А. Гусев
Тхьаумафэу кIуагъэм Пушкиным и Унэ спектаклэу «ЧIыгу Iэбжыб» зыфиIорэмкIэ театрэ фестивалэу «ЛъэгапIэр» къыщызэIуахыгъ.
Iофтхьабзэр шышъхьэIум и 23-м къыщыублагъэу и 30-м нэс Мыекъуапэ щыкIощт ыкIи хэгъэгум икъэлэ зэфэшъхьафхэм ятеатрэхэм яспектаклэхэр зэрипхыщтых.Мы культурнэ хъугъэ-шIэгъэ иным къекIолIэгъагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Муратрэ Урысыем инароднэ артистэу, Лъэпкъхэм я Театрэ ихудожественнэ пащэу, проектым икIэщакIоу Евгений Мироновымрэ. БлэкIыгъэ илъэсым ар Мыекъуапэ къэкIуагъэу республикэм и ЛIышъхьэ зэIукIэгъу зыдыреIэр ары фестивалыкIэ зэхищэн мурад зэриIэр къызиIогъагъэр, шъолъырым ипащэ ащ дыригъэштэгъагъ.

Ащ тетэу къекIокIырэ фестиваль мэхьанэ зэратыгъэ проектым Адыгеир иапэрэ бысым хъугъэ. Тхьамафэм къыкIоцI Пушкиным и Унэрэ концертнэ залэу «Налмэсымрэ» ясценэхэм спектаклэхэр къащагъэлъэгъощтых. ПстэумкIи 8 фестивалым ипрограммэ хэхьагъэр. Ахэм янахьыбэр Лъэпкъхэм я Театрэ инэмыкI проектэу, Урысыем икъэлэ цIыкIухэм ятеатрэхэм я Фестиваль къыщагъэлъэгъуагъэх.«ЛъэгапIэм» иапэрэ хьакIэхэр АР-м и Лъэпкъ театрэ ригъэблэгъагъэх ыкIи «ЧIыгу Iэбжыб» зыфиIорэ спектаклэу, нахьыпэкIэ театрэр шIу зылъэгъухэрэмрэ ащ ипрофессионалхэмрэ осэ ин зыфашIыгъэмкIэ Iофтхьабзэр къызэIуихыгъ.

Шъугу къэдгъэкIыжьын, «ЧIыгу Iэбжыбыр» Баграт Шинкубэ ироманэу «Последний из ушедших» зыфиIорэм техыгъэу агъэуцугъ. Убыххэм тхьамыкIагъоу къызэпачыгъэхэм ар афэгъэхьыгъ. Зыгъэуцугъэ режиссерыр ыкIи инсценировкэхэм яавторыр Константин Мишиныр ары.Спектаклэу «ЧIыгу Iэбжыбыр» театральнэ тын анахь инэу «Золотая Маска» зыфиIорэм идипломат хъугъэ, 2025-рэ илъэсым Урысыем испектаклэ анахь дэгъу 30-мэ ахэхьагъ. Ар лъэпкъ театрэхэм яя VI-рэ Урысые фестивалэу къалэу Грознэм щыкIуагъэм, «Южная сцена» зыфиIорэ Дунэе театральнэ фестивалэу къалэу Налщык щызэхащэгъагъэм ахэлэжьагъ. Лъэныкъохэу «Спектаклэ анахь дэгъу», «Хореографие анахь дэгъу» зыфиIохэрэмкIэ тынхэр къыхьыгъэх.Фестивалым егъэжьапIэ фэхъугъэ спектаклэм ыуж артистхэмрэ еплъыгъэхэмрэ зэдэгущыIэгъу зэдыряIагъ. Евгений Мироновым «ЛъэгапIэр» къызэрэзэIуахыгъэм фэшI зэпстэуми къафэгушIуагъ, АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат проектым IэпыIэгъу зэрэфэхъугъэм пае «тхьауегъэпсэу» къыриIуагъ. Лъэпкъхэм я Театрэ ихудожественнэ пащэ къызэрэхигъэщыгъэмкIэ, фестивалыр непэрэ лъэхъаным иискусствэ, культурэ зэщымыщым, Урысыем итеатральнэ картэ Кавказым чIыпIэу щиубытырэм афэгъэхьыгъэ зэдэгущыIэгъушхо хъущт.Адыгеим и ЛIышъхьэ республикэм итворческэ щыIакIэкIэ, шъолъырхэм язэпхыныгъэ ылъэныкъокIэ мы хъугъэ-шIагъэм мэхьанэшхо зэриIэр къыхигъэщыгъ. КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, «ЛъэгапI» зыфиIорэ цIэр къушъхьэ чIыпIабэ зиIэ Адыгеим къызэрекIурэм имызакъоу, творческэ лъэгэпIакIэхэм уафегъэчэфы.«Фестивалэу «ЛъэгапIэр» Урысыем и Къыблэ шъолъыркIэ мэхьанэшхо зиIэ хъугъэ-шIагъ. Адыгеим ащ егъэжьапIэ ритынэу къызэрэтефагъэр шъуашэ ыкIи культурэм тиIахьэу хатлъхьэрэм уасэ къызэрэфашIырэм ишыхьат. Республикэм икультурнэ кIэн икъызэтегъэнэнкIэ ыкIи хэгъэхъогъэнымкIэ аужырэ илъэсхэм тшIагъэр макIэп. ЦIыф IэпэIасэу тиIэр бэ, арышъ, ахэм творческэ амалэу яIэм зырагъэушъомбгъунымкIэ ящыкIэгъэ амалхэр яттынхэм тапэкIи тыпылъыщт. Евгений Мироновым тишъолъыр ынаIэ къызэрэтетым, республикэм иактерхэм IэпыIэгъу къызэрафэхъурэм афэшI «тхьауегъэпсэу» есIомэ сшIоигъу. Сицыхьэ телъ, «ЛъэгапIэр» Адыгеим итеатральнэ искусстви, нэмыкIэу фестивалым хэлажьэхэрэми хэхъоныгъэ ашIыным зэрэфэIорышIэщтым. Фестивалым гъэшIэ кIыхьэ иIэ хъунэу, актерхэм яIэпэIэсэныгъэ хэзыгъэхъощт, еплъыхэрэм агукIэ аштэщт гукъэкI гъэшIэгъонхэр пхырищынхэу сыфэлъаIо», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.Евгений Мироновым IукIагъэхУФ-м инароднэ артистэу, Лъэпкъхэм ятеатрэ ихудожественнэ пащэу Евгений Мироновым АР-м и Театральнэ зэхахьэ иартистхэм зэIукIэгъу адыриIагъ. Фестивалым изэхэщэн къазэрэдэхъугъэмкIэ зэкIэ ащ хэлажьэхэрэм, ихьакIэхэм ыкIи ибысымхэм ар къафэгушIуагъ.— Фестивалыр къызэIузыхыгъэ къэгъэлъэгъоныр (спектаклэу «ЧIыгу Iэбжыб», Баграт Шинкубэ ироманэу «Последний из ушедших» зыфиIорэм техыгъ) къэпшIыныр пстэуми къахэщырэ зекIуакI. Артистхэм «тхьашъуегъэпсэу» ясэIо. Ежь фестивалыр мы тхьамафэм Мыекъуапэ щыкIощт. Нэужым Кавказым ишъолъыр, икъэлэ зэфэшъхьафхэм анэсыщт. Зы лъэныкъомкIэ тызэхищэщт, ащ нэмыкIэу Урысыем итеатральнэ зэпхыныгъэхэм ягъунапкъэхэр къызэIуихыщтых. Шъолъыр театрэхэм хэхъоныгъэхэр ашIынхэ фае. Музей экспонатхэм афэдэу ахэр цIыфхэм къащэхъу, щыIэныгъэм ыуж къинагъэхэм фэд. Фестивалыр къызэIузыхыгъэ спектаклэу тызэплъыгъэр непэрэ уахътэм дештэ. Тарихъым, лъэпкъым къырыкIуагъэм зэрафэгъэхьыгъэм изакъоми, ыкIуачIэ зэхэошIэ. ЦIыфхэр зэреплъыгъэхэм сылъыплъагъ, бзылъфыгъэхэм анэпсхэр къыгъэкIуагъэх, ахэми язакъоп… ГущыIэм пае, Театральнэ зэхахьэм ипащэу Ацумыжъ Рустам къышIыгъэ ролым куоу хэхьашъугъ, щыIэныгъэ псау сценэм щырихыгъ. Къэгъэлъэгъоныр къадэхъугъ, — къыIуагъ Е. Мироновым.Джащ фэдэу ежь зипэщэ театрэмкIэ Iоф зыдашIэрэ лъэныкъохэм, режиссермэ агъэфедэрэ шIыкIэ-амалхэм, актерхэм яIэпэIэсэныгъэ зэрэхагъахъорэм Евгений Мироновыр къатегущыIагъ, щысэ гъэшIэгъонхэр къыхьыгъэх.Лениным игупчэ къыщагъэлъэгъуагъАпэрэ шъолъыр театральнэ фестивалэу «ЛъэгапIэ» зыфиIорэм ипрограммэ хэтэу Евгений Мироновым ыгъэуцугъэ спектакль-концертэу «Горькэм ирассказхэр» зыфиIорэр тыгъоспчыхьэ Лениным игупчэ къыщагъэлъэгъуагъ. Евгений Мироновыр ыкIи Москва икъэралыгъо академическэ камернэ хор (Мининым ихор) ащ хэлэжьагъэх. Зыфэдэ къэмыхъугъэ культурнэ хъугъэ-шIэгъэ ин ар хъугъэ.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэ ХЪУТ Нэфсэт, Тэу Замир.