Iэшъынэ А.
Адыгэ къэралыгъо университетымрэ Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетымрэ мыгъэ ачIэхьагъэхэр къэнэфагъэх. Апшъэрэ еджэпIитIумэ ачIэмыфагъэхэм джыри янасып къыхьын ылъэкIыщт. Уцугъо шъхьаIэм ыуж бюджет чIыпIэхэр къафэнагъэхэу чIэхьэгъу тедзэхэр ащызэхащагъэх.
АКъУ-м ипрограмми 8-мэ джыри ачIэхьанхэ алъэкIыщт. Ахэр: адыгэ культурэмрэ филологиемрэкIэ ифакультет «Педагогическое образование» зыфиIорэмрэ «Филологиемрэ», IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ факультетым — «Педагогическое образование», искусствэхэмкIэ Институтым — «Педагогическое образование» зыфиIохэрэм, физическэ культурэмкIэ ыкIи дзюдомкIэ Институтым — «Физическая культура» зыфиIорэм, шIэныгъэ гъэсэныгъэ кластерэу «Институт точных наук и цифровых технологий» — «ФизикэмкIэ» чIэхьэгъу тедзэхэр къащызэIуахыгъэх. Заочнэ шIыкIэм тетэу еджэщтхэми чIыпIэ нэкIхэр къафэнагъэх, филологиемкIэ факультетым «Журналистикэмрэ» естествознаниемкIэ факультетым «Педагогическое образование» зыфиIорэмрэ тхылъхэр аштагъэх.Апшъэрэ еджапIэм чIэхьанхэмкIэ уахътэу агъэуцугъэм зэхъокIыныгъэхэр фэхъугъэх. ШышъхьэIум и 12-м къыщегъэжьагъэу и 17-м нэс ушэтынхэр атыжьынэу щытыгъ, зыкI къэралыгъо ушэтынхэмкIэ чIэхьанэу къекIолIагъэхэм ятхылъхэр шышъхьэIум и 21-м нэс аратыжьынэу щыт. ЧIыпIэ тедзэхэм ачIэхьанхэу фаехэм яспискэ шышъхьэIум и 22-м къэнэфэщт.Джащ фэдэу Адыгэ къэралыгъо университетым ыпкIэ хэлъэу чIахьэ зышIоигъохэм тхылъхэр атынхэу джыри уахътэ яI.ПэшIорыгъэшъ зэфэхьысыжьхэрЗэкIэмкIи 2026-рэ илъэсым АКъУ-м гъэсэныгъэ программэ 87-мкIэ тхылъхэр аштагъэх. ЗэкIэмкIи бюджет чIыпIэ 858-рэ яIагъ, ащ щыщэу 733-мэ зэрачIэхьагъэхэр къэнэфагъэх. КIэлэегъэджэ сэнэхьатхэм ялъэныкъо зэфэшъхьафхэм бюджет чIыпIэ 326-рэ аратыгъ. Ахэм ащыщэу 6-р целевой квотэмкIэ, 25-р хэхыгъэ квотэмкIэ, 61-р хэушъхьафыкIыгъэ квотэмкIэ, 12-р хэушъхьафыкIыгъэ квотэу чIэхьанхэм пае ушэтынхэр зымытыжьыщтхэр, 623-р зэхэт чIыпIагъ.Мы илъэсым кIэлэегъэджэ сэнэхьатыр къыхэзыхыхэрэм лъэныкъуитIу кIэу къафыхэхьагъ, бакалаврэ программэмкIэ «Педагогическое образование. Иностранный язык» зыфиIорэр, магистрэ программэмкIэ — «Воспитание математических талантов».ЗэкIэмкIи приемнэ комиссием тхылъ 2344-рэ къырахьылIагъ. Мы илъэсым анахьэу къызэкIолIагъэхэу, нахь зэнэкъокъубэ зыдэщыIагъэхэм ягугъу пшIын зыхъукIэ, зы бюджет чIыпIэм нэбгырэ 51-рэ итыгъ менеджментым епхыгъэ сэнэхьатым, экономикэм — 30, юриспруденцием — 23-рэ, туризмэм – 11, къэбарлъыгъэIэсхэр щынэгъончъэнхэм — нэбгыри 6.2026-рэ илъэсым бюджет чIыпIэ анахьэу зиIагъэхэр «Прикладная математика и информатика» (чIыпIэ 53-рэ), «Информатика и вычислительная техника» (чIыпIэ 50) зыфиIохэрэр ары. ЗызэхэбгъэхъожьыкIэ искусственнэ интеллектым епхыгъэ сэнэхьатхэм зэкIэмкIи бюджет чIыпIи 100-м ехъу яIагъ.АКъУ-м чIахьэ зышIоигъохэм ятхылъхэр мы илъэсым лъэныкъуищыкIэ атын алъэкIыгъ. Процент 60-м Къэралыгъо фэIо-фашIэхэмкIэ сервисыр агъэфедагъ, процент 40-р екIолIагъ.Хабзэ зэрэхъугъэу, Адыгеим щыщхэм ямызакъоу, нэмыкI чIыпIабэмэ къарыкIыгъэхэм мы университетыр къыхахы. Мыгъэ пштэмэ, Краснодарскэ краим къыщегъэжьагъэу Темыр Кавказ республикэхэм, Алтайскэ, Хабаровскэ крайхэм, Амурскэ шъолъырым къарыкIыгъэх.Мыекъопэ къэралыгъо технологическэ университетым бакалавриатым очнэ ыкIи заочнэ шIыкIэм тетэу щеджэнхэу бюджет чIыпIэхэр къэнагъэхэу чIэхьагъу тедзэхэр зэхащагъ. ЗэкIэмкIи лъэныкъо 11-мэ джыри ачIэхьанхэ алъэкIыщт. Джащ фэдэу апшъэрэ еджапIэм икъутамэу Яблоновскэм дэтми лъэныкъуищыкIэ джыри тхылъхэр ештэх. ОрдинатурэмкIэ «Анестезиология-реаниматология» ыкIи «Хирургия» зыфиIохэрэмкIэ бюджет чIыпIэ зырыз ыкIи ыпкIэ хэлъэу «Хирургием» чIыпIитIу яI.ПчъагъэхэрШышъхьэIум и 13-р пштэмэ, бакалавриат ыкIи специалитет программэхэмкIэ бюджет чIыпIэ 841-мэ ачIэхьагъэх. Ахэм ащыщэу квотэ шъхьафкIэ — нэбгырэ 40, хэушъхьафыкIыгъэ квотэкIэ — 76-рэ, целевой квотэкIэ — 107-рэ. Гъэсэныгъэ программэу ординатурэмкIэ целевой квотэмкIэ — нэбгырэ 21-рэ, чIыпIэ шъхьаIэмэ — нэбгырэ 15, ыпкIэ хэлъэу нэбгырэ 64-рэ чIэхьагъ.ЫпкIэ хэлъэу чIахьэ зышIоигъэхэм ятхылъхэр шышъхьэIум и 18-м нэс рахьылIэнхэу щытыгъ, магистратурэм ыкIи аспирантурэм бюджет ыкIи ыпкIэ хэлъэу щеджэнхэ шIоигъоныгъэ зиIэхэм ятхылъхэр шышъхьэIум и 19-м ыкIи и 22-м рахьылIэнхэ фае.
Мы илъэсым программи 100-кIэ чIэхьанхэу тхылъхэр атыгъэх. Ахэм ащыщэу лъэныкъо 32-р — бакалавриатыр, 8-р специалитетым исэнэхьатых, 19-р — магистратурэр, 7-р — ординатурэр, 13-р — аспирантурэр. Гурыт сэнэхьатхэмкIэ лъэныкъо 21-рэ ыкIи зы сэнэхьат зэрагъэгъотын алъэкIыщт.Мы илъэсым МКъТУ-м бюджет чIыпIэу иIагъэр гъэрекIорэм егъэпшагъэмэ, 253-кIэ нахьыб, зэкIэмкIи 1679-рэ мэхъу. Ахэм ащыщэу бакалавриатым ыкIи специалитетым чIыпIэ 917-рэ, магистратурэм — 182-рэ, аспирантурэм — 12, ординатурэм — 38-рэ, гурыт сэнэхьатхэм — 530-рэ. Апшъэрэ ыкIи гурыт гъэсэныгъэ ыпкIэ хэлъэу зэрагъэгъотыным пае чIыпIэ 2709-рэ яI.Урысые Федерацием и Правительствэ иунашъокIэ мэлылъфэгъум и 10-м къыщегъэжьагъэу МКъТУ-м целевой гъэсэныгъэ зэхищэнымкIэ квотэ яIэ хъугъэ. Бакалавриатым — чIыпIэ 23-рэ, специалитетым — 97-рэ, ординатурэм — 27-рэ джы яI.Зэфэхьысыжьхэм къызэрагъэлъэгъуагъэмкIэ, бюджет шIыкIэм тетэу гурыт сэнэхьат зэзыгъэгъоты зышIоигъохэм ятхылъ 4093-рэ къатыгъ, бакалавриатым ыкIи специалитетым 10211-рэ, магистратурэм 425-рэ, аспирантурэм — 40, ординатурэм — 123-рэ.Бакалавриатым ыкIи специалитет гъэсэныгъэ программэмкIэ фэгъэкIотэн зиIэу чIэхьанхэу тхылъ 426-рэ къатыгъ, хэушъхьафыкIыгъэ квотэмкIэ — 891-рэ, целевой квотэмкIэ — 1282-рэ.Гурыт сэнэхьат программэр пштэмэ, анахьыбэ къызэкIолIагъэхэр «Сестринское дело», «Туризм и гостеприимство», «Строительство и эксплуатация зданий и сооружений» зыфэпIощтхэр ары. Апшъэрэ гъэсэныгъэмкIэ «Стоматология», «Лечебное дело», «Педиатрия», «Строительство», «Прикладная информатика» ыкIи нэмыкIхэр къыхахыгъэх.ДЕЛЭКЪО Анет.