А. Гусев
Урысые Федерацием и Президент и Полномочнэ лIыкIоу Къыблэ федеральнэ шъолъырым щыIэ Владимир Устиновым ыдэжь Советэу щызэхэщагъэм изэхэсыгъоу видеоконференцие шIыкIэм тетэу кIуагъэр ежь зэрищагъ.
Адыгеим ыцIэкIэ ащ хэлэжьагъэх АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат, федеральнэ инспектор шъхьаIэу Сергей Дрокиныр, АР-м иминистрэхэм я Кабинет и Тхьаматэ игуадзэу, финансхэмкIэ министрэу Виктор Орловыр, гъэсэныгъэмрэ шIэныгъэмрэкIэ министрэу Евгений Лебедевыр, ныбжьыкIэ IофхэмкIэ Комитетым итхьаматэу Максим Галушкиныр, программэу «ЛIыхъужъхэм яуахът» зыфиIорэм хэлажьэу Сергей Ковалевыр.Лъэпкъ проектэу «НыбжьыкIэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ» зыфиIорэм хэхьэрэ федеральнэ проектхэу «НахьышIоу щыIэр зэкIэ кIэлэцIыкIухэм апай», «Профессионалитет», «КIэлэегъаджэхэмрэ гъэсакIохэмрэ» зыфиIохэрэр Къыблэ федеральнэ шъолъырым зэрэщагъэцакIэхэрэм зэхэсыгъом хэлэжьагъэхэр тегущыIагъэх.Владимир Устиновым агу къыгъэкIыжьыгъ гъэсэныгъэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ, кIэлэегъаджэхэм ямэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэнымкIэ, гъэсэныгъэм епхыгъэ инфраструктурэм хэхъоныгъэ егъэшIыгъэнымкIэ Президентэу Владимир Путиным пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэм мэхьанэшхо зэряIэр.Къэралыгъом ипащэ кIэщакIо зэрэфэхъугъэм тетэу лъэпкъ проектхэр щыIэныгъэм щыпхыращых. Ахэр зыфытегъэпсыхьагъэхэр гъэсэныгъэм епхыгъэ инфраструктурэр джырэ шапхъэхэм адиштэу шIыгъэныр, кIэлэцIыкIу сэнаущхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэныр, социальнэ Iофыгъохэу унагъохэм апашъхьэ къитаджэхэрэр зэшIохыгъэнхэр ары.«КъыткIэхъухьэрэ ныбжьыкIэхэм тафэгумэкIыным, ахэм гъэсэныгъэ дэгъу ягъэгъотыгъэным апшъэрэ мэхьанэ ятэты. Мы лъэныкъор къэралыгъом ипащэ ренэу гъунэ зылъифыхырэм ащыщ. КIэлэегъаджэхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ амал тедзэу зэрахьащтхэм яхьылIэгъэ Указым бэмышIэу УФ-м и Президент кIэтхагъ. Федеральнэ лъэгапIэмкIэ апэрэу кIэлэегъэджэ сэнэхьатым общественнэ мэхьанэшхо зэриIэр кIагъэпытыхьажьыгъ», — къыIуагъ Владимир Устиновым ыкIи УФ-м и Президент пшъэрылъэу къыгъэнэфагъэхэр шIокI имыIэу Къыблэ федеральнэ шъолъырым хэхьэрэ субъектхэм япащэхэм агъэцэкIэнэу афигъэпытагъ.Гъэсэныгъэ языгъэгъотырэ организациехэр джырэ шапхъэхэм адиштэу зэтегъэпсыхьэгъэнхэмкIэ, еджапIэхэм, кIэлэцIыкIу IыгъыпIэхэм игъом гъэцэкIэжьын IофшIэнхэр яшIылIэгъэнхэмкIэ Владимир Путиным пшъэрылъэу къыгъэуцугъэхэм ягъэцэкIэн мэхьанэшхо зэриIэр УФ-м и Президент и Полномочнэ лIыкIо къыхигъэщыгъ. Апшъэрэ гъэсэныгъэ ягъэгъотыгъэным, шъолъырхэм ящыкIэгъэ специалистхэм ягъэхьазырын япхыгъэ Iофыгъохэми шъхьафэу мыщ щатегущыIагъэх. Лъэпкъ проектхэм ягъэцэкIэн къулыкъу зэфэшъхьафхэм акIуачIэ зэрэзэдырахьылIэн фаерВ. Устиновым хигъэунэфыкIыгъ. Гъэсэныгъэм зегъэушъомбгъугъэнымкIэ, кIэлэцIыкIухэр зэрыс унагъохэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэнымкIэ амалэу зэрахьэхэрэм шъолъырхэм япащэхэр къатегущыIагъэх.АР-м и ЛIышъхьэу КъумпIыл Мурат къызэриIуагъэмкIэ, лъэпкъ проектэу «НыбжьыкIэхэмрэ кIэлэцIыкIухэмрэ» зыфиIорэм диштэу Iофтхьэбзэ зэфэшъхьафхэр лъэныкъо шъхьаIэхэмкIэ Адыгеим щызэрахьэх: кIэлэцIыкIухэм яамалхэм зыкъызэIуарагъэхы, Адыгеим иэкономикэ щылэжьэщтхэр агъэхьазырых, кIэлэегъаджэхэм IэпыIэгъу афэхъух. Джыдэдэм кIэлэцIыкIухэм япроцент 75-м гъэсэныгъэ тедзэ арагъэгъоты. Гупчэу «Полярис-Адыгея» зыфиIорэм, кванториумхэм, IT-кубхэм, гъэсэныгъэ тедзэ зыщарагъэгъотырэ чIыпIэ мин 27-мэ яIахьышхо мы Iофым хашIыхьэ. Республикэ естественнэ-хьисап еджапIэр кIэлэцIыкIу сэнаущхэм якъыхэгъэщынрэ яамалхэм зягъэушъомбгъугъэнымрэ адэлажьэ. Урысые олимпиадэу мыгъэ щыIагъэм икIэуххэм ащ фэдэ IофшIакIэм шIогъэшхо къызэритырэр къыгъэлъэгъуагъ. Шъолъырхэм ярейтинг чIыпIэ 53-кIэ Адыгеир щыдэкIоягъ, хэгъэгум я 22-рэ чIыпIэр, Урысыем и Къыблэ апэрэ чIыпIэр ащиубытыгъ.2022-рэ илъэсым къыщегъэжьагъэу еджэпIэ 30 республикэм щагъэцэкIэжьыгъ. Iоныгъом и 1-м ехъулIэу псэупIэхэу Северо-Восточные Сады зыфиIорэмрэ Инэмрэ гъэцэкIэжьынхэр ащаухынэу щыт. Джащ фэдэу мыгъэ еджэпIэ 39-мэ музыкэмкIэ, изобразительнэ искусствэмкIэ, физикэмкIэ якабинетхэм оборудованиякIэ ачIагъэуцощт. ГъэрекIо еджэпIи 103-мэ хэгъэгум икъэухъумэнкIэ ыкIи ищынэгъончъагъэкIэ, IофшIэнымкIэ кабинетхэр ащызэтырагъэпсыхьагъэх, зигугъу къэтшIыгъэ предметхэмкIэ шъолъыр модельнэ гупчэр зэхащагъ.Республикэм ищыкIэгъэ IофышIэхэм ягъэхьазырын мэхьанэшхо раты. «Профессионалитетым» ишIуагъэкIэ медицинэ кластерэу «ПрофиМед» зыфиIорэмрэ зекIонымкIэ ыкIи фэIо-фашIэхэмкIэ кластеррэ Адыгеим щызэхащагъэх. Сэнэхьатхэм якъыхэхын тегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэу зэрахьэхэрэм хэхъо. Къэралыгъо аттестациемкIэ планыр икъоу агъэцэкIагъ. Сэнэхьат 34-мкIэ чIыпIэ 45-мэ ар ащыкIуагъ.Ящэнэрэ проектэу «КIэлэегъаджэхэмрэ гъэсакIохэмрэ» зыфиIорэм диштэу кIэлэегъэджэ сэнэхьатым имэхьанэ зыкъегъэIэтыгъэным, IофшIэкIэ амалышIухэр яIэным, классхэм япащэхэм IэпыIэгъу ягъэгъотыгъэным, къоджэ еджапIэхэм ныбжьыкIэхэр ащылэжьэнхэм атегъэпсыхьэгъэ Iофтхьабзэхэр республикэм щызэрахьэх. Ащ фэдэ амалэу шъолъырым щызэрахьэхэрэм ахэхьэ кIэлэегъаджэхэмрэ кIэлэпIухэмрэ яIэпэIэсэныгъэ зыкъегъэIэтыгъэныр, ахэр яIофшIэн кIэгъэгушIугъэнхэр, гурыт еджапIэхэр кIэлэегъаджэхэм зэрафыщыкIэхэрэр дэгъэзыжьыгъэныр. Адыгэ къэралыгъо университетри, Адыгэ республикэ кIэлэегъэджэ колледжэу Хъ. Андырхъуаем ыцIэ зыхьырэри Iофым яшъыпкъэу дэлажьэх.КIэлэегъаджэхэм лэжьапкIэу аратырэм хэгъэхъогъэным, кIэлэегъаджэм истатус зыкъегъэIэтыгъэным яхьылIэгъэ Указэу УФ-м и Президент зыкIэтхэжьыгъэм щыгъэнэфагъэхэр зэкIэ республикэм икъоу зэрэщагъэцэкIэщтхэр АР-м и ЛIышъхьэ къыIуагъ. ГущыIэм пае, Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу кIэлэегъаджэм иоклад лэжьэпкIэ анахь цIыкIум фэдиз хъущт. Классхэм япащэхэм къатефэрэ ахъщэр икъоу ыкIи игъом республикэм къащараты. Iоныгъом и 1-м къыщегъэжьагъэу еджапIэхэм япащэхэм кIэлэцIыкIу общественнэ объединениехэм адэлэжьэгъэнымкIэ яупчIэжьэгъухэм яштат нэбгыри 138-м нэсыщт. Программэу «Къоджэ кIэлэегъадж» зыфиIорэр ныбжьыкIэхэм къоджэ еджапIэхэм Iоф ащашIэным фытегъэпсыхьагъ. ГъэрекIо кIэлэегъэджи 8, мыгъэ нэбгырэ 16 мы программэм хэлэжьагъ.«Проект пстэумкIи ахъщэр къатIупщыгъах, псэолъэшIын IофшIэнхэр зэрэкIорэм, IофышIэхэр зэрагъэхьазырхэрэм лъэшэу гъунэ алъытэфы илъэсым ыкIэм ехъулIэу къэралыгъо пшъэрылъхэр зэкIэ гъэцэкIэгъэнхэм фэшI», — къыIуагъ КъумпIыл Мурат.АР-м и ЛIышъхьэ ипресс-къулыкъу къытырэ къэбархэмкIэЛIышэ Саныет.