Физкультурникым и Мафэ ипэгъокIэу АР-м дзюдомкIэ изаслуженнэ тренерэу, спортымкIэ мастерэу, олимпийскэ резервым испорт еджапIэу Кобл Якъубэ ыцIэ зыхьырэм итренерэу Хьакурынэ Дамир гущыIэгъу тыфэхъугъ.
— Дамир, физкультурникым и Мафэ хэогъэунэфыкIа? Мыр уисэнэхьат епхыгъэ мафа, хьауми унэгъо мэфэкIа?— Шъыпкъэр пIощтмэ, мыр мэфэкIэу зэхатшIэрэп, сыда пIомэ, силъфыгъэхэр, сишъхьэгъусэрэ сэрырэ спортым ыкIи физическэ культурэм тапыщагъ. Арышъ, мэфэ къызэрыкIом фэдэу макIо, нэмыкIхэм зыкIи атекIырэп.
— Илъэс пчъагъэ хъугъэ спортым узыхэщагъэр. УзэплъэкIыжьмэ, сыда ащ къыпфишIагъэр, къыуитыгъэр?— ЩыIэныгъэм щыкIорэ зэхъокIыныгъэхэм уясэнымкIэ спортым мэхьанэшхо иI. Ащ дакIоу, мафэ къэс уипсауныгъэ огъэпытэ, мэхьанэ зэфэшъхьаф зиIэ зэнэкъокъухэм зафэогъэхьазыры. Арышъ, ипхъухьагъэр къыбдэхъунымкIэ спортыр амалышIоу щыт.— Тренерхэм зэпымыоу Iоф ашIэ. О пшъхьэкIэ физкультурэм упылъынэу уахътэ къыхэбгъэкIын олъэкIа?— Мафэ къэс зарядкэ сэшIы. Ащ дакIоу, спорт лъэпкъ зэфэшъхьафхэм сапыщагъ, тренажерымкIэ упражнениехэр сэгъэцакIэх, сипсауныгъэ зэрэзгъэпытэщтым ренэу сыпылъ.— Гурыт е апшъэрэ еджапIэхэм физкультурэмкIэ апэрэ кIэлэегъаджэу ащыуиIагъэхэр угу къэкIыжьха, уисэнэхьат къыхэпхынымкIэ ахэм яшIуагъэ къэкIуагъа?— КъэсэшIэжьых. СикIэлэегъэджагъэу Тутарыщ Амин исэнэхьат хэшIыкIышхо фыриIагъ, атлетикэ онтэгъумкIэ спортым имастерыгъ. Непэ сызфэгъэзэгъэ лъэныкъом ащ дэгъоу сыфигъэсагъ. Атлетикэ псынкIэм илъэныкъо зэфэшъхьафхэми ащ хэшIыкIышхо афыриIагъ. Джащ фэдэу баскетболым ыкIи волейболым яшъэфхэм тащигъэгъозагъ. Арышъ, ащ лъэшэу сыфэраз. Непэ ар къытхэтыжьэп, ау сыдигъуи сыгу илъ.
— Физкультурникым и Мафэ сыдэущтэу хэбгъэунэфыкIынэу бгъэнафэра?— Шэмбэтым зыгъэхьазырынхэр тиIэщтых. ЗыгъэпсэфыпIэ чIыпIэу «Мэздахэм» текIолIэнэу тэгъэнафэ е футбол тешIэщт. Ау нахьыбэрэмкIэ къэтэчъыхьэ, тифизическэ ухьазырыныгъэ хэтэгъахъо.— МэфэкIым ехъулIэу физическэ культурэмкIэ кIэлэегъаджэхэм ыкIи дзюдомкIэ тренерхэм сыда къяпIомэ пшIоигъор?— Сыд фэдэрэ пэрыохъуи емылъытыгъэу, яIофшIэн зэрифэшъуашэу агъэцэкIэнэу, ясэнэхьат фэшъыпкъэнхэу сыфай. Мыр шIогъэшхо къэзытырэ IофшIэн, ар пщэфышъущтэп. Анахь спортсмен цIэрыIоми тренерыр имыгъусэу гъэхъагъэ ышIын ылъэкIыщтэп.— Непэ Iоф зыдапшIэрэ ныбжьыкIэхэм сыда къяпIолIэн плъэкIыщтыр?— Спортсмен ныбжьыкIэхэм ягъэхьазырынкIэ тренер пэпчъ екIолIэкIэ гъэнэфагъэ егъэфедэ. КIэлэцIыкIухэр зэфэшъхьафых: зыхэм япIорэр шIокI имыIэу агъэцакIэ, ау къахэкIых шъхьахынэхэри (мэщхы). Ау зэкIэми Iоф адэтэшIэ, гъэхъагъэхэр ашIынхэм тыпылъ.— ШъуиеджапIэ зэрыгушхорэ лъэныкъохэм ащыщ илъэс къэс Тыркуем щызэхащэрэ Дунэе зэнэкъокъум зэрэхэлажьэрэр. Сыда ащ пэублэ фэхъугъэр?— Ар ошIэ-дэмышIэу хъугъэ. ИлъэсищкIэ узэкIэIэбэжьмэ, згъэсэрэ Хьасанэкъо Алый янэ-ятэхэр Тыркуем щыIагъэх. Ащ телефонкIэ къырашIыкIи, мыщ Дунэе турнир зэрэщызэхащэщтым иафишэ зэралъэгъугъэр къысаIуагъ. А илъэсым Алый зэнэкъокъум текIоныгъэр къыщыдихыгъ. Нэужым къызэрэнэфагъэмкIэ, Грузием, Казахстан, Азербайджан, Таджикистан, Узбекистан, Египет ыкIи Тыркуем ябэнэкIо анахь лъэшхэу зыныбжь илъэс 16-м шIомыкIыгъэхэр мыщ хэлажьэх ыкIи Европэм и Кубок икъыдэхын иедзыгъоу щыт. Тыркуем дзюдомкIэ иолимпийскэ чемпион закъоу Хасан Бисултановыр зыщыпсэурэ къалэр ары турнирыр зыщырагъэкIокIырэр. ЯтIонэрэ илъэсым тиреспубликэ икIыгъэ нэбгырэ 30 фэдизмэ, мы илъэсым нэбгырэ 20-мэ ащ зыщауштыгъ, къэгъэлъэгъон дэгъухэри яIэх.— Бгъасэхэрэм ащыщэу мы турнирым ренэу кIорэр ыкIи гъэхъагъэ щызышIын зылъэкIырэр нэбгырэ тхьапша?— Шъхьафэу зи къыхэзгъэщынэу сыфаеп, хэти ежь игъогу рэкIо. КъэсIон слъэкIыщт Хьасанэкъо Алый тIогъогогъо мы зэнэкъокъум текIоныгъэ къызэрэщыдихыгъэр.— КIэухым физкультурникым и Мафэ ехъулIэу тигъэзетеджэхэм сыда къяпIощтыр?— Шъуипсауныгъэ жъугъэпытэ, спортым ыкIи физическэ культурэм шъуапылъ, шъуисабыйхэмкIэ сыдигъуи щысэтехыпIэу шъущыт. Зыныбжь имыкъугъэхэр зыгъэсэхэрэ кIэлэпIухэм, кIэлэегъаджэхэм, тренерхэм атефэрэ уасэр афэшъушI, кIэлэцIыкIухэм IэпыIэгъу шъуафэхъуным шъунаIэ тежъугъэт.