъэгъуным апае тIэ зэкIэдзагъэу тапэкIи тызэдэлэжьэн фае», — къыIуагъ АР-м и ЛIышъхьэ.