АМ
Илъэсым исыд фэдэрэ уахъти дэхагъэ горэ хэлъ. Ау цIыкIуи ини нахь зажэхэрэр гъэмафэр, гъэпсэфыгъо лъэхъаныр ары. Арэу щытми, ащи гумэкIыгъохэр къызыдехьых. Ахэм зэу ащыщ зэпахырэ кIэтIый узхэр кIэлэцIыкIухэм нахьыбэрэ къяузхэу зэрэхъурэр, хьылъэу ыгъэсымаджэхэрэри къахэкIых.
А гумэкIыгъом фэгъэхьыгъ Пироговым ыцIэ зыхьырэ университетым педиатриемкIэ икаведрэ идоцентэу, вакцинологэу, медицинэ шIэныгъэхэмкIэ кандидатэу Дмитрий Благовидовым «Урысые гъэзетым»дишIыгъэ зэдэгущыIэгъур. Ащ ны-тыхэм анаIэ зытыраригъэдзэрэ Iофыгъохэр тигъэзетеджэхэм ашIогъэшIэгъонын тшIошIы.ШIэныгъэлэжьым къызэрэхигъэщырэмкIэ, гъэмафэм кIэтIый узхэр къызэуталIэхэрэм япчъагъэ бэкIэ нахьыбэ мэхъу.— Ар къызхэкIырэр, — еIо кIэлэцIыкIу врачым, — псыуцугъэхэм зызэращагъэпскIырэр, къэбзэныгъэм ишапхъэхэр зэрамыгъэцакIэхэрэр, гъомылапхъэу агъэфедэхэрэр (пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр, хэтэрыкIхэр, мыгъэжъуагъэу е мыгъэжъагъэу ашхыхэрэр) икъоу зэрамыукъэбзыхэрэр ары.
Врачым къызэриIотагъэмкIэ, инфекцием икъэкIуапIэ хъун ылъэкIыщтых вирус зэфэшъхьафхэр (ротавирусхэр, норовирусхэр, астровирусхэр, нэмыкIхэри) ыкIи бактериехэр.Специалистхэм «кишечный грипп» зыфаIорэр кIэлэцIыкIухэм къин къащэхъу, ахэр ащ егъэжых, ныбачъэ мэхъух, температурэр къыдэкIуае. Ахэм кIэлэцIыкIухэр ащыухъумэгъэнхэм иамалхэр пстэуми бэшIагъэу ашIэх: ушхэным ыпэкIэ сабынкIэ пIэхэр птхьакIынхэр, псы гъэжъогъэ гъэучъыIыгъэр нахьыбэрэ гъэфедэгъэныр, пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр, хэтэрыкIхэр дэгъоу тхьакIыгъэнхэр ыкIи тэрэзэу ахэр Iыгъыгъэнхэр. Джащ фэдэу врачым къыхегъэщы псыуцугъэ шIойхэм кIэлэцIыкIухэм зыщамыгъэпскIыным ны-тыхэм анаIэ тырагъэтын зэрэфаер.Вакционологым къызэрэкIигъэтхъырэмкIэ, мыхэм анахь щынагъоу «бактериальная инфекция» зыфаIорэр. Ащ фэдэ зэпахырэ узыр вирусхэм къатырэм хэмыгъэкIокIэныр IэшIэхэп, янэшанэхэр, якъежьакIэ зэфэдэхэшъ. Ау Д. Благовидовым къыхегъэщы «бактериальнэм» къыкIэлъыкIон ылъэкIыщтыр бэкIэ зэрэнахь хьылъэр ыкIи ащ инэшанэхэм гу алъышъутагъэмэ, врачым зыфэбгъэзэн фае.— Бактериехэр кIэтIыим бэрэ илъынхэ ыкIи плъыр-стыр узыр къатын алъэкIыщт, ащ къыхэкIэу кIэтIыим иIофшIакIэ зэIэхьэ, — еIо врачым.
Мыщ дэжьым специалистым къыхегъэщы пхъэшъхьэ-мышъхьэхэр, хэтэрыкIхэр бащэу кIэлэцIыкIум ышхыхэмэ, нэгъу-кIэтIый зэхэтым тэрэзэу Iоф ымышIэу, зэIыхьэу хъун зэрилъэкIыщтыр. Джащыгъум кIэлэцIыкIум ыныбэ къэпщыщт, ыкIоцI узыщт, ныбачъэ хъущт. Ау ащ фэдэ зыхъукIи врачым зыфэбгъэзэн фае кIэлэцIыкIум инфекциер къыхэхьэгъэ-къыхэмыхьагъэр гъэунэфыгъэным фэшI.Гъэмафэм кIэлэцIыкIухэм ОРВИ-р нахь макIэу къяутэкIы, ахэр бэу еджапIэхэм зэращызэIумыкIэхэрэм ишIуагъэкIэ. Ау зыгъэпсэфыгъо лъэхъаным ахэм ар къанэсэу мэхъу.— Гъэмафэми, — еIо врачым, — кIымафэм фэдэу вируснэ, бактериальнэ, атипичнэ инфекциехэр кIэлэцIыкIухэм къяутэкIынхэ алъэкIыщт. НахьыбэрэмкIэ ышъхьагъырэ ыкIи ычIэгъырэ жьыкъэщапIэхэр ары инфекциер зылъыIэсыхэрэр (аденовирусыр, хламидийнэр ыкIи микоплазменнэр). Ау нахь инфекцие щынагъохэри гъэмафэм къяутэкIых: менингококковэ ыкIи пневмококковэ инфекциехэр. Узым икъежьэгъум мыхэр зэтепфынхэр къины ыкIи Iэзэным ишIуагъэ къэмыкIоу охътабэ ыхьын елъэкIы, арышъ, ны-тыхэм лъэшэу анаIэ тырагъэтын фае вакцинэу ищыкIагъэр пэшIорыгъэшъэу кIэлэцIыкIухэм ахэлъхьэгъэным.ХьэцIэ-пIэцIэ зэфэшъхьафхэм зэрахьэрэ зэпахырэ узхэми кIэлэцIыкIухэр ащыухъумэгъэнхэ зэрэфаери зыщамыгъэгъупшэнэу врачым ны-тыхэм зафегъазэ. Ахэм зэрахьэх «Лайма иуз», «клещевой» ыкIи «вирусный энцефалит» зыфаIохэрэр, техьагъур (маляриер).— Мы узхэр лъэшэу хьылъэу кIэлэцIыкIухэм апэкIэкIынхэ алъэкIыщт, къакIэлъыкIощтыри къэшIэгъуаеу. Арышъ, ахэр игъом къыхэгъэщыгъэхэу, ящыкIэгъэ Iэзэн Iофтхьабзэхэр адызехьэгъэнхэр шIокI зимыIэ Iофэу щыт, — еIо Д. Благовидовым.
Специалистыр бэрэ арехьылIэ тыгъэм лъэшэу зыкIышъо ыстыгъэ кIэлэцIыкIухэм, джащ фэдэу икъоу псы емышъохэрэм. А лъэныкъохэми гумэкIыгъуабэ къызыдахьы. Арышъ, ны-тыхэм ащ зафегъазэ кIэлэцIыкIухэр бэрэ тыгъэм хэмытынхэм, мэфэ фабэхэм икъоу ахэр псы ешъонхэм анаIэ атырагъэтынэу.Псауныгъэ Тхьэм къышъует.Зыгъэхьазырыгъэр ЖакIэмыкъо Аминэт.